Bartın 59’uncu!

Türkiye'nin ekonomik büyüklüğünün illere göre dağılımını ortaya koyan kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verileri, bölgeler arasındaki dikkat çekici farklılıkları yeniden gündeme taşıdı. Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2024 yılına ilişkin verilerinden hazırlanan ve sosyal medyada paylaşılan haritada, 81 ilin kişi başına ürettiği ekonomik değer karşılaştırıldı.

Türkiye genelinde İstanbul 802 bin 669 lirayla ilk sırada yer alırken, Bartın 318 bin 484 liralık kişi başına GSYH ile 59’uncu sırada kaldı. Kentin ekonomik üretim göstergesi, 503 bin 76 lira olarak hesaplanan Türkiye ortalamasının yaklaşık yüzde 36,7 altında gerçekleşti.

Bartın'ın sınır komşuları Zonguldak, Karabük ve Kastamonu'nun da sıralamada daha üst basamaklarda bulunması, Batı Karadeniz'deki ekonomik farklılıkları ortaya koydu. Veriler, özellikle Bartın'ın üretim kapasitesi, ekonomik faaliyetlerinin yapısı ve bölgesel kalkınmadaki konumu açısından dikkat çekici bir tablo oluşturdu.

Bartın Türkiye ortalamasının oldukça gerisinde kaldı

TÜİK tarafından 11 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan 2024 yılı İl Bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla verilerine göre Türkiye genelinde kişi başına GSYH 503 bin 76 lira olarak gerçekleşti. Aynı dönemde Bartın'da bu değer 318 bin 484 lira seviyesinde kaldı.

Böylece Bartın ile Türkiye ortalaması arasında kişi başına 184 bin 592 liralık fark oluştu.

Ülke genelinde 81 il arasında 59’uncu sıraya yerleşen Bartın'ın kişi başına ekonomik üretimi, Türkiye ortalamasının yaklaşık yüzde 63,3'üne karşılık geldi. Başka bir ifadeyle Türkiye'de kişi başına üretilen ekonomik değer 100 birim kabul edildiğinde, Bartın'da bu değer yaklaşık 63 birimde kaldı.

Kentin toplam GSYH'si ise 2024 yılı için yaklaşık 66 milyar 30 milyon lira olarak hesaplandı. Bu tutar, Türkiye'nin toplam ekonomik üretiminin yaklaşık yüzde 0,15'ini oluşturdu.

Bartın'ın sıralamadaki konumu, ekonomik faaliyetlerin çeşitliliği, sanayi üretimi, hizmetler sektörünün büyüklüğü ve yatırım kapasitesi gibi unsurların önemini gündeme getiriyor. Ancak kişi başına GSYH verisinin doğrudan vatandaşların kazandığı ücretleri veya ellerindeki serveti göstermediğini de belirtmek gerekiyor.

Bu gösterge, ilde bir yıl boyunca üretilen toplam ekonomik değerin nüfusa bölünmesiyle hesaplanıyor.

Bartın ve komşularının ekonomik tablosu: Üç il de Bartın'ın önünde

2024 yılı kişi başına GSYH ve Türkiye sıralaması

İl

Türkiye sırası

Kişi başına GSYH

395.056 TL

369.785 TL

364.851 TL

318.484 TL

Batı Karadeniz'in ekonomik görünümünde Bartın'ın komşu illerine göre daha düşük bir kişi başına GSYH'ye sahip olduğu görüldü. Bartın'ın sınır komşuları arasında en yüksek değere Kastamonu ulaşırken, Karabük ve Zonguldak da Bartın'ın üzerinde yer aldı.

Kastamonu, kişi başına 395 bin 56 liralık GSYH ile Türkiye sıralamasında 30’uncu oldu. Böylece Kastamonu ile Bartın arasındaki fark 76 bin 572 liraya ulaştı. Kastamonu'nun kişi başına ekonomik üretimi, Bartın'ın yaklaşık yüzde 24 üzerinde gerçekleşti.

