COP31'den iklim için umut veren 23 gelişme: finans, enerji, okyanuslar
- Yeni ittifaklar, taahhütler ve finansman, Pasifik ada ülkelerini korumaya, bozulmuş turbalıkları onarmaya ve küresel gıda israfını azaltmaya yardımcı olabilir
COP31 sona yaklaşırken, yıllardır Birleşmiş Milletler'in iklim zirvelerine gölge düşüren bazı alışıldık gerilimler yeniden manşetlere taşınıyor. Masada taslak anlaşmalar varken, Suudi Arabistan gibi petrol ve gaz üreten ülkeler, fosil yakıtlardan daha hızlı uzaklaşılması yönündeki çağrıları zayıflatmaya çalıştı.
Öte yandan, 130'dan fazla gelişmekte olan ülkeden oluşan bir koalisyon, zengin ülkelerin kendi emisyonlarını daha hızlı azaltmasını ve iklim finansmanını krediler yerine hibe olarak artırmasını talep ediyor. Böylece gelişmekte olan ülkeler borç yükü altına girmesin.
Ancak zirve, siyasi anlaşmazlıklarının ötesinde de gündem oldu. Ev sahibi ülke Türkiye, bugün yaklaşık yüzde 23 olan küresel enerji talebinin elektrikle karşılanan kısmını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmayı hedefleyen'35 by 35' taahhüdünü açıkladı.
Ayrıca, mercan resiflerini koruma çabaları ve Pasifik ada ülkelerinin yükselen deniz seviyeleriyle başa çıkmasına yardımcı olacak fonlar gibi, kenarda kalmış çok sayıda küçük başarı da elde edildi. İşte COP31'in bize iyimserlik için gerekçe sunduğu 23 gelişme.
COP31'de gıda, tarım ve sağlık alanındaki kazanımlar23. Gıda israfını azaltmaya yönelik finansmanIKEA Foundation (kaynak İngilizce), 40 milyon euroluk, dört yıllık bir girişim açıkladı. Bu girişim, soğuk depolamayı iyileştirmek ve gıda atıklarını organik gübre ya da hayvan yemi haline dönüştürmek gibi denenmiş çözümleri yaygınlaştırarak gıda kaybını azaltmayı, tedarik zincirinde ortaya çıkan israfı önlemeyi, gıdanın çöplüklere gitmesini engellemeyi ve fazla gıdanın yeniden dağıtılmasını hedefliyor.22.
Gıda ve su güvencesizliğiyle mücadele girişimiFAO, su kıtlığı ve gıda güvencesizliğiyle karşı karşıya olan ülkelere, sulama sistemlerini iyileştirmeleri, kuraklıklara hazırlanmaları ve suyu daha verimli kullanan ürünler geliştirmeleri için destek sağlamayı amaçlayan Turquoise Nexus Initiative (kaynak İngilizce)'i başlattı.21. İklim değişikliği ve sağlık araştırmalarına finansmanAvrupa Komisyonu, İngiliz tıbbi araştırma vakfı Wellcome Trust ve beş kıtadan kamu destekçileri, iklim değişikliği ile insan sağlığını konu alan araştırmaları finanse etmeye adanmış ilk küresel ittifakı (kaynak İngilizce) kurdu.20.
Çatışmalardan etkilenenler için korumaAlmanya'nın Uluslararası İklim Girişimi, azalan su kaynakları ve tarım arazileri üzerindeki rekabet gibi iklim değişikliği ile çatışma (kaynak İngilizce) arasındaki bağlantıları ele almayı amaçlayan projeler için, proje başına 7 ila 15 milyon euro tutarında hibe açıkladı. COP31'de temiz enerji ve teknoloji alanındaki kazanımlar19.
Afrika'da temiz enerjiye destekİtalya ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Afrika'daki temiz enerji projelerini (kaynak İngilizce) desteklemek için 10 milyon euro taahhüt edecek. Bu projeler arasında Kenya'daki okullarda biyogaz sistemleri ve Uganda'da dijital elektrik şebekeleri de yer alabilir.18.
