Ligarba Festival Komitesi Başkanı Fikret Aksoy, Demirciler Köyü'nün Kültürünü Anlattı

Yomra’nın Demirciler Mahallesi’nde düzenlenen 15. Kültür, Sanat ve Ligarba Festivali, yalnızca horonun, müziğin ve yöresel ürünlerin buluştuğu bir etk... Yomra’nın Demirciler Mahallesi’nde düzenlenen 15. Kültür, Sanat ve Ligarba Festivali, yalnızca horonun, müziğin ve yöresel ürünlerin buluştuğu bir etkinlik olmadı; bölgenin hafızası da festival alanında yeniden canlandı.

Günebakış’ın mikrofonuna konuşan mahalle sakinleri ve festivalin mimarlarından Demirciler Köyü Kültür ve Kalkındırma Derneği Başkanı Fikret Aksoy, festival alanında oluşturulan bölümde sergilenen ürünlerin büyük bölümünün en az 150 yıllık olduğunu söyledi. Eski dönemlerde süt ve kaymak üretiminde kullanılan ahşap araçlardan su değirmeni taşlarına, dokuma ürünlerinden tarım araçlarına kadar çok sayıda tarihi eşya ziyaretçilere tanıtıldı.

Aksoy, geçmişte kullanılan ahşap süt işleme aracının dönemin şartlarında su gücüyle üretildiğini belirterek, “Süt dolduruluyor, süt soğuduktan sonra içerisindeki çubuk çıkarılıyor ve süt aşağı süzülüyor. Kaymak ise iç kısımdaki çizgilere yapışarak kalıyor.

Böylece kaymak ve ardından tereyağı elde ediliyor. O dönemin insanları suyun gücünü kullanarak adeta bir makine sistemi kurmuş.” dedi. SERANDERLERDE TÜRK-İSLAM MOTİFLERİ Demirciler Mahallesi’ndeki tarihi seranderlerde bulunan el işlemelerine de dikkat çeken Aksoy, bazı motiflerin Türk-İslam medeniyetinden izler taşıdığını söyledi.

Aksoy, motiflerin yönlerine göre farklı anlamlar taşıdığını belirterek, doğuya bakan bazı sembollerin bereketi temsil ettiğini ifade etti. Tarihi ahşap yapılardaki kirişlerin de yalnızca taşıyıcı unsur olmadığını, üzerlerindeki el işlemeleriyle dönemin sanat anlayışını yansıttığını kaydetti.

“Bugün CNC makineleri taşları ve ahşabı kusursuz şekilde kesebiliyor. Fakat geçmişte büyüklerimiz bunları tamamen elleriyle yapmış. Ortaya çıkan eserler bugün makinelerle yapılanlardan aşağı değil.” diyen Aksoy, geçmiş kuşakların günlük yaşamla sanatı bir arada yürüttüğünü söyledi.

200 YILLIK DEĞİRMEN TAŞI, KÖK BOYA CECİMLER Festival alanında yaklaşık 200 yıllık su değirmeni taşı da sergilendi. Aksoy, taşın ailesinin geçmişte kullandığı bir değirmenden kaldığını ve mısır öğütmek amacıyla kullanıldığını anlattı.

Kök boya ve yün ipinden hazırlanan “cecim” adı verilen dokuma ürünlerini de tanıtan Aksoy, bu malzemelerin geçmişte çanta, örtü ve yolluk yapımında kullanıldığını söyledi. Eski dönemlerde tereyağının küçük ahşap kaplara konularak çayır biçmeye giden vatandaşların yanında götürüldüğünü anlatan Aksoy, festivalde sergilenen hemen her eşyanın günlük yaşamda belirli bir işlevi bulunduğunu kaydetti.

FESTİVALİN EN ÖZEL PARÇASI 250 YILLIK GELİNLİK Serginin en dikkat çekici parçalarından biri ise yaklaşık 200-250 yıllık olduğu belirtilen tarihi gelinlik oldu. Tamamen el işçiliğiyle hazırlanan kıyafetin geçmişte birden fazla gelin tarafından kullanıldığını ifade eden Aksoy, “Buradaki en özel parçamız bu.

Yaklaşık 200-250 yıllık bir elbise. Gelinlik olarak kullanılmış. İşlemelerinin tamamı el işçiliği. Trabzon Müzesi ve Olgunlaşma Enstitüsü ile görüşmelerimiz oldu. İnşallah gerekli çalışmalar yapılarak bu eseri koruyacağız.” diye konuştu.

“GENÇLER GEÇMİŞTE NASIL YAŞANDIĞINI GÖRSÜN” Festivalin 2008 yılında başladığını ve bu yıl 15’incisinin düzenlendiğini söyleyen Aksoy, organizasyonun yalnızca eğlence ve sanat etkinliği olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Aksoy, “Biz sadece sanatsal boyutta değil, kültürel varlıklarımızı da ortaya çıkarmaya çalışıyoruz.

Eski usul ahşap biçme, sepet örme, çiten gibi çalışmalarımız var. Gençler çitende ne taşındığını bilmiyor; onun için içerisine hazel koyduk. Bölgemizin tereyağı ve balı çok meşhur. Bunların stantları var. Festivalimizin çıkış amacı ise Ligarba’yı tanıtmaktı.

Bu nedenle Ligarba için de özel bir standımız bulunuyor.” ifadelerini kullandı. Yomra’nın Demirciler Mahallesi’nde gerçekleştirilen festival, böylece yalnızca yöresel ürünleri tanıtmakla kalmayıp geçmiş kuşakların üretim biçimlerini, el sanatlarını ve günlük yaşam kültürünü de yeni nesillere aktaran bir buluşmaya dönüştü.