Akbaş Etnografya Galerisi'nde 2 Ayrı Envanter Kararı!

Balıkesir Akbaş Etnografya Galerisi'nde Ne Oldu? Dernekten 5 Kasım AçıklamasıBalıkesir'in Balya ilçesinde bulunan Akbaş Etnografya Galerisi, son günlerde sosyal medyada gündeme gelen tartışmaların ardından yeni bir açıklamayla kamuoyunun dikkatini çekti.

Akbaş Köyü Yardımlaşma ve Güzelleştirme Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Psikolog Dr. Gülay Dayıcan, 5 Kasım 2026 tarihli basın açıklamasında galerinin geçmişi, yönetimindeki değişiklik ve sergilenen tarihi eşyaların durumuna ilişkin bilgi verdi.

Dayıcan, sosyal medyada galeriyle ilgili yanıltıcı bilgilerin dolaşıma girdiğini savunarak kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla açıklama yapma gereği duyduklarını belirtti.1929 Yılında Eğitime Başlayan Tarihi BinaDerneğin açıklamasına göre Akbaş Etnografya Galerisi'nin bulunduğu yapı, 1923-1928 yılları arasında inşa edildi ve 1929 yılında köy okulu olarak hizmet vermeye başladı. Dernek tarafından Cumhuriyet tarihinin ilk köy mektebi olarak nitelendirilen okul, 1991 yılına kadar eğitim faaliyetlerini sürdürdü.

Öğrenci sayısının yetersizliği ve taşımalı eğitim sistemine geçilmesi nedeniyle kapatılan okulun içindeki demirbaşların, İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü tarafından imzalı devir-teslim tutanaklarıyla Akbaş Köyü Muhtarlığına bırakıldığı ifade edildi. Dayıcan, 2004 yılında muhtarlık görevini üstlendiğinde binanın ve içindeki eşyaların uzun süredir bakım görmediğini, yapının oldukça kötü durumda bulunduğunu aktardı.2005 Yılında Tahsis Değişti, Restorasyon BaşladıTarihi yapının korunarak kültürel mirasa kazandırılması amacıyla 2005 yılında girişimlerde bulunulduğu belirtildi.

Açıklamada, Milli Emlak tarafından binanın Millî Eğitime olan tahsisinin şartsız kaldırıldığı ve yapının Akbaş Köyü Tüzel Kişiliğine tahsis edildiği kaydedildi. Bu gelişmenin ardından muhtarlık tarafından temizlik, bakım, onarım ve restorasyon çalışmalarına başlandı.2005-2009 yılları arasında yürütülen çalışmaların tamamlanamaması üzerine yeni seçilen muhtar ve ihtiyar heyetinin, projeyi 2007 yılında kurulan Akbaş Köyü Yardımlaşma ve Güzelleştirme Derneğine devrettiği bildirildi.

Derneğin açıklamasında, galerinin 29 Temmuz 2010 tarihinde açılışa hazır hâle getirildiği, muhtarlık ve dernek arasında imzalanan iş birliği protokolüyle galerinin sorumluluklarının ve içindeki envanterin derneğe teslim edildiği belirtildi. Büyükşehir Belediye Meclisinden Yeni KararGalerinin yönetimine ilişkin değişikliğin temelinde Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin ekim ayında aldığı karar bulunuyor.

Dayıcan'ın verdiği bilgilere göre binanın mülkiyeti Hazineye aitken tahsisi 2021 yılında Balıkesir Büyükşehir Belediyesine geçti. Galerinin içindeki sergileme envanterinin dernek demirbaşlarında kayıtlı olması nedeniyle Büyükşehir Belediyesi ile dernek arasında 2022 ve 2023 yıllarında iş birliği protokolleri imzalandı.

Açıklamada bu iş birliği düzeninin 2024 yılına kadar sürdüğü ifade edildi. Ancak 13 Ekim 2026 tarihli Büyükşehir Belediye Meclisi toplantısında, galerinin iş birliği protokolünün bundan sonra dernek yerine Balya Belediyesi ile yapılması yönünde karar alındı.

