Hibrit çalışmada gün ve saatler iş sözleşmesinde belirlenecek

Dijitalleşmeyle çalışma hayatında yaygınlaşan hibrit model, iş süreçlerinin hem işyerinde hem de uzaktan yürütülmesini mümkün kılıyor. 25 Eylül tarihli ve 33381 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği değişikliğiyle bu modelde işyerinde ve uzaktan çalışılacak günlerin ve çalışma saatlerinin iş sözleşmesinde belirlenmesi öngörüldü.

İstanbul Arel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Seçil Gürün Karatepe, düzenlemenin çalışma koşullarını açık ve tarafların anlaşmasına dayalı biçimde belirlemek bakımından önem taşıdığını söyledi.

GÜN VE SAATLER BELİRLENECEKYönetmeliğin 9. maddesine eklenen fıkrayla işin bir bölümünün işyerinde, diğer bölümünün uzaktan yürütülmesi düzenlendi. Karatepe, çalışanın hangi günlerde nerede çalışacağının yanı sıra çalışma saatlerinin de sözleşmede yer alması gerektiğini belirtti.

“Hibrit çalışma modelinde hangi günlerde işyerinde, hangi günlerde uzaktan çalışılacağının açıkça belirlenmesi hem çalışan hem de işveren açısından önem taşıyor. Böylece çalışma düzeni konusunda tarafların beklentileri netleşiyor ve olası anlaşmazlıkların önüne geçilebiliyor” dedi.

Karatepe, haftanın üç günü işyerinde, iki günü uzaktan çalışılacak şekilde plan yapılabileceğini, ancak yönetmeliğin tüm çalışanlar için sabit bir uzaktan çalışma günü belirlemediğini ifade etti. Çalışma düzeninin işin niteliğine ve tarafların karşılıklı anlaşmasına göre şekilleneceğini kaydeden Karatepe, hibrit çalışma düzenlemesinin çalışanlara kendiliğinden uzaktan çalışma hakkı tanımadığını söyledi.

Karma çalışma modelinin iş sözleşmesiyle belirlenmesine imkân sağlandığını vurguladı. YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER SÜRÜYORHibrit modele geçilmesinin işçi ve işverenin yasal yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını belirten Karatepe, çalışma süreleri, dinlenme hakları ile iş sağlığı ve güvenliği hükümlerinin geçerliliğini koruduğunu söyledi.

İş sözleşmesinde belirlenen koşullarda sonradan yapılması planlanan değişikliklerin, kapsamına ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Bu kapsamda 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesindeki, çalışma koşullarında esaslı değişikliğe ilişkin hükümlerin de dikkate alınması gerektiğini aktardı.

Karatepe, Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nin 12. maddesi uyarınca işverenin çalışanı gerekli önlemler konusunda bilgilendirmesi, eğitim vermesi ve sağladığı ekipmana ilişkin güvenlik tedbirlerini alması gerektiğini belirtti. “Uzaktan veya hibrit çalışılması, işverenin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki sorumluluklarını sona erdirmiyor.

Çalışanların haklarının korunması ve güvenli çalışma koşullarının sağlanması her iki çalışma biçiminde de önemini koruyor” ifadelerini kullandı. GİDERLER SÖZLEŞMEDE DÜZENLENECEKUzaktan çalışmada ekipman ve işin yürütülmesinden doğan giderlerin de düzenlemenin başlıkları arasında olduğunu söyleyen Karatepe, yönetmeliğin 7. maddesine göre iş için gereken malzeme ve araçların, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça işveren tarafından sağlanmasının esas olduğunu belirtti.

8. madde, mal veya hizmet üretimiyle doğrudan ilgili zorunlu giderlerin belirlenmesi ve karşılanmasına ilişkin hususların iş sözleşmesinde düzenlenmesini öngörüyor. 6. madde kapsamında ise uzaktan çalışılacak mekânın düzenlenmesinden kaynaklanan maliyetlerin karşılanma usulünü çalışan ve işveren birlikte belirliyor.

Elektrik ve internet giderleri için mevzuatta tüm çalışanlara uygulanacak sabit bir ödeme tutarı bulunmadığını belirten Karatepe, bu giderlerin karşılanmasında işin niteliği ile işin yürütülmesi nedeniyle ortaya çıkan zorunlu maliyetlerin dikkate alındığını söyledi. Giderleri kimin, hangi koşullarda karşılayacağının sözleşmede açıkça yazılmasının taraflar arasında daha şeffaf bir ilişki kurulmasına katkı sağlayacağını ve uyuşmazlıkları önlemeye yardımcı olacağını kaydetti.

Karatepe, yönetmeliğin 9. maddesinin uzaktan çalışmanın yapılacağı zaman aralığı ve süresinin iş sözleşmesinde belirtilmesini düzenlediğini, eklenen fıkranın hibrit modelde çalışma günleriyle saatlerinin de belirlenmesini öngördüğünü aktardı. Yönetmeliğin 10. maddesine göre işçi ve işveren arasındaki iletişimin yöntemi ve zaman aralığı da taraflarca belirleniyor.

Çalışanların hangi saatlerde ulaşılabilir olacağı ile görev ve sorumlulukların önceden netleştirilmesinin iş süreçlerini destekleyeceğini vurguladı. Hibrit çalışmanın işe gidiş ve dönüş için harcanan zamanı azaltarak çalışanların kişisel yaşamlarına daha fazla zaman ayırmasına olanak tanıyabileceğini belirten Karatepe, işletmeler açısından ofis alanlarının daha verimli kullanılması ve dijital iş süreçlerinin geliştirilmesi gibi avantajlara işaret etti.

Modelin başarılı olması için görev dağılımının açık yapılması, iletişimin düzenli sürdürülmesi ve performansın iş sonuçları üzerinden değerlendirilmesinin önemini dile getirdi. Esnek çalışma imkânlarıyla çalışanların hak ve sorumluluklarının dengeli biçimde ele alınması ve çalışma koşullarının önceden belirlenmesinin hem işletmelerin planlamasını hem de çalışanların günlük yaşamlarını kolaylaştıracağını söyledi.