Lise Öğrencilerinden Kutup Buzullarını İzleyen Yenilikçi Sensör Sistemi

Kutup Buzulları İçin Yenilikçi Sensör Teknolojisi İklim değişikliğinin küresel etkileri doğrultusunda kutup bölgelerinde meydana gelen değişimlerin takibi ve buzulların erime süreçlerinin daha kapsamlı bir şekilde analiz edilmesi amacıyla, bir grup lise öğrencisi tarafından özel bir sensör sistemi geliştirildi. Bu teknolojik çözüm, buzulların iç yapısını üç boyutlu olarak haritalandırmayı hedefleyerek bilimsel çalışmalara yeni bir boyut kazandırmayı amaçlıyor.

Söz konusu proje, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) desteğiyle Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında uluslararası katılımcılara tanıtıldı.

TÜBİTAK ve Teknofest Başarısı İstanbul'daki Araştırma Geliştirme Eğitim ve Uygulama Merkezi Lisesi (ARGEM) bünyesinde eğitim gören üç öğrenciden oluşan Piezo-Team ekibi, TÜBİTAK ve TEKNOFEST çatısı altında düzenlenen 2024-C Lise Öğrencileri Kutup Araştırma Projeleri Yarışması'nda birinci seçilerek büyük bir başarı elde etti. Ekip, yaklaşık 2,5 yıllık yoğun bir çalışma sürecinin sonunda geliştirdikleri bu sistemi, küresel ölçekte önem arz eden COP31 zirvesinde sergileme fırsatı yakaladı.

Üç Boyutlu Haritalama ve Teknik Detaylar Projenin geliştirilme süreçlerine değinen ARGEM 11. sınıf öğrencisi Abdullah Nazım Karanfil, sistemin temel amacının buzulların iç yapısında oluşan kırılmaları ve yapısal değişimleri tespit etmek olduğunu belirtti. Karanfil, yarışmaya katıldıkları ilk yıl üçüncülük elde ettiklerini, bu yıl ise birinci olduklarını ifade etti.

Teknik detaylara bakıldığında, sistemin piezoelektrik ve piezorezistif sensörlerden oluştuğu belirtildi. Bu sensörler aracılığıyla buzullardaki titreşim ve basınç gibi kritik değişimlerin ölçümü gerçekleştiriliyor. Geleneksel Yöntemlerden Farklı Çözümler Sistemin çalışma prensibi hakkında bilgi veren Karanfil, sensörlerin yerleştirildiği en az üç kapsülden elde edilen verilerin karşılaştırılması yöntemiyle buzulların üç boyutlu iç haritasının oluşturulabildiğini vurguladı.

Bu yöntemi bir GPS sistemiyle kıyaslayan Karanfil, mevcut yöntemlerden en temel ayrışma noktalarının, zeminin altında gözlem yapabilme kabiliyeti ve sistemin zorlu hava koşullarından etkilenmemesi olduğunu dile getirdi. Uydu görüntülerinin yoğun kar ve fırtına nedeniyle yetersiz kaldığı, insansız hava araçlarının ise bu tip uçsuz bucaksız ve zorlu hava koşullarında görev yapamadığı durumlarda, geliştirilen sistemin kritik veriler sunabileceği belirtildi.

Bilimsel Katkı ve Gelecek Hedefleri Geliştirilen teknoloji sayesinde buzullardaki kırılmaların tam konumu, yönü ve büyüklüğü hakkında detaylı veriler elde edilmesinin hedeflendiği belirtildi. Bu verilerin, buzullardaki değişimleri takip eden bilim insanlarına önemli katkılar sunacağı, özellikle kırılmaların hangi dönemlerde hızlandığının ve çevresel faktörlerle olan doğrudan ilişkisinin araştırılmasına imkan sağlayacağı ifade edildi.

Ayrıca, sistemin enerji ihtiyacını karşılamak üzere özel olarak tasarlanan bataryalarla 9 aylık bir kullanım süresinin hedeflendiği bilgisi paylaşıldı. Gelecek planları dahilinde elektronik devre kartının geliştirilmesiyle enerji kapasitesinin ve çalışma süresinin daha da artırılması hedefleniyor.

Antarktika Koşulları İçin Özel Tasarım Antarktika gibi zorlu koşullarda çalışacak bir sistem tasarlamanın yüksek zorluklar içerdiğini belirten Karanfil, malzeme seçimi, ısı dağılımı ve üretim süreçlerinde çok sayıda farklı hesaplama yapıldığını kaydetti. İklim değişikliğiyle mücadelede kritik önem taşıyan bu projeyi henüz başlangıç aşamasındayken destek alarak COP31 gibi uluslararası bir platformda paylaşabilmenin, ekip için son derece kıymetli bir deneyim olduğunu sözlerine ekledi.