Doğumunun 100’üncü yılında TÜSTAV’dan Kemal Türkler biyografisi

Türksat: 4A Frekans: 12457,5 Sembol: 30000 Polarizasyon: V(Dikey) FEC: 2/3

Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı (TÜSTAV), Türkiye işçi sınıfı hareketinin önemli isimlerinden Kemal Türkler’in doğumunun 100’üncü yılı dolayısıyla kapsamlı bir biyografi kitabı yayımladı

Haber Merkezi Yayınlanma: 13 Kasım 2026 15:37 ürkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı (TÜSTAV), Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (DİSK) kurucu genel başkanı Kemal Türkler’in doğumunun 100’üncü yılında, yaşamını ve mücadelesini konu alan Kemal Türkler adlı biyografi kitabını yayımladı.

Can Şafak, Aziz Çelik ve Zafer Aydın tarafından hazırlanan kitap, Denizli’de emekçi bir ailede başlayan Kemal Türkler’in yaşamının İstanbul’da fabrika işçiliğine, sendikal örgütlenmeye ve işçi sınıfı mücadelesinin öncü isimlerinden biri hâline gelmesine uzanan gelişimini ele alıyor.

Biyografi, Türkler’in Demir-İş ve Maden-İş sendikalarındaki yöneticilik dönemlerini, Türkiye İşçi Partisi’nin kuruluş sürecindeki rolünü ve DİSK’in kurucu genel başkanlığına uzanan sendikal ve siyasal mücadelesini ayrıntılı biçimde inceliyor.

Bir fabrika işçisinin mücadeleci bir sendika önderine dönüşümünü anlatan çalışma, aynı zamanda Türkiye’de grev hakkının kazanılması ve sınıf sendikacılığının yükselişi gibi önemli toplumsal gelişmeleri de tarihsel bağlamıyla ortaya koyuyor.

📢Yeni Kitap! 📕Kemal Türkler Bir devrimci işçi önderinin fabrika işçiliğinden işçi temsilciliğine, Maden-İş Genel Başkanlığı’ndan DİSK’in kuruculuğuna uzanan hikâyesi. 100 Yaşında Kemal Türkler’in mücadelesi ve anısına saygıyla. Vakfımızdan veya kitapçılardan edinebilirsiniz.

İşçi sınıfı mücadelesinin dönüm noktaları belgelerle ele alınıyor

Aile arşivleri, TÜSTAV, DİSK, Birleşik Metal-İş ve Kemal Türkler Eğitim ve Kültür Vakfı (KETEV) arşivlerinden yararlanılarak hazırlanan kitapta, Kemal Türkler’in gençlik günlükleri, sendikal belgeler, dönemin yayınları, sözlü tarih tanıklıkları ve mahkeme dosyaları da kaynak olarak kullanıldı.

Çalışmada, Türkiye işçi sınıfı hareketinin önemli dönüm noktaları Kemal Türkler’in yaşamı ve sendikal mücadelesiyle birlikte değerlendiriliyor. Kavel Grevi, Paşabahçe direnişi, 15-16 Haziran 1970 işçi direnişi, kitlesel 1 Mayıs kutlamaları, Devlet Güvenlik Mahkemelerine (DGM) karşı yürütülen mücadele ve Madeni Eşya Sanayicileri Sendikası (MESS) grevleri kitapta ayrıntılı biçimde incelenen başlıklar arasında yer alıyor.

Kemal Türkler cinayeti ve cezasızlık süreci de inceleniyor

Kitabın son bölümü, Kemal Türkler’in 22 Temmuz 1980’de gerçekleştirilen siyasi cinayetini, cinayetin ardından başlayan uzun yargı sürecini ve cezasızlık sorununu belgelere dayanarak ele alıyor.

Kemal Türkler biyografisi, bir işçi önderinin yaşamını ve mücadelesini bütünlüklü biçimde ortaya koyarken Türkiye emek hareketinin yaklaşık 30 yıllık örgütlenme, mücadele ve siyasal dönüşüm tarihine de önemli bir kaynak sunuyor.

DİSK’in kurucu başkanlığını yapmış olan Kemal Türkler, 1926 yılında Denizli’de yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.

