Erken emekliliğin kapısı bu meslek gruplarına açılıyor

Ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlar için yıpranma payı, emeklilikte önemli bir avantaj sunuyor. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) fiili hizmet süresi zammı uygulaması, çalışma koşulları ağır ve sağlık açısından risk taşıyan işlerde görev yapan sigortalılara ek hizmet süresi kazandırıyor.

Aksaray dahil 81 ilde pek çok çalışanı ilgilendiren uygulama, şartları sağlayanlar için emeklilik yaşını da düşürebiliyor.

Yılda 180 güne kadar ek süre

Uygulama kapsamındaki çalışanların her 360 günlük çalışması karşılığında sigortalılık sürelerine 60, 90 ya da 180 güne kadar ilave gün ekleniyor. Böylece bu çalışanların prim günleri, diğer sigortalılara göre daha hızlı doluyor.

Ancak her meslek grubuna aynı oranda ek süre uygulanmıyor; çalışanın fiilen hangi görevde bulunduğu ve kanundaki şartları taşıyıp taşımadığı belirleyici oluyor.

45 meslek grubu kapsamda

Yıpranma payından yararlanabilecek meslekler, yapılan işin niteliğine ve taşıdığı risklere göre belirleniyor. Fiili hizmet süresi zammı kapsamında bazı çalışanlara her 360 günlük çalışma karşılığında 60, 90 veya 180 güne kadar ilave hizmet süresi tanınıyor.

Hangi meslekler yararlanıyor?

Yıpranma payı uygulamasından yararlanabilen meslek grupları arasında yer altı maden işçileri, Türk Silahlı Kuvvetleri personeli, polisler, Milli İstihbarat Teşkilatı çalışanları ve Sahil Güvenlik personeli bulunuyor.

Bunun yanı sıra radyoaktif maddelerle çalışanlar, itfaiye personeli ve belirli sanayi kollarında görev yapan işçiler de düzenleme kapsamında değerlendiriliyor.

İlave hizmet süresi mesleğe göre değişiyor. Yer altı maden işlerinde çalışanlara yılda 180 gün, TSK ve emniyet personelinin ilgili görevlerinde ise genel olarak 90 gün ilave süre verilebiliyor.

Gazeteciler ve sağlık çalışanları da listede

Yıpranma payı yalnızca madencilik ve güvenlik alanlarında çalışanları kapsamıyor. Basın sektöründe kanunda belirtilen görevleri yapan gazeteciler, TRT'de ilgili görevlerde bulunan personel ve bazı ağır sanayi işlerinde çalışanlar da bu haktan yararlanabiliyor.

Sağlık sektöründe de belirli şartları taşıyan çalışanlar için fiili hizmet süresi zammı uygulanıyor. İnsan sağlığına ilişkin işlerde görev yapan sağlık meslek mensuplarına yıllık 60 gün ilave hizmet süresi verilebiliyor.

Hemşire, diş hekimi ve eczacı gibi sağlık çalışanlarının bu haktan yararlanabilmesi ise yalnızca meslek unvanına değil, kanunda belirtilen görev ve çalışma koşullarına bağlı bulunuyor.

Erken emeklilikte 3600 gün detayı

Yıpranma payından yararlanmak için kapsamdaki bir meslekte çalışmak tek başına yeterli olmuyor. Özellikle emeklilik yaşından indirim yapılabilmesi için belirli çalışma sürelerinin tamamlanması gerekiyor.

Genel uygulamada fiili hizmet süresi zammına tabi işlerde en az 3 bin 600 gün çalışma şartı aranıyor. Yer altı işlerinde çalışanlar için ise bu süre 1.800 gün olarak uygulanıyor.

Gerekli şartları sağlayan çalışanların kazandığı ilave hizmet süresinin yarısı, genel olarak en fazla 3 yıl olmak üzere emeklilik yaşından indirilebiliyor. Bazı özel meslek gruplarında ve yer altı işlerinde farklı hükümler uygulanabiliyor.

Herkesin hesabı farklı

Yıpranma payıyla kazanılan ek prim günleri ile emeklilik yaşından yapılan indirim, birbirinden farklı uygulamalar. Çalışanın sigorta başlangıç tarihi, statüsü, fiilen yaptığı iş ve toplam çalışma süresi hesaplamada belirleyici oluyor.

Kamu çalışanları ile özel sektör çalışanlarının tabi olduğu geçiş hükümleri de farklılık yaratabiliyor.

SGK kayıtlarınızı kontrol edin

Erken emeklilik imkânından yararlanmak isteyen çalışanların, e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümlerini ve fiili hizmet süresi zammı kayıtlarını kontrol etmesi gerekiyor.