Cevdet Yılmaz: Afrika’da yaklaşık 1 milyar kişi geleneksel pişirme yöntemlerine bağımlı

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Antalya'da COP31 kapsamında düzenlenen “Afrika'da Temiz Pişirme” konulu Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı'nda, Afrika’da yaklaşık bir milyar insanın yemek hazırlarken sağlığa ve çevreye zarar veren geleneksel yakıt ve yöntemlere bağımlı olduğunu söyledi. Yılmaz, enerjiye erişimin temel ancak zaman zaman yeterince dikkat çekmeyen boyutlarından birini ele almak üzere bir araya geldiklerini belirtti.

Enerjinin ekonomik kalkınma ve toplumsal refahın temel unsurlarından olduğunu kaydeden Yılmaz, enerjiye erişimin gerçek anlamının insanların gündelik hayatlarında yarattığı değişimle ortaya çıktığını ifade etti. Yılmaz, “Afrika’da yaklaşık bir milyar insan, yemeklerini hazırlamak için hala sağlığa ve çevreye zarar veren geleneksel yakıtlara ve pişirme yöntemlerine bağımlıdır” dedi.

Kıta genelinde her beş haneden yaklaşık dördünün temiz pişirme imkânlarına erişemediğini aktaran Yılmaz, bunun yalnızca enerji açığı olmadığını; halk sağlığı, kalkınma ve fırsat eşitliğiyle de ilgili olduğunu vurguladı. KADINLAR VE ÇOCUKLAR ETKİLENİYORGeleneksel pişirme yöntemlerinin yol açtığı hane içi hava kirliliğinin Afrika’da her yıl yaklaşık 850 bin erken ölüme katkıda bulunduğunu belirten Yılmaz, bu sorunun yükünü en fazla kadınlar ve çocukların taşıdığını söyledi.

Temiz pişirmeye erişimin yaygınlaşmasının daha sağlıklı aileler, daha güçlü kadınlar, daha fazla eğitim fırsatı ve daha sürdürülebilir toplumlar anlamına geldiğini dile getirdi. Temiz pişirme dönüşümünün yalnızca hanelerle sınırlı olmadığını kaydeden Yılmaz, okullarda, hastanelerde ve diğer kamu kurumlarında güvenilir ve uygun maliyetli çözümlere erişimin temel hizmetlerin kalitesini ve toplumların refahını doğrudan etkilediğini ifade etti.

Kalıcı ilerleme için ülkelerin koşullarına ve kalkınma önceliklerine uygun çözümler geliştirilmesi gerektiğini belirten Yılmaz; etkili kamu politikalarını, erişilebilir teknolojileri, güçlü yerel işletmeleri ve sürdürülebilir finansman mekanizmalarını dönüşümün temel unsurları olarak sıraladı. ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ ÇAĞRISIKadın girişimciler ile yerel küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesinin temiz pişirme çözümlerinin daha geniş kesimlere ulaşmasına katkı sunacağını belirten Yılmaz, hedeflere yalnızca ulusal çabalarla ulaşılamayacağını söyledi.

Hükümetlerin, uluslararası kuruluşların, kalkınma bankalarının, finans kuruluşlarının ve özel sektörün birlikte hareket etmesi gerektiğini kaydeden Yılmaz, finansmanın harekete geçirilmesinin yanı sıra ihtiyaç duyulan topluluklara ulaşmasının ve somut sonuç üretmesinin önemini vurguladı. Türkiye olarak iklim değişikliğiyle mücadele ile insani odaklı sürdürülebilir kalkınmanın birbirini tamamlayan hedefler olduğuna inandıklarını ifade eden Yılmaz, COP31 Başkanlığının diyalog, uzlaşı ve aksiyon yaklaşımının da bu anlayışa dayandığını belirtti.

Temiz pişirmenin bu yaklaşımın açık örneklerinden biri olduğunu söyledi. Yılmaz, toplantının Afrika ülkelerinin öncelik ve ihtiyaçlarını merkeze alan, mevcut uluslararası çabaları destekleyen ve uygulamayı hızlandıran iş birliklerine katkı sağlamasını temenni etti.

Temiz pişirme konusunda uluslararası iş birliğine katkıları dolayısıyla Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti’ne, Uluslararası Enerji Ajansı'na ve Temiz Pişirme İttifakı'na teşekkür etti. Ocak 2027’de Nairobi’de düzenlenecek İkinci Afrika Temiz Pişirme Zirvesi’nin Antalya’daki görüşmeleri ileri taşıyacak önemli bir fırsat olacağına inandığını da sözlerine ekledi.