Yerli Genetik Kit Geliştirildi: Bir Tüp Kanla 15 Kanser Türünde Risk Tahmini

Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bünyesindeki Türkiye Kanser Enstitüsü (TKE), ailesinde kanser öyküsü olan kişilerin riskini tek bir tüp kanla önceden belirleyebilen yerli bir genetik kit geliştirdi. Prototipi tamamlanan kitin yakında şehir hastaneleri başta olmak üzere kamu hastanelerinde kullanılmaya başlanması bekleniyor.

Kurumun tümörün genetik haritasını çıkaran ve kanseri kan testiyle takip etmeyi hedefleyen projeleri de dikkat çekiyor.

Projelerin ayrıntıları, 12. Türk Tıp Dünyası Kurultayı’nda TKE Başkanı Prof. Dr. Burak Civelek ile araştırmacılar Doç. Dr. Demet Akdeniz Ödemiş ve Doç. Dr. Ebru Özgür tarafından paylaşıldı.

Ailesinde kanser öyküsü bulunan kişilerin riskini önceden belirlemek için bir kit geliştirdiklerini söyleyen Prof. Dr. Burak Civelek, “Tüm kanserlerin yaklaşık yüzde 10'u ailesel genetik geçişlidir. Sizin birinci derecede veya ikinci derecede akrabanızda gelişen kanser, acaba genetik olarak sizde de var mı?

Siz de bu kansere ilerleyen dönemlerde yakalanabilir misiniz? Bunu, bizim tamamen Türk üreticilerle geliştirdiğimiz genetik testle sadece bir tüp kan vererek ortaya koyuyoruz. Bu kit aynı zamanda kanserle ilgili önlem alınması için yol gösteren bir kit” dedi.

Doç. Dr. Demet Akdeniz Ödemiş, kitin meme, akciğer, prostat, pankreas, kalın bağırsak ve mide kanseri dahil 15 farklı kanser türünde riski tahmin edebilme potansiyeline sahip olduğunu belirtti. Kitin özellikle ailesinde kanser öyküsü olanlarda kullanılacağını söyleyen Ödemiş, risk taşıyan kişilerin daha sık doktor kontrolü ve önleyici tedbirlerle takip edilebileceğini ifade etti.

Ödemiş, “Prototipi tamamlandı. Sağlık Bakanlığımızla yapacağımız protokoller sonrası öncelikle şehir hastaneleri olmak üzere eğitim araştırma hastanelerinde veya üniversite hastanelerinde çok yakın bir zamanda halkımız bu kite ulaşabilecek” diye konuştu.

Doç. Dr. Ödemiş, ikinci projenin ise kanser tedavisinin kişiye özel planlanmasına yardımcı olacak ilk yerli molekül analizi teknolojisi olduğunu belirtti. Ödemiş, “Biz bu kitle kanserin genetik yapısında 690 farklı genetik bölgeye bakarak kapsamlı bir tümör haritası çıkarıyoruz.

Bu kapsamlı tümör haritasıyla kişinin hangi tedaviden daha fazla fayda göreceği, immünoterapilerden, akıllı ilaçlardan veya kemoterapilerden fayda görüp göremeyeceği, bunların hangi sırayla kullanılması gerektiği ile ilgili geniş bir bilgi sunuyoruz. 2027 yılının ilk yarısında halkımızın hizmetine yine şehir hastaneleri başta olmak üzere bakanlığımızın belirlediği hastanelerde sunulacak” dedi.

Doç. Dr. Ebru Özgür ise tümör dokusundan kana karışan kanser hücrelerini yakalamayı hedefleyen bir “likit biyopsi” projesi üzerinde çalıştıklarını anlattı. Günümüzde kanser tanısı için hastalardan doku biyopsisi alındığını hatırlatan Özgür, kanda dolaşan tümör hücrelerini izole ederek doku biyopsisiyle ulaşılan bilgiye basit bir kan testiyle ulaşmayı amaçladıklarını söyledi.

Dünyada sayılı çalışmalardan biri olduğunu belirttiği projenin, hastalığın tekrarlayıp tekrarlamayacağının izlenmesine ve hastaya daha erken müdahale edilmesine katkı sağlayacağını ifade eden Özgür, bu yöntemin PET gibi radyasyon yayan sistemlerin kullanımını da azaltacağını belirtti. Özgür, çalışmanın özellikle toplumda en sık görülen meme, akciğer ve kalın bağırsak kanserlerine odaklandığını söyledi.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.