Çocukların dijital dünyasındaki tehlike ortaya çıktı! Rakamlar düşündürüyor
- Türkiye'de çocukların teknoloji kullanımına ilişkin araştırma, dijital alışkanlıkların ulaştığı boyutu gözler önüne serdi
- Telefon, sosyal medya ve siber zorbalık verileri dikkat çekti
Türkiye'de çocukların dijital dünyayla kurduğu ilişkiyi ortaya koyan 2026 yılı araştırmasının sonuçları açıklandı. Çocukların yüzde 80,1'inin cep telefonu kullandığı, yüzde 92,7'sinin internete girdiği araştırmada, ekran başında geçirilen sürenin kitap okuma, ders çalışma ve aile ilişkileri üzerindeki etkileri de dikkat çekti.
Siber zorbalık ve üretken yapay zekâ kullanımına ilişkin veriler ise araştırmanın en çarpıcı sonuçları arasında yer aldı.
ÇOCUKLARIN YÜZDE 80,1'İ CEP TELEFONU KULLANIYOR2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, çocukların teknolojiyle kurduğu ilişkinin giderek yaygınlaştığını ortaya koydu. Önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırma, bu yıl 6-17 yaş grubundaki çocukları kapsayacak şekilde genişletildi.
Araştırma sonuçlarına göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu veya akıllı telefon kullandığını belirtti. Yaş gruplarına göre incelendiğinde bu oran 6-10 yaş arasında yüzde 66,2, 11-17 yaş arasında ise yüzde 89,8 olarak kayıtlara geçti.
Cep telefonu kullanan çocukların yüzde 97,4'ü telefonunu düzenli olarak kullandığını ifade etti. Telefonun hangi amaçlarla kullanıldığına bakıldığında ise yaş grupları arasındaki farklılık dikkat çekti. 6-10 yaş grubunda yüzde 73,3 ile oyun oynama ilk sırada yer alırken, 11-17 yaş grubunda yüzde 87,8 ile internette gezinme öne çıktı.
HER 3 ÇOCUKTAN 1'İ TELEFONUNU EN AZ 30 DAKİKADA BİR KONTROL EDİYORAraştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de çocukların telefon kontrol etme sıklığı oldu.
Düzenli cep telefonu kullanan çocukların yüzde 37,8'i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini belirtti. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2 olarak ölçülürken, 11-17 yaş grubunda yüzde 48'e yükseldi.
Veriler, özellikle ergenlik dönemindeki çocukların telefonlarını çok daha sık kontrol ettiğini ortaya koydu.
ÇOCUKLARIN YÜZDE 92,7'Sİ İNTERNET KULLANIYORÇocukların internet kullanım oranı da oldukça yüksek seviyeye ulaştı. Araştırmaya göre 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7'si internet kullandı.
Yaş gruplarına göre değerlendirildiğinde 6-10 yaş arasındaki çocuklarda internet kullanım oranı yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 96,9 oldu.
Düzenli internet kullanan çocukların günlük kullanım süreleri de araştırıldı. Buna göre günde en az iki saat internette vakit geçiren çocukların oranı hafta içi yüzde 53, hafta sonunda ise yüzde 63,4 olarak belirlendi.
Hafta sonlarında internet başında geçirilen sürenin daha da artması, çocukların dijital ortamlarla ne kadar fazla zaman geçirdiğini gözler önüne serdi.
ÇOCUKLAR İNTERNETTE EN ÇOK VİDEO İZLİYORİnternetin hangi amaçlarla kullanıldığına ilişkin sonuçlar da dikkat çekti. Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 86,2'si video izlemek amacıyla internete girdiğini belirtti.
Video izlemenin ardından yüzde 80,3 ile ders çalışma, ödev ve sunum hazırlama, yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı geldi.
Çocukların internette en az gerçekleştirdiği faaliyet ise çevrim içi ders veya kurslara katılmak oldu. Bu faaliyetin oranı yüzde 17,9 olarak açıklandı.
SOSYAL MEDYA KULLANAN ÇOCUKLARIN ORANI YÜZDE 69,8Araştırmanın sosyal medya sonuçları da çocukların dijital platformlarla kurduğu ilişkinin boyutunu ortaya koydu.
6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 69,8'inin sosyal medya kullandığı belirlendi. Erkek çocuklarda bu oran yüzde 71,4, kız çocuklarında ise yüzde 68,1 oldu.
Yaş gruplarına göre bakıldığında sosyal medya kullanımındaki fark daha belirgin hale geldi. 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2 olan kullanım oranı, 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4'e çıktı.
Bu sonuç, özellikle ergenlik dönemindeki çocukların sosyal medya platformlarıyla daha yoğun bir ilişki içerisinde olduğunu gösterdi.
ERKEK ÇOCUKLARDA DİJİTAL OYUN ORANI DAHA YÜKSEKDijital oyun oynayan çocukların oranı yüzde 68,1 olarak açıklandı. Cinsiyete göre incelendiğinde erkek çocukların yüzde 77,4'ünün, kız çocukların ise yüzde 58,2'sinin dijital oyun oynadığı görüldü.
Yaş grupları arasındaki oranlar ise birbirine yakın gerçekleşti. 6-10 yaş grubunda dijital oyun oynama oranı yüzde 69,1, 11-17 yaş grubunda yüzde 67,3 oldu.
Dijital oyun oynayan çocukların yüzde 92,7'si düzenli olarak oyun oynadığını belirtti. En çok tercih edilen oyun türü yüzde 48,1 ile macera ve aksiyon oyunları oldu. Bunu yüzde 44,5 ile strateji ve taktik oyunları, yüzde 41,6 ile spor oyunları takip etti.
Çocukların oyun alışkanlıklarına ilişkin düşünceleri de araştırıldı. 6-10 yaş grubundaki çocuklarda yüzde 34,7 ile fazla oyun oynamanın sorumlulukları aksatması öne çıktı. 11-17 yaş grubunda ise yüzde 34,5 ile ebeveynlerin çocuklarının çok fazla oyun oynadığını düşünmesi ilk sırada yer aldı.
EKRAN SÜRESİ KİTAP OKUMA VE UYKU ALIŞKANLIKLARINI ETKİLİYORAraştırmanın aileleri yakından ilgilendiren bölümlerinden biri de ekran karşısında geçirilen zamanın çocukların günlük yaşamına etkileri oldu.
Çocuklara ekran başında geçirdikleri sürenin hayatlarını nasıl etkilediği soruldu. Verilen yanıtlara göre çocukların yüzde 48,3'ü daha az kitap okuduğunu belirtti.
Daha az ders çalıştığını ifade edenlerin oranı yüzde 42,2 oldu. Çocukların yüzde 33'ü ailesiyle daha az vakit geçirdiğini, yüzde 26,8'i arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüştüğünü ve daha az oyun oynadığını, yüzde 25,4'ü ise daha az uyuduğunu ifade etti.
Bu sonuçlar, dijital ekranlarda geçirilen zamanın yalnızca internet kullanımından ibaret olmadığını, çocukların sosyal ilişkileri ve günlük alışkanlıklarıyla da bağlantılı olduğunu ortaya koydu.
ÜRETKEN YAPAY ZEKÂ KULLANAN ÇOCUKLARIN ORANI YÜZDE 632026 araştırmasında önceki yıllardan farklı olarak üretken yapay zekâ kullanımına ilişkin göstergeler de ele alındı.
11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63'ünün üretken yapay zekâ kullandığı belirlendi. Kız çocuklarında bu oran yüzde 65,5, erkek çocuklarında ise yüzde 60,6 olarak açıklandı.
Üretken yapay zekâ kullanım amaçları incelendiğinde ilk sırada yüzde 88,1 ile örgün eğitim yer aldı. Özel amaçlarla kullanımın oranı ise yüzde 58,6 oldu.
Yapay zekâ kullanmayan çocuklara bunun nedenleri sorulduğunda yüzde 68,9 ile yapay zekânın varlığından haberdar olmama ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 21,1 ile ihtiyaç duymama, yüzde 18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmeme ve yüzde 16,1 ile gizlilik, güvenlik veya emniyet endişeleri izledi.
SİBER ZORBALIK VERİLERİ ENDİŞE YARATTIAraştırmanın en dikkat çekici başlıklarından biri de siber zorbalık oldu. Sonuçlara göre çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldığını belirtti. Siber zorbalık yaptığını ifade eden çocukların oranı yüzde 4,6, siber zorbalığa tanıklık edenlerin oranı ise yüzde 23,6 olarak kaydedildi.
Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3'ü, bu davranışı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıdığı bir arkadaşı veya akranı olduğunu söyledi.
Zorbalığın gerçekleştiği dijital ortamlar incelendiğinde ilk sırada yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları yer aldı. Bunu yüzde 51,1 ile telefona gönderilen SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları takip etti.
İnternet oyunları yüzde 24,9, cep telefonu aramaları yüzde 20,6, sohbet odaları ise yüzde 16,3 oranında siber zorbalığa maruz kalınan ortamlar arasında sıralandı.
EN ÇOK KIRICI VE İNCİTİCİ MESAJLARLA KARŞILAŞIYORLARÇocukların maruz kaldığı siber zorbalık türleri de araştırmada ayrı bir başlık altında değerlendirildi.
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 80,3'ü kırıcı veya incitici mesajlar gönderilmesiyle karşılaştığını belirtti. Çocuklar hakkında kırıcı mesajların başkalarına iletilmesi veya herkesin görebileceği şekilde paylaşılması yüzde 20,3 ile ikinci sırada yer aldı. Asılsız söylenti ve hikâyelerin yayılması ise yüzde 15,8 olarak açıklandı.
Çocuklara siber zorbalığa maruz kalmalarının nedenleri de soruldu. Katılımcıların yüzde 60,4'ü davranış biçimlerini, yüzde 33,1'i fiziksel özelliklerini veya dış görünüşlerini neden olarak gösterdi. Ailelerinin nereli olduğu ya da kökenleri yüzde 4,4, maddi durum yüzde 2,4, engellilik durumu ise yüzde 1,7 oranında belirtildi.
SİBER ZORBALIK KIZ ÇOCUKLARININ OKULA DEVAMINI DAHA FAZLA ETKİLEDİAraştırmanın eğitim hayatına ilişkin sonuçları da dikkat çekti. Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1'i siber zorbalığa maruz kalma, siber zorbalık yapma veya siber zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadı.
Bu çocuklara yaşadıklarının okula devam durumlarını etkileyip etkilemediği sorulduğunda yüzde 7,8'i olumlu yanıt verdi.
Cinsiyete göre incelendiğinde siber zorbalığın okula devam üzerindeki etkisinin kız çocuklarında daha yüksek olduğu görüldü. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3 iken kız çocuklarında yüzde 10,5 olarak kaydedildi.
2026 Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, çocukların teknolojiyle giderek daha erken yaşlarda tanıştığını ve dijital platformlarda daha fazla zaman geçirdiğini ortaya koydu. İnternet, sosyal medya ve yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasının yanında siber zorbalık ve ekran süresinin günlük yaşama etkileri de çocukların dijital dünyadaki güvenliği ve teknoloji alışkanlıkları konusunda dikkat çekici bir tablo oluşturdu.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Spor · Bölge: Çanakkale
Yayın: 20 Kasım 2026 08:37 · Kaynak: canakkalekalem.com