Haliliye’deki Üçgöze Nekropolü koruma altına alındı! 3 parselde yapılaşma yasak

Şanlıurfa’nın Haliliye ilçesine bağlı Mahsumiye, diğer adıyla Üçgöze Mahallesi’nde bulunan nekropol alanı için koruma kararı alındı. Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 27 Şubat 2025 tarihli ve 9459 sayılı kararıyla üç ayrı parselin bir bölümünü birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tescil etti.

Karar kapsamında bölgedeki arkeolojik mirasın korunması için yeni yapılaşma başta olmak üzere çeşitli faaliyetlere kısıtlama getirildi.

Üçgöze Nekropolü hangi parselleri kapsıyor?

Kültür ve Turizm Bakanlığının yayımladığı kurul kararında koruma kapsamına alınan taşınmazlar, 101 ada 1 parsel, 107 ada 4 parsel ve 108 ada 1 parsel olarak sıralandı. Üç taşınmazın tapu kayıtlarının beyanlar hanesine, parsellerin bir bölümünün birinci derece arkeolojik sit alanında kaldığını belirten şerh konulması kararlaştırıldı.

Tescil işlemi, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında gerçekleştirildi. Karar öncesinde Şanlıurfa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü ile Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinin görüşleri de değerlendirildi.

Birinci derece arkeolojik sit alanında hangi faaliyetler yasak?

Kurulun belirlediği koruma koşullarına göre birinci derece arkeolojik sit alanlarının bilimsel çalışmalar dışında aynen korunması gerekiyor. Bu kapsamda yeni yapılaşmaya izin verilmiyor. Alanda yapılması zorunlu altyapı uygulamaları ise koruma kurulunun değerlendirmesine tabi tutuluyor.

Koruma hükümleri yalnızca yapılaşmayla sınırlı değil. Sit alanından taş, toprak ve kum alınması, maden ocağı açılması ve atık dökülmesi de yasaklanan faaliyetler arasında bulunuyor. Böylece tescil sınırları içinde kalan kültür varlıklarının ve arkeolojik dokunun korunması amaçlanıyor.

Üçgöze’de nekropol ve Neolitik alan için ayrı kararlar bulunuyor

Üçgöze Mahallesi’nde arkeolojik mirasa ilişkin farklı tarihlerde alınmış kurul kararları da bulunuyor. Aynı bölgede yer alan Üçgöze Neolitik Alanı için 31 Ocak 2025 tarihinde 9353 sayılı kararla birinci derece arkeolojik sit tescili yapılmıştı.

Nekropol alanına ilişkin 27 Şubat 2025 tarihli 9459 sayılı karar ise bu işlemden ayrı bir koruma kaydı niteliği taşıyor.