Kocaeli'nin unutulan fabrikaları: Bu bacalar nereye kayboldu?

Bugün sanayi denildiğinde akla SEKA, TÜPRAŞ, Pirelli ve dev organize sanayi bölgeleri geliyor. Ancak Kocaeli'nin fabrika hikâyesi Cumhuriyet dönemindeki büyük tesislerden çok daha eskiye uzanıyor. İzmit'te ordunun kumaş ihtiyacını karşılayan Çuha Fabrikası'ndan Hereke'de saraylar için ipekli kumaş ve halı dokuyan fabrikaya, Karamürsel'deki mensucat tesisinden Darıca ve Eskihisar'daki erken dönem çimento fabrikalarına kadar onlarca yıllık sanayi mirası bugün ya tamamen ortadan kalktı ya da geride

Kocaeli'nin bugünkü sanayi kimliğinin temelleri 19. yüzyılda atıldı. Osmanlı'nın Tanzimat dönemindeki sanayileşme hamlesinde İzmit ve çevresi önemli bir üretim merkezi haline geldi. İstanbul'a yakınlığı, İzmit Körfezi'nin sağladığı deniz ulaşımı ve Anadolu'ya uzanan yollar bölgeyi fabrikalar için elverişli hale getirdi.

Bugün kentin dev sanayi tesisleriyle özdeşleşen görüntüsünün arkasında aslında çok daha eski bir hikâye bulunuyor. Daha SEKA kurulmadan önce Kocaeli'nde dokuma, iplik, çuha ve çimento üretimi yapan fabrikalar faaliyet gösteriyordu.

Yani Kocaeli'nin “sanayi kenti” olma serüveni Cumhuriyet'in ortalarında başlamadı; Osmanlı'nın son döneminde şekillenmeye başladı.