BoJ için yüzde 2 faiz senaryosu: İlk adım Aralık 2026'da gelebilir

Japonya Merkez Bankası’nın son iki yılda hızlandırdığı normalleşme sürecinde yeni bir aşamaya geçilebileceği beklentisi güçleniyor. BoJ’un eski başekonomisti Seisaku Kameda, aralık ayında faiz artışı beklerken 2027 boyunca yaklaşık üç ayda bir yeni artış yapılabileceğini öngörüyor.

JAPONYA’DA FAİZ ARTIŞLARI HIZLANABİLİR Japonya Merkez Bankası’nın faiz artırımlarını önümüzdeki aylarda hızlandırabileceğine ilişkin beklentiler güçleniyor. BoJ’un eski başekonomisti Seisaku Kameda, mevcut yüzde 1,25’lik politika faizinin aralık ayında yüzde 1,5’e yükseltilmesini ve ardından yaklaşık üç ayda bir yeni artış yapılarak yüzde 2 seviyesine ulaşılmasını beklediğini söyledi.

Kameda’nın yüzde 2 tahmini BoJ’un resmî bir hedefi değil. Eski merkez bankası ekonomisti, bu seviyeyi Japonya için olası nihai faiz oranı olarak değerlendiriyor. ARALIK TOPLANTISI KRİTİK BoJ’un bir sonraki para politikası toplantısı 17-18 Aralık tarihlerinde gerçekleştirilecek.

Merkez bankası eylül ayında politika faizini yüzde 1’den yüzde 1,25’e yükseltmiş, ekim toplantısında ise faizi sabit tutmuştu. BoJ’un resmi takvimine göre aralık toplantısı yılın son faiz kararı olacak. Kameda, Japonya borsalarında yaşanan sert satışların tek başına aralık ayında faiz artışını engellemesini beklemediğini belirtti.

Piyasalardaki oynaklığın toplantıya kadar sürmesi halinde kararın ocak ayına ertelenebileceğini söyleyen Kameda, buna karşılık dalgalanmanın geçici kalması durumunda aralık ayında artış ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti. HER ÇEYREKTE BİR FAİZ ARTIŞI SENARYOSU Kameda’ya göre BoJ’un haziran ve eylül aylarındaki faiz artışları para politikasında daha hızlı bir sıkılaşma dönemine geçildiğini gösteriyor.

Eski başekonomist, aralıkta yüzde 1,5’e ulaşılması halinde BoJ’un yaklaşık üç ayda bir faiz artırarak yüzde 2 seviyesine ilerleyebileceğini düşünüyor. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde Japonya’da faiz artışlarının 2024 ve 2025’te görülen yaklaşık altı aylık aralıklara kıyasla belirgin biçimde hızlanması söz konusu olacak.

ENFLASYON HEDEFİN ÜZERİNDE Faiz artışı beklentisinin temelinde Japonya’da enflasyonun BoJ’un yüzde 2 hedefinin üzerinde kalması bulunuyor. Japonya İstatistik Bürosunun son verilerine göre eylül ayında tüketici fiyatları yıllık yüzde 2,1 arttı.

Taze gıda hariç çekirdek enflasyon da yüzde 2,1 olurken taze gıda ve enerji hariç gösterge yüzde 2,4 seviyesinde gerçekleşti. Kameda, şirketlerin artan maliyetleri özellikle gıda fiyatları üzerinden tüketicilere yansıtmaya devam ettiğini belirterek enflasyonun önümüzdeki aylarda yeniden hızlanabileceğini düşünüyor.

ENERJİ MALİYETLERİ VE ZAYIF YEN BASKISI Japonya’da yüksek enerji maliyetleri ile zayıf yen de enflasyon açısından yukarı yönlü risk oluşturuyor. Yenin değer kaybetmesi enerji ve diğer ithal ürünlerin maliyetini artırırken şirketlerin bu maliyetleri satış fiyatlarına yansıtması tüketici enflasyonunun kalıcı hale gelmesine yönelik kaygıları güçlendiriyor.

