Ticaret Bakanlığı bütçesi komisyonda: Rakamlar iyi üreticinin ve tüccarın hali kötü

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 2027 yılı bütçesini 104 milyar 287 milyon lira olarak açıkladı. Bolat dış ticaret, ihracat kredileri, Hal Kanunu ve Çin ile AB ilişkilerini anlattı. Milletvekilleri ise üretici ve esnafın sorunlarını gündeme getirdi.2026’da 76 milyar 251 milyon lira olan bütçe, 28 milyar 36 milyon lira ve yüzde 36,77 artışla 104 milyar liraya çıktı.

DIŞ TİCARET AÇIĞI 95,1 MİLYAR DOLARBolat, geçen yıl 92,2 milyar dolar olan dış ticaret açığının, bu yılın ilk 10 ayı sonunda yıllıklandırılmış olarak 95,1 milyar dolar seviyesine çıktığını bildirdi. İhracatın ithalatı karşılama oranının 0,2 puan artarak yüzde 75’e yükseldiğini, enerji ithalatının ise 10 milyar dolar arttığını kaydetti.

EXİMBANK DESTEĞİ 59 MİLYAR DOLARI AŞACAKİhracatçıların finansmanına ilişkin bilgi veren Bolat, Türk Eximbank’ın geçen yıl 54,3 milyar dolar destek sağladığını, bu yıl desteğin 59 milyar doları aşacağını açıkladı. Desteklerden yararlanan 18 bin 837 firmanın yüzde 83’ünün KOBİ olduğunu, Eximbank’ın öz kaynağının 216,5 milyar liraya yükseldiğini bildirdi.

HAL KANUNU TASLAĞI MECLİS’TESebze ve meyve ticaretini düzenleyen 2012 tarihli Hal Kanunu’nda kapsamlı değişiklik hazırladıklarını belirten Bolat, taslağın AK Parti grubuna sunulduğunu söyledi. Üretici birlikleri ve kooperatiflerinin hallerde ve pazarlarda daha fazla yer alması, kendi hallerini kurmaları için desteklenmesi, vergi ve rüsum muafiyetlerinden yararlanması öngörülüyor.‘ÇİN’E İHRACATIMIZ YÜZDE 48,8 ARTTI’Bolat, Çin’in dünyanın en büyük ticaret devi olduğunu, ihracatta da 3,5 trilyon doları aşarak dünya ticaretinin yüzde 15’ini domine ettiğini vurguladı.

Çin’e ihracatın bu yılın ilk 10 ayında yüzde 48,8 arttığını kaydeden Bolat, sanayinin ucuz girdi ve ham madde ihtiyacı nedeniyle Çin’den yapılan ithalatın yüksek olduğunu dile getirdi. Geçen yıl Çin’le dış ticaret açığının 46 milyar dolar olduğunu, açığı azaltmak için müzakerelerin sürdüğünü söyledi.

AB’NİN ‘MADE IN EU’ DARBESİAvrupa Birliği’nin Sanayi Hızlandırma Yasası taslağındaki ‘Made in EU’ düzenlemesine de değinen Bolat, Türkiye’nin taslağın AB Komisyonu tarafından kabul edilen halinde Gümrük Birliği ve ‘Made in EU’ kapsamına alındığını kaydetti. Ancak Avrupa Parlamentosu ve AB Bakanlar Konseyindeki görüşmelerin sürdüğünü belirtti.

Elektrikli araçlarda Türk otomotiv sektörünün pazarını daraltabilecek önerilere karşı diplomasi yürüttüklerini kaydetti. Son bir yılda AB yetkilileri ve parlamenterlerle 92 temas kurduklarını bildirdi. BAKAN’A SORU VE ELEŞTİRİLERKomisyon’a zeytin, limon ve ayçiçeği getiren bir milletvekili, yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisinin 1 Ekim’de yüzde 12’ye düşürülmesini eleştirdi.

Ayçiçeğinin 27 liraya alıcı bulduğunu, çiftçinin bir litre mazot için yaklaşık 4 kilo ürün satması gerektiğini söyledi. Dalındaki limonun 1 liraya düştüğünü, tüketicinin 50 liraya aldığını belirterek “Bu parayı kim kazanıyor?” diye sordu.

“Geçen sene yasak koydun, bu yıl da gel üretim yapan üreticinin ürününü yurt dışına pazarla.” diyerek zeytin ve üzüm için de pazar bulunmasını istedi. İTHALAT BAĞIMLILIĞIKomisyonda ayrıca Türkiye’nin ithalat bağımlılığının azalmadığı, ihracat rakamlarının ithalatla birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

İhracatın milli gelir içindeki payının 2027’den itibaren gerileyeceğine dikkat çeken milletvekilleri, kur baskısı ve yüksek faizin ihracatçıyı zorladığını belirterek döviz dönüşüm desteğinin artırılmasını istedi. KÜÇÜK ESNAFIN FİNANSMANA ERİŞİMİKüçük işletmelerin krediye erişim sorunu ve desteklerin büyük işletmelerde yoğunlaşması da eleştirildi.

Destek ölçütlerinin açıklanması ve küçük esnafa erişilebilir kredi sağlanması gerektiği belirtildi. DİYARBAKIR’DA ESNAF VE SINIR KAPILARIDiyarbakır’da son 29 ayda 2 bin 86 esnafın kepenk kapattığı belirtilerek zincir marketler eleştirildi.

Irak’a ihracattaki gerileme ve kapalı sınır kapıları gündeme getirilerek yeni geçişlerin açılması istendi. İSRAİL’LE TİCARETAyrıca Komisyon’da İsrail’e doğrudan veya üçüncü ülkeler üzerinden ticaret yapılıp yapılmadığı, Azerbaycan üzerinden petrol sevkiyatının sürüp sürmediği soruldu.