Sürdürülebilir binalara ödüllerInternational Sustainable Buildings Competition (kaynak İngilizce) aracılığıyla COP31 ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), ölçülebilir emisyon azaltımı sağlayan dokuz projeyi ödüllendirdi. Bunlar arasında, işletme emisyonlarını yüzde 78 oranında düşüren bir Bangladeş hazır giyim fabrikası ile enerji tüketimini yüzde 40,5 azaltan bir İrlanda üniversite binası da bulunuyor.17.
Enerji verimli soğutmaya erişimİtalya, İsviçre ve çeşitli yardım kuruluşları, enerji verimli soğutmaya erişimi artırmak ve Güneydoğu Asya, Güney Asya ile Afrika Boynuzu gibi bölgelerdeki toplulukları korumak için 15 milyon eurodan fazla kaynak taahhüt etti. Bu girişim, söz konusu toplulukları aşırı sıcaklardan (kaynak İngilizce) korumayı hedefliyor.16.
İklimle ilgili yanlış bilginin önüne geçmekBM destekli bir girişim, yapay zeka tarafından üretilen (kaynak İngilizce) iklimle ilgili yanlış bilgileri ele almaya yönelik tavsiyeler yayımladı ve reklamverenlerin iklim dezenformasyonunu finanse etmesini engellemeyi amaçlayan bir mutabakat metni açıkladı. COP31'de iklim finansmanı ve uyum alanındaki kazanımlar15.
Çevrenin korunmasına yönelik fonlarBelçika, Danimarka, Almanya ve Güney Kore olmak üzere dört hükümet, çevrenin korunması ve iklim uyumu projelerini destekleyen Küresel Çevre Fonu'na (Global Environment Facility (kaynak İngilizce)) 180 milyon eurodan fazla kaynak taahhüt etti.14. Pasifik ada ülkelerini yükselen denizlerden korumakAsya Kalkınma Bankası (kaynak İngilizce), 14 Pasifik ada ülkesini yükselen deniz seviyeleri ve aşırı hava koşullarına karşı korumak amacıyla yaklaşık 1 milyar euro toplamayı hedefleyen bir programın öncülüğünü yaptı.13.
Erken uyarı sistemlerine destekKanada, hassas ülkelerin aşırı hava olaylarına hazırlanmalarına yardımcı olan Climate Risk and Early Warning Systems (kaynak İngilizce) girişimi için 6,5 milyon euroya kadar kaynak açıkladı.12. Akdeniz'in temizlenmesiAB tarafından finanse edilen Interreg NEXT MED (kaynak İngilizce) adlı program, İtalya, İspanya, Mısır ve Lübnan'ın da aralarında bulunduğu 15 Akdeniz ülkesinde su yönetimi, biyoçeşitlilik, temiz enerji ve atıkların azaltılması gibi konuları ele alan, toplam değeri 120 milyon euronun üzerinde olan 49 projeyi resmen başlattı.
COP31'de okyanuslar, doğa ve biyoçeşitlilik alanındaki kazanımlar11. Gana'nın emisyon azaltımlarının kutlanmasıGana, ormansızlaşma ve orman bozulmasından kaynaklanan emisyonları azaltması karşılığında 6,57 milyon karbon kredisi (kaynak İngilizce) aldı.
Yaklaşık 40 milyon euro değerinde olması beklenen bu krediler, Architecture for REDD+ Transactions (ART) çerçevesi ve TREES standardı kapsamında verildi. Gana, bu kredileri alan ilk Afrika ülkesi oldu.10. Bozulmuş turbalıklar için umutPeatland Breakthrough (kaynak İngilizce) adı verilen yeni bir girişim, 30 milyon hektarlık bozulmuş turbalığı restore etmeyi ve koruma ile iklim eylemi için yaklaşık 90 milyar euro toplamayı hedefliyor.9.