Karabük ise 369 bin 785 liralık kişi başına GSYH ile 38’inci sırada yer aldı. Demir-çelik sanayisinin önemli merkezlerinden biri olan Karabük, ekonomik üretim göstergesinde Bartın'ı 51 bin 301 lira geride bıraktı. İki ilin sıralamadaki konumları arasında 21 basamaklık fark oluştu.

Bartın'ın bir diğer komşusu Zonguldak'ta ise kişi başına GSYH 364 bin 851 lira olarak hesaplandı. Türkiye sıralamasında 42’nci basamakta bulunan Zonguldak, Bartın'ın 17 sıra üzerinde yer aldı. İki komşu ilin kişi başına ekonomik üretimleri arasındaki fark 46 bin 367 lira oldu.

Zonguldak'ın madencilik, enerji ve sanayi faaliyetleri; Karabük'ün demir-çelik üretimi; Kastamonu'nun ise tarım, ormancılık, sanayi ve hizmetler alanındaki ekonomik faaliyetleri, bölgedeki üretim yapılarının birbirinden farklılaştığını gösteriyor. Bununla birlikte illerin ekonomik sıralamasını yalnızca tek bir sektörle açıklamak mümkün değil.

Üretim hacmi, nüfus büyüklüğü, çalışan başına verimlilik ve işletmelerin ekonomik faaliyetleri gibi çok sayıda değişken kişi başına GSYH üzerinde etkili oluyor.

Dikkat çeken bir diğer nokta ise Bartın'ın üç sınır komşusunun da Türkiye ortalamasının altında kalması oldu. Kastamonu, Karabük ve Zonguldak bölgesel karşılaştırmada Bartın'ın önünde bulunsa da ülke genelindeki kişi başına GSYH ortalamasını aşamadı.

Bolu Türkiye'nin ilk 10 ili arasına girdi

Batı Karadeniz'in diğer illerine bakıldığında ise Bolu ve Düzce'nin sıralamadaki konumu dikkat çekti. Bolu, kişi başına 548 bin 317 liralık GSYH ile Türkiye genelinde 7’nci sırada yer alarak ülkenin ilk 10 ili arasına girdi. Düzce ise 450 bin 404 lirayla 20’nci sırada bulundu.

Bolu'nun kişi başına ekonomik üretimi Türkiye ortalamasının üzerine çıkarken, Düzce ortalamanın altında kalmasına rağmen Bartın, Zonguldak, Karabük ve Kastamonu'nun önünde yer aldı.

Bölgedeki bir diğer Karadeniz ili Sinop'ta ise kişi başına GSYH 321 bin 23 lira oldu. Türkiye sıralamasında 58’inci basamakta bulunan Sinop ile 59’uncu sıradaki Bartın arasındaki fark yalnızca 2 bin 539 lira olarak hesaplandı.

Bu sonuç, iki ilin kişi başına ekonomik üretim göstergelerinin birbirine oldukça yakın olduğunu ortaya koydu.

Bartın ekonomisinde en büyük pay hizmetler sektörünün

TÜİK verilerinden yapılan sektörel hesaplamalar, Bartın'ın ekonomik yapısına ilişkin önemli ayrıntılar da ortaya koyuyor. 2024 yılında il ekonomisinde hizmet faaliyetlerinin payı yaklaşık yüzde 53,93 olurken, sanayinin inşaat dahil payı yüzde 24,22, tarımın payı ise yüzde 10,69 olarak hesaplandı.

Geriye kalan bölüm, ürün üzerindeki vergilerden sübvansiyonların çıkarılmasıyla elde edilen kalemden oluştu.

Bu dağılım, Bartın ekonomisinde hizmetlerin önemli bir ağırlığa sahip olduğunu gösteriyor. Ticaret, ulaştırma, turizm, konaklama ve diğer hizmet faaliyetlerinin yanı sıra sanayi ve tarımsal üretim de ilin ekonomik yapısında yer tutuyor.

