Kelkit Rehberi: Tarih ve Doğanın Buluştuğu Vadi

31 Kelkit Rehberi: Tarih ve Doğanın Buluştuğu Vadi Anadolu'nun kadim topraklarında, tarih boyunca nice medeniyetlere ev sahipliği yapmış olan Kelkit Vadisi, adeta zamanın durduğu bir açık hava müzesi g...

4 dk okuma A- A+ Paylaş: Anadolu'nun kadim topraklarında, tarih boyunca nice medeniyetlere ev sahipliği yapmış olan Kelkit Vadisi, adeta zamanın durduğu bir açık hava müzesi gibidir. Gümüşhane'nin yüzölçümü bakımından en büyük ilçesi olan Kelkit, sadece coğrafi büyüklüğüyle değil, binlerce yıllık tarihi derinliği, efsanevi geçmişi ve eşsiz kültürel dokusuyla da Doğu Karadeniz'in saklı cennetlerinden biridir.

Bu destansı coğrafya, antik çağlardan beri Karadeniz'i İç Anadolu ve Kapadokya'ya bağlayan en kritik ticaret ve askeri yolların kesişim noktasında yer almıştır.

Kelkit adının kökeni üzerine yapılan araştırmalar, bölgenin ne denli eski bir yerleşim yeri olduğunu gözler önüne sermektedir. Antik dönem coğrafyacısı Strabon'un eserlerinde dahi izine rastlanan bu topraklar, Luvice'doruk yeri' anlamına gelen kelimelerden türeyen bir geçmişe uzanır.

Öte yandan Paul Wittek gibi tarihçiler, Kