Ani Su Taşkınlarında Sürücülere Uyarılar

Sel olaylarına karşı ilgim, 1998 yılı Mayıs 19-21 tarihinde”Bolu-Düzce ‘illerinde (Düzce ilçe iken), T.C.Bolu Valiliği’nce,,sellerin oluşum nedenlerini araştırmak için kriz masasına bağlı yeni bir komisyon oluşturma görevi verilmesi üzerine artış gösterdi.
Son yıllarda dünya genelinde görüldüğü üzere,hava olaylarında değişimler sonucu hızlı su baskınları ve yıkıcı sellere yol açabilen yoğun sıklıkla ani yağışlarla karakterize eden felaketler oluşmaktadır.
Fransa’da CNRS Araştırma Kurumunun sosyo-hidroloğu,tehlike algısı ve davranışı uzmanı İsabelle Ruin araştırmasında; “çoğu zaman yeterince farkında olunmayan tehlikeye,bu tehlikede sürücülerin maruz kalabileceği davranışlara dikkati çekerek önerilerde bulunmaktadır.
Ani su baskınları, yoğunlaştığı durumlarda özellikle karayolu ağını etkileyen tesirli bir akışa neden olmaktadır.
Ani su baskınları ABD,de özellikle araba ile seyahatin ve sudan geçmenin sıradan olduğu Teksas’ ta%70’ e yakın Avrupa’da ise% 40 ölüm riski yaşatmaktadır.
YAĞIŞLI DÖNEMLERDE ZORLUKLAR
İlk zorluk,bu koşullarda seyahat etmenin ne kadar tehlikeli olduğunu anlamaktır. Ancak, çoğu zaman bir sürücü olarak “otomatik pilot” modundayız ve dikkatindeyiz. Yolculuğun amacına odaklanıyor. Bu nedenle yağmurların ve yoldaki su miktarının esnek olmayan programlarımızı sorgulamada yeterince ciddiyete yönelmediği görülmektedir.
Araba aynı zamanda sahte bir güvenlik duygusu sağlıyor. Araç “ikinci bir ev”gibi algılanarak kontrol ve güvenlik hissi sağlanır. Ancak suda kızaklama riskinin yanısıra 30 cm. su aldığında, araba Arşimet’in itme kuvvetiyle çok hızlı bir şekilde havaya kalkıyor ve hızla kontroldan çıkıyor, sonra su kapılara ulaştığında kapıları açmak zorlaşır ve çoğu zaman motor su altında kaldığı için silecekler camlarda çalışmayı durdurur. Daha sonra gerçek bir TUZAK’a dönüşüyor. Yağmur-sel olayları sırasında, sürücüler için en tehlikeli olan,yıl boyunca genellikle kuru olan küçük derelerdir. Çünkü tehlike havzanın büyüklüğüyle bağlantılıdır. Bir kaç düzine dakika, bir su damlasını şiddetli bir sağanak alıntıya dönüştürmek için yeterlidir. Araştırıcı İsabelle Ruin’a göre; sürücülerin evlerine en yakın küçük dereleri unuttukları için,evlerine yakın olan küçük derelerden kaçınmak,rotalarını değiştirmek akıllarına gelmez. Ne yazık ki hızlı sellerde,ölümlerin çoğu en yüksek alarm kırmızı değil,turuncu alarmda gerçekleşiyor. Turuncu alarmda “biz bir arabadayız, kendi kendimize planlarımızı değiştirmeyiz.”diyor ve rutinlerini sarsmak zor geliyor. Alarm durumunda, ilk içgüdü eve gitmek ve aileyi bir araya getirmeyi istemek olmaktadır. Bu nedenle çocuklar okuldan alınır ve en tehlikeli anda yola çıkılır. Çünkü endişe ve bazen sevdikleriyle iletişim kuramamak kötü kararlara yol açar. Fransa’da çocuklarla ilgilenirler. Her okulun bir güvenlik planı (PPMS) olması gerekir. En iyi çözümlerden biri; ailenin her bir üyesinin etkinliğinin gerçekleştirdiği bir kaç saat içinde buldukları yüksek bir yere,güvenli bir yere taşınması olacaktır. Görülmektedir ki,hızlı seller aslında en ölümcül meteorolojik olaylar arasındadır. Genellikle küçük alanları etkilerler. Ölüm oranı çok yavaş yayılan (bir kaç gün) büyük nehirlerdeki taşkınlardan daha yüksek olarak saptanmıştır. Sağlıcakla kalınız.