Ancak hizmetler sektörünün ağırlıklı olması, tek başına ekonomik gelişmişlik açısından olumlu veya olumsuz bir sonuç ifade etmiyor. Önemli olan, söz konusu faaliyetlerin ne kadar katma değer ürettiği, ne ölçüde istihdam sağladığı ve verimlilik düzeyi oluyor.

Bu açıdan Bartın'ın kişi başına GSYH bakımından komşularının gerisinde bulunması, kentte ekonomik çeşitlenme ve katma değerli üretim potansiyelinin değerlendirilmesine ilişkin tartışmalara veri sunuyor. Organize sanayi bölgesindeki üretim faaliyetleri, turizm yatırımları, tarımsal üretim, yerel girişimcilik ve nitelikli istihdam olanakları, Bartın ekonomisinin geleceği açısından incelenebilecek başlıca alanlar arasında bulunuyor.

Türkiye'nin en yüksek kişi başına GSYH'sine sahip ili İstanbul

Türkiye genelinde kişi başına GSYH'nin en yüksek olduğu il, 802 bin 669 lirayla İstanbul oldu. Ülkenin ekonomik merkezlerinden biri olan İstanbul'u 788 bin 873 lirayla Kocaeli ve 788 bin 859 lirayla Ankara izledi.

Türkiye İstatistik Kurumunun verilerine göre İstanbul'un 2024 yılı toplam GSYH'si 13 trilyon 10 milyar 693 milyon liraya ulaştı. Kent, Türkiye ekonomisinde üretilen toplam değerin yüzde 29,2'sini tek başına oluşturdu. İstanbul'u toplam ekonomik büyüklükte Ankara ve İzmir takip etti. İlk beş ilin toplam GSYH içerisindeki payı ise yüzde 53'e ulaştı.

Bu tablo, ekonomik faaliyetlerin belirli illerde yoğunlaştığını ortaya koyarken, nüfusun büyüklüğünün yanı sıra sanayi, finans, ticaret ve hizmet faaliyetlerinin gelişmişliğinin de ekonomik üretim açısından önem taşıdığını gösterdi.

Türkiye ortalamasını yalnızca 11 il geçebildi

2024 yılında Türkiye'nin kişi başına GSYH'si 503 bin 76 lira olarak hesaplanırken, 81 ilin yalnızca 11'i bu ortalamanın üzerine çıkabildi.

Listenin diğer ucunda ise Şanlıurfa, Ağrı ve Van yer aldı. Kişi başına GSYH'nin en düşük olduğu il 188 bin 144 lirayla Şanlıurfa olurken, Ağrı'da bu değer 194 bin 660 lira, Van'da ise 203 bin 49 lira olarak hesaplandı.

Türkiye'nin ilk sırasında bulunan İstanbul ile son sıradaki Şanlıurfa arasındaki fark yaklaşık 4,3 kata ulaştı. Bu farklılık, illerin ekonomik üretim kapasiteleri arasında önemli bir eşitsizlik bulunduğunu gösteriyor. Bununla birlikte bu değerlerin, vatandaşların yaşam standartlarını tüm yönleriyle yansıtmadığı; gelir dağılımı, barınma giderleri, işsizlik ve yaşam maliyetleri gibi göstergelerin de değerlendirmeye dahil edilmesi gerektiği belirtiliyor.

Kişi başına GSYH, vatandaşın cebine giren para anlamına gelmiyor

Sosyal medyada paylaşılan haritada iller, kişi başına GSYH büyüklüklerine göre sıralanarak Türkiye'nin en zengin illeri başlığı altında değerlendirildi. Ancak iktisadi açıdan kişi başına GSYH ile kişilerin elde ettiği gelir arasında önemli farklılıklar bulunuyor.

GSYH, belirli bir dönemde bir ülke veya bölgede üretilen nihai mal ve hizmetlerin ekonomik değerini ifade ediyor. İl bazında kişi başına GSYH ise söz konusu ilin toplam ekonomik üretiminin nüfusuna bölünmesiyle hesaplanıyor.

