Ukrayna Denkleminde Ankara'nın Yeni Diplomatik Hamlesi

Ekim ayının son haftası, Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı yoğun diplomatik trafiğe sahne oldu. 13. Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'nin hemen ardından Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Ankara'ya resmi bir ziyaret gerçekleştirdi.

Marmara Üniversitesi'nden Prof. Dr. İlyas Kemaloğlu'nun değerlendirmelerine göre bu temas, sadece ikili ilişkiler açısından değil, Rusya-Ukrayna savaşının seyrini değiştirebilecek küresel bir diplomasi ağının parçası olarak görülüyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın göreve gelişiyle birlikte Washington, Rusya ile enerji anlaşmaları ve yaptırımların gevşetilmesi gibi adımlarla barış arayışlarında daha kararlı bir tutum sergiliyor. Trump'ın, Vladimir Putin'i 2026 Aralık ayında Miami'de yapılacak G-20 Zirvesi'ne davet etmesi, Moskova'nın uluslararası izolasyonunu kırma çabalarına yönelik önemli bir sinyal olarak yorumlanıyor.

Bu durum, Avrupa Birliği ülkelerini de stratejilerini gözden geçirmeye zorluyor; İskandinav liderlerin Putin ile temasa geçmesi ve AB içindeki müzakereci arayışları, Avrupa kamuoyundaki ekonomik maliyet baskısıyla birleşerek ateşkes fikrine olan direnci kırıyor. Rusya ise AB ile diyalog kanallarını açık tutarak, olası bir anlaşmanın sadece ABD ile değil, Avrupa tarafından da tanınmasını hedefliyor.

Bu süreçte Kremlin, BAE'de planlanan üçlü zirveler ve Putin'in Şi Cinping ile görüşme arzusu gibi hamlelerle alternatif diplomatik kanalları aktif tutuyor. Bölgesel aktörler de boş durmuyor; Kazakistan, Rusya'nın TDT'ye gözlemci olmasını önerirken, Azerbaycan Rusya ile askeri modernizasyon anlaşmaları imzalıyor.

Toyota gibi dev şirketlerin Rus pazarına dönüş sinyalleri ve sporculara yönelik ambargoların gevşetilmesi, savaş sonrası döneme hazırlık olarak okunuyor. Zelenskiy'nin 31 Ekim'deki Ankara ziyareti, Ukrayna'nın geleceğinin sadece Moskova ve Washington arasındaki pazarlıklara bırakılmayacağını gösterdi.

Zelenskiy, Türkiye'nin denge siyasetine duyduğu güveni vurgulayarak, barış müzakerelerinin İstanbul'da yapılmasını önerdi. Ukrayna'nın elindeki diplomatik kartların kısıtlı olduğunu kabul eden Zelenskiy, Ankara'nın arabuluculuk rolünü daha aktif bir şekilde kullanmasını talep etti.

Ziyaretin bir diğer kritik başlığı ise Karadeniz'in güvenliği oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yapılan görüşmelerde, tahıl koridorunun etkinleştirilmesi ve seyrüsefer emniyetinin sağlanması için ortak çalışma kararı alındı.

Savunma sanayisi, enerji ve altyapı projeleriyle derinleştirilen bu iş birliği, Türkiye'nin sadece bir arabulucu değil, bölgedeki çözüm mimarisinin ana aktörlerinden biri olduğunu bir kez daha tescilledi.