Çin’de parti disiplini sıkılaşıyor: Yolsuzluğa karşı kararlı duruş

Çin Komünist Partisi (ÇKP) Genel Sekreteri Xi Jinping, 20. Merkez Komitesi’nin 5. Genel Toplantısı’nda görüşülmek üzere sunulan “Kapsamlı ve Sıkı Parti Yönetiminin Sürdürülmesine İlişkin Bazı Önemli Konular Hakkında Karar” taslağına dair açıklama yaptı.

Partinin kuruluşunun 105. yıldönümüne denk gelen toplantıda Xi, parti içi disiplin ve kendini ıslah çabalarının uzun vadeli stratejik bir görev olduğunu vurguladı.29 Ekim 2026 tarihinde kabul edilen söz konusu belgenin, kapsamlı ve sıkı parti yönetiminin kalıcı ve sürekli olarak ilerletilmesinin önemi, aciliyeti ve genel gerekliliği; üyelerin parti ruhunun pekiştirilmesi; demokratik merkeziyetçiliğin ciddiyetle uygulanması; Çin milletinin yeniden yükselişi misyonunu yerine getirebilen yüksek nitelikli kadro yetiştirilmesi; uygulama verimliliğine sahip elverişli parti örgütlenme sisteminin inşa edilmesi; parti çalışma tarzıyla parti disiplininin hiç şaşmadan sıkı şekilde uygulanması; yolsuzluk yapmaya cesaret edememe, yapamama ve istememe düzeninin oluşturulması; partinin disiplin sistemi ve yönetmeliklerine göre yönetilmesi olmak üzere 8 ana başlık altında hazırlandığı bildirildi. PARTİ İÇİ BİRLİK VE HALKLA BAĞI GÜÇLENDİRMEKXi, kararın üç temel gerekçeye dayandığını söyledi: Partinin ileri niteliğini ve bütünlüğünü koruyarak uzun vadeli iktidarını pekiştirmek, parti içi birlik ve halkla bağı güçlendirmek, Çin tipi modernleşme yoluyla “ulusal canlanma” hedefine ilerlemek.

Xi, partinin tarihsel yükseliş ve çöküş döngüsünden kurtulması sorusuna Mao Zedong’un “halkın hükümeti denetlemesi”, 18. Parti Kongresi’nden bu yana ise “partinin kendi kendini ıslahı” yanıtını verdiklerini belirtti. Xi, 1978 reform ve dışa açılma sürecinden sonra doğan üye ve kadroların oranının giderek arttığını, bunun eğitim ve yönetimde yeni gereklilikler doğurduğunu söyledi.

Partide çoğunluğun örnek davrandığını ancak düşünce, örgüt ve çalışma tarzındaki sorunların kökten çözülemediğini, yeni sorunların da ortaya çıktığını ifade etti. Dünyanın yeni bir çalkantı ve dönüşüm dönemine girdiğini, dış ortamda belirsizliklerin arttığını, yurt içinde ise kalkınmadaki dengesizlik ve yetersizliklerin sürdüğünü kaydetti.

Taslağın hazırlık sürecine de değinen Xi, çalışmaların Ocak ayında kendisinin başkanlığında kurulan bir grupça yürütüldüğünü söyledi. Grupta Wang Huning, Cai Qi ve Li Xi yardımcı başkan olarak yer aldı. Süreçte 16 kuruluş 23 büyük konuda araştırma yaptı, Xi 6 Mayıs’ta Şanghay’da eyalet yöneticileriyle toplantı yürüttü, taslak 3 Ağustos’ta emekli üst düzey yöneticiler, diğer siyasi partiler ve bağımsız isimlerle paylaşıldı.

Danışılan tarafların kararın konusunu oybirliğiyle desteklediği belirtildi. Karar; parti ruhunun güçlendirilmesi, demokratik merkeziyetçiliğin sıkı uygulanması, kadroların yetiştirilmesi ve denetimi, yeni sektörlerdeki parti örgütlenmesi, tarz ve disiplinin iyileştirilmesi, yolsuzlukla mücadele ve parti tüzük ve kurumlarının güçlendirilmesi başlıklarında düzenlemeler içeriyor.

Xi, “sıkı” yaklaşımın yanı sıra parti üyeleri ve kadrolara özen gösterilmesi, teşvik ile kısıtlamanın dengelenmesi gerektiğini de vurguladı.