Türkler, ilk ve orta öğrenimini burada tamamladıktan sonra 1947’de İstanbul’a giderek İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi. Aynı yıl Bakırköy’de kurulu Emayetaş Fabrikası’nda çalışmaya başlayan Türkler, iki yıl sonra öğrenimini terk etmek zorunda kaldı.

13 Şubat 1961’de Rıza Kuas, Kemal Nebioğlu, İbrahim Güzelce ve Avni Erakalın gibi arkadaşlarıyla birlikte Türkiye İşçi Partisi (TİP) kurarak, bu partinin ilk genel sekreterliğini yaptı. TİP’in 1971’de Anayasa Mahkemesi kararıyla kapatılmasına kadar parti içinde aktif olarak çalışan ve genel yönetim kurulu üyeliğinde bulunan Türkler,’60’larda Maden-İş Sendikasının işkolunda daha iyi örgütlenebilmesi için sendika şubelerini bölge temsilciliklerine bağlayan bir model geliştirdi.

1963’te Maden-İş Sendikası’nın Kavel’de başlatmış olduğu direnişin yürütülmesinde de aktif olan Türkler, bir yıl sonra Singer Fabrikası’nda başlatılan grev nedeniyle Türk-İş Genel Başkanı Seyfi Demirsoy’la birlikte kısa bir süre tutuklandı.

Aynı yıl 26 Ocak’-da yapılan sendika yönetim kurulunda Türk-İş’e karşı muhalefet karan alan Maden-iş Sendikası’nın 15 Temmuz 1966’da Türkiye Petrol Kimya Ve Lastik Sanayi İşçileri Sendikası (Lastik-İş), Türkiye Basın, Yayın,. Grafiker ve Ambalaj Sanayii İşçileri Sendikası (Basın-İş) ve Türkiye Gıda Sanayii İşçileri Sendikasıyla (Gıda-İş) birlikte Sendikalar Arası Dayanışma Örgütü (SADA) içinde yer almasını sağladı.

Bu arada Paşabahçe grevi nedeniyle Türk-İş’ten geçici olarak ihraç edilmiş olan Maden-İş Sendikası’nın SADA içinde yer alan diğer örgütlerle ortak hareketini yürüten Türkler, sonunda bu sendikalarla birlikte Türk-İş’ten ayrılarak 13 Şubat 1967’de DİSK’i kurdu.

1977’de yapılan 6. Genel Kurul’a kadar DİSK’in genel başkanlığını yapan Türkler, bu dönem içinde mücadeleci ve aktif kişiliğiyle öne çıktı. Özellikle 1971’e kadar Maden-İş Sendikası’nın yürütmüş olduğu yetki mücadelesinde güçlenen DİSK Türkler’in öncülüğünde 15-16 Haziran 1970’te iki gün süren büyük işçi direnişini gerçekleştirdi.

28 Temmuz 1977’de yapmış olduğu açıklama örgüt içinde tartışmalara yol açtı. DİSK Yürütme Kurulu içinde diğer üyelerle anlaşmazlığa düşen Türkler, Aralık 1977’de yapılan 6. Genel Kurul’da genel başkanlığa seçilemedi. Bu tarihten sonra Maden-İş Sendikası’nın genel başkanlığını yürüttü.

Türkler 22 Temmuz 1980 tarihinde İstanbul Merter’deki evinin önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu yaşamını yitirdi.

Türkler’in ölümü ile ilgili olarak Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davada 2003 yılında Ünal Osmanağaoğlu’nun beraatına karar verilmişti. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, dosyada eksik soruşturma yapıldığı gerekçesiyle kararı bozmuştu.

Yerel mahkeme bir kez daha Ünal Osmanağaoğlu’nun beraatına karar verdi. Yargıtay sanıkla ilgili olarak keşif yapması, silahla ateş etmiş olmasından dolayı kararı bir kez daha bozdu. Mahkeme 2009’da beraat kararında bir kez daha direndi.

Karara yapılan itirazla birlikte Yargıtay Genel Kurulu hükmün bozulmasına karar verdi. Dosya yerel mahkemeye son gelişinde ise zaman aşımı gerekçesiyle düştü.

İlke TV'yi, Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin İlke TV’nin özel haberlerini ve güncel gelişmeleri anında takip etmek için tıklayarak WhatsApp kanalımıza abone olabilirsiniz.