Mercan resiflerini koruma fonuBM destekli Global Fund for Coral Reefs, Meksika, Belize, Guatemala, Honduras, Endonezya, Filipinler ve Tanzanya'nın da aralarında bulunduğu 22 gelişmekte olan ülkedeki mercan resifi koruma (kaynak İngilizce) projeleri için 27 milyon eurodan fazla kaynak açıkladı.8. Denizde yeşil girişimler27 ülkeden oluşan bir koalisyon, daha temiz deniz taşımacılığı, açık deniz yenilenebilir enerji ve deniz koruma projeleri için finansman ve teknik destek sağlamaya yardımcı olmak üzere Blue NDC Implementation Taskforce (kaynak İngilizce)'u başlattı.
AB ayrıca, ülkelerin iklim planlarındaki okyanus taahhütlerini hayata geçirmelerine yardımcı olmayı amaçlayan ve Fransa ile Brezilya'nın öncülük ettiği Blue NDC Challenge (kaynak İngilizce) girişimine katıldı.7. Kıyıların korunması için milyonlarKanada, okyanusları ve kıyı topluluklarını iklim değişikliğinden koruyan projeleri finanse etmek üzere Ocean Risk and Resilience Action Alliance (kaynak İngilizce)'a şimdi ile 2030 arasında yaklaşık 9 milyon euro tutarında kaynak tahsis etti.6.
Yerel çevre girişimlerine finansmanAlmanya, gelişmekte olan ülkelerde emisyonları azaltmak, biyoçeşitliliği korumak ve toplulukların iklim değişikliğine uyum sağlamasına yardımcı olmak için çalışan yerel kuruluşlara 60 bin ile 200 bin euro arasında hibe sağlayan yeni bir başvuru turu açtı.5. Küçük ölçekli balıkçılara destekAvrupa Komisyonu, Akdeniz genelinde küçük ölçekli balıkçılığı, kıyı geçim kaynaklarını ve gıda güvenliğini desteklemek için'From Water to Market (kaynak İngilizce)' girişimini açıkladı.4.
Biyoçeşitlilik için eylemNorveç, gelişmekte olan ülkelerin ulusal biyoçeşitlilik eylem planlarını (kaynak İngilizce) hayata geçirmelerine yardımcı olmak için yaklaşık 4,5 milyon euro tutarında finansman açıkladı. COP31'de iklim taahhütleri ve hesap verebilirlik alanındaki kazanımlar3.
Paris Anlaşması'nın ikinci Küresel Durum DeğerlendirmesiKonferans boyunca süren gergin müzakerelere rağmen, Paris Anlaşması'nı imzalayan ülkeler, anlaşmanın iklim hedeflerine yönelik küresel ilerlemeyi iki yıl boyunca değerlendirecek ikinci Global Stocktake (kaynak İngilizce) sürecini başlattı.2. Metan sızıntılarının izlenmesiUNEP, uydu tabanlı izleme sisteminin hazirandan bu yana Kanada, Irak, Kazakistan ve Meksika'daki beş büyük metan sızıntısını (kaynak İngilizce) durdurmaya yardımcı olduğunu ve böylece tahmini 125 bin ton metanın atmosfere ulaşmasının önlendiğini açıkladı.
Buna karşın, Küresel Metan Taahhüdü'nün arkasındaki 159 ülkeden yalnızca dokuzu (kaynak İngilizce), küresel metan emisyonlarını 2020 seviyelerine göre 2030'a kadar en az yüzde 30 azaltma hedefini yeniden teyit eden yeni deklarasyonu imzaladı.1. Fosil yakıtlardan çıkışCOP31 sırasında Finlandiya, Fransa, Almanya ve Hollanda'nın izinden giderek ulusal bir yol haritası yayımlayarak TAFF'a bağlılığını teyit etti.
Danimarka, Portekiz, Lüksemburg ve İspanya da daha sonra kendi ulusal planlarını açıkladı.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.


Kategori: Siyaset · Bölge: Denizli/Güney
Yayın: 20 Kasım 2026 06:03 · Kaynak: tr.euronews.com