BoJ’un eylül toplantısına ilişkin tutanaklarda da bazı politika yapıcıların enflasyonun hedefin üzerinde kalması halinde faiz artışlarının hızlandırılabileceğini değerlendirdiği görülüyor. BOJ ENFLASYONDA YÜZDE 2 EŞİĞİNE DİKKAT ÇEKTİ BoJ’un ekim ayındaki değerlendirmesinde temel enflasyonun yüzde 2 hedefine ulaştığına yönelik daha güçlü bir mesaj verilmesi, piyasalar tarafından sıkılaşmanın devam edeceğine yönelik sinyal olarak değerlendirildi.

Merkez bankası, şirketlerin ücret ve fiyatlama davranışlarının yüzde 2 civarında enflasyonla giderek daha uyumlu hale geldiğini belirtti. BoJ yetkilileri bununla birlikte faizlerin ne kadar yükseltilebileceği konusunda kesin bir seviye açıklamıyor.

Merkez bankası personelinin hesaplamalarında Japonya’nın nominal nötr faiz oranı için yüzde 1,1 ile yüzde 2,5 arasında geniş bir tahmin aralığı bulunuyor. Bu nedenle yüzde 2 seviyesi piyasa tartışmalarında öne çıksa da BoJ açısından resmî bir nihai hedef niteliği taşımıyor.

YAPAY ZEKA SATIŞI TAKVİMİ DEĞİŞTİREBİLİR Kameda’nın faiz senaryosundaki en önemli risklerden biri küresel teknoloji ve yapay zeka hisselerinde başlayan sert satış dalgası. Kameda, yapay zeka sektöründeki yükselişin tamamen sona ermesi ve bunun ABD ekonomisinde ciddi bir yavaşlamaya dönüşmesi halinde Japonya ekonomisinin de etkilenebileceğini söyledi.

Böyle bir durumda BoJ’un faiz artışlarına ara verebileceğini belirtti. Japonya borsasında bugün yaşanan yüzde 5’i aşan düşüşün kalıcı hale gelmesi de merkez bankasının para politikası hesaplarını zorlaştırabilir. Japon hükümeti piyasa hareketlerini yakından izlediğini açıklarken uzun süren finansal istikrarsızlığın BoJ’un sıkılaşma takvimini yavaşlatabileceği değerlendiriliyor.

JAPON EKONOMİSİ FAİZ ARTIŞLARINA DAYANABİLİR Mİ? Kameda, Japon ekonomisinin yüzde 2’ye doğru yükselen faiz oranlarını kaldırabilecek kapasitede olduğunu düşünüyor. Şirket kârlarının güçlü kalmasını ve gıda ürünleri için planlanan tüketim vergisi indiriminin hanehalkı harcamalarını desteklemesini bu görüşünün temel gerekçeleri arasında gösteriyor.

BoJ’un önündeki temel denge ise enflasyonu kontrol altına almak ile uzun yıllar sıfıra yakın faizlere alışmış hanehalkı ve şirketlerin finansman koşullarını aşırı hızlı sıkılaştırmamak arasında kurulacak. ARALIKTA YÜZDE 1,5 BEKLENTİSİ GÜÇLÜ Aralık ayında faiz artırımı beklentisi yalnızca Kameda’nın tahminiyle sınırlı değil.

Ekim ayında ekonomistler arasında yapılan ankette çoğunluk BoJ’un aralık ayında politika faizini yüzde 1,5’e yükseltmesini beklerken, giderek daha fazla ekonomist 2027’nin ilk yarısında faizlerin yüzde 2’ye ulaşabileceği görüşünü dile getirmişti. Bu nedenle aralık toplantısında yapılacak olası bir artışın ardından piyasaların asıl odak noktası, BoJ’un 2027’de hangi hızda sıkılaşmaya devam edeceğine kayabilir.