Dernek açıklamasında, kararın oy çokluğuyla kabul edildiği ve 27 Ekim 2026 tarihinde kesinleştiği belirtildi. Dayıcan, söz konusu değişikliğe ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Meclis kararıdır, saygı duyarız. Hayırlı uğurlu olsun."3 Kasım'da Etnografik Eşyalar DevredildiYeni kararın ardından galeride sergilenen eşyaların durumuyla ilgili de işlem yapıldı.

Dernek Başkanı Dayıcan, köydeki metruk yapılardan, kullanılmayan alanlardan ve çöplüklerden toplanan, ayrıca köylüler tarafından sergilenmek üzere derneğe teslim edilen etnografik objelerin 3 Kasım 2026 tarihinde Balıkesir Büyükşehir Belediyesine devredildiğini açıkladı. Devir işleminin, Büyükşehir Belediyesi Kent Tarihi Tanıtımı ve Turizm Dairesi Başkanlığı Müzeler Şube Müdürlüğü ile karşılıklı imzalanan devir-teslim tutanağı üzerinden gerçekleştirildiği bildirildi.

Böylece galeride sergilenen etnografik koleksiyonun devrine ilişkin resmî işlemin tamamlandığı dernek tarafından duyuruldu. Tarihi Okulun Eşyaları Neden Dernekte Kaldı? Açıklamanın en dikkat çekici bölümlerinden biri, eski köy okuluna ait envanterin durumuyla ilgili oldu.

Dayıcan, 1929-1991 yılları arasında eğitim veren okula ait belgelerin, kitapların ve çeşitli eşyaların etnografik koleksiyondan ayrı değerlendirildiğini belirtti. Derneğin 2018 yılında başlattığı konstrüktif restorasyon çalışmalarının devam ettiğini aktaran Dayıcan, okulun geçmişine ışık tutan bu materyallerin çalışmalar tamamlanıncaya kadar dernek bünyesinde emanete alındığını ifade etti.

Bu uygulamanın dernek tüzüğünün 2/3. maddesinde yer alan dokümantasyon merkezi oluşturma, bilgi ve belge toplama, yayın hazırlama amaçları kapsamında gerçekleştirildiğini savundu. Açıklamada, okul envanterinin dernek bünyesinde tutulmasının geçici olduğu belirtilirken, söz konusu eşyaların gelecekte nerede ve hangi koşullarda sergileneceğine ilişkin ayrıntılı bir takvim paylaşılmadı.

Balya Belediyesinin Galeriyle İlişkisine Açıklık GetirdiDayıcan, galerinin geçmişteki idari durumuna da değinerek Balya Belediyesinin, binanın ilçe sınırları içerisinde bulunması dışında galeriyle resmî bir bağlantısının olmadığını ifade etti. Bu değerlendirme derneğin önceki dönemlere ilişkin açıklaması olarak kayda geçerken, Büyükşehir Belediye Meclisinin ekim ayında aldığı kararla Balya Belediyesinin yeni iş birliği protokolünün tarafı olarak belirlendiği bildirildi.

Galerinin bundan sonraki işletme düzeni ve sergileme faaliyetlerinin nasıl sürdürüleceğine ilişkin ayrıntılar ise açıklamada yer almadı. Gülay Dayıcan'dan Teşekkür MesajıAkbaş Etnografya Galerisi'nin yıllar içerisinde çok sayıda ziyaretçiyi ağırladığını belirten Dayıcan, ziyaretçi anı defterine yazılan değerlendirmelerin kendileri için önemli olduğunu söyledi.

Galerinin oluşturulmasına ve korunmasına katkı sunan yöneticilere, köy halkına ve ziyaretçilere teşekkür eden Dayıcan, yeni idari düzenlemenin her iki kurum için de hayırlı olmasını diledi. Dernek Başkanı açıklamasını, "Durum bundan ibarettir" sözleriyle tamamladı.

Akbaş Etnografya Galerisi'ne ilişkin son açıklama, etnografik koleksiyonun Büyükşehir Belediyesine devredildiğini, tarihi okul envanterinin ise dernek bünyesinde tutulduğunu ortaya koydu.