Bu nedenle bir ilde kişi başına GSYH'nin yüksek olması, o ilde yaşayan herkesin aynı miktarda gelir elde ettiği anlamına gelmiyor.

Örneğin Bartın için hesaplanan 318 bin 484 liralık yıllık kişi başına GSYH, her Bartınlının yıl içerisinde bu tutarda maaş veya kişisel gelir elde ettiğini göstermiyor. Benzer şekilde İstanbul'daki 802 bin 669 liralık değer de kentteki bireylerin yıllık kazancının bu miktarda olduğunu ifade etmiyor.

Ücretler, işletme kârları, sermaye gelirleri ve diğer ekonomik unsurların dağılımı farklı olabildiğinden, kişi başına GSYH tek başına vatandaşların refah düzeyini ölçmek için yeterli kabul edilmiyor. Dolayısıyla harita, illerin ekonomik üretim düzeylerini karşılaştırmak açısından önemli olmakla birlikte doğrudan bir kişisel zenginlik sıralaması olarak değerlendirilmemeli.

Bartın'ın ekonomik geleceği açısından veriler ne söylüyor?

Bartın'ın kişi başına GSYH'de 81 il arasında 59’uncu sırada yer alması, kentin toplam üretim gücüyle nüfusu arasındaki ilişkinin Türkiye'nin pek çok iline kıyasla daha düşük bir düzeyde bulunduğunu gösteriyor. Özellikle üç sınır komşusunun da Bartın'ın üzerinde yer alması, Batı Karadeniz'de ekonomik gelişmenin iller arasında farklı hız ve yapılarda gerçekleştiğini ortaya koyuyor.

Bununla birlikte Bartın'ın 2024 yılındaki ekonomik performansını tek bir sıralamaya dayanarak değerlendirmek yeterli değil. Kentin ekonomik gelişimini daha kapsamlı biçimde değerlendirmek için yıllar itibarıyla reel büyüme oranları, kişi başına üretimdeki değişim, istihdam verileri, iş gücü verimliliği ve yatırımların sektörel dağılımının birlikte incelenmesi gerekiyor.

Özellikle yüksek katma değerli sanayi üretimi, bölgesel ticaret bağlantıları, turizmde gelir yaratma kapasitesi ve küçük işletmelerin üretkenliği gibi başlıklar, Bartın'ın ekonomik yapısının değerlendirilmesinde önem taşıyor. Ancak 2024 yılı verileri, belirli bir yatırım politikasının veya sektörün tek başına ekonomik sıralamayı değiştireceğini kanıtlamıyor.

Bartın için ortaya çıkan tablo, kentteki ekonomik faaliyetlerin güçlendirilmesi ve bölgesel gelişmişlik farklarının azaltılması üzerine yapılacak değerlendirmeler açısından somut bir veri zemini oluşturuyor.

Son günlerde sosyal medyada dolaşıma giren Türkiye'nin kişi başına GSYH haritasına ilişkin önemli bir ayrıntı da verilerin ait olduğu dönem oldu. Haritada kullanılan rakamlar 2026 yılının güncel ekonomik üretimini değil, TÜİK'in 11 Aralık 2025 tarihinde açıkladığı 2024 yılı sonuçlarını gösteriyor.

Bu nedenle haritadaki il sıralamaları, Bartın'ın veya diğer illerin Kasım 2026 itibarıyla ulaştıkları ekonomik üretim düzeyi olarak değerlendirilmemeli. Ekonomik üretim, nüfus ve fiyat düzeylerindeki değişimlerin etkisini ortaya koyacak sonraki yıl verilerinin ayrıca incelenmesi gerekiyor.

Buna rağmen 2024 verilerinden hazırlanan harita, Türkiye'nin ekonomik üretim coğrafyasını ve Bartın'ın Batı Karadeniz'deki konumunu göstermesi açısından önemini koruyor. Kentin Türkiye ortalamasının altında kalması ve üç komşusunun gerisinde bulunması, bölgesel ekonomik farklılıkların değerlendirilmesinde dikkat çeken başlıklar arasında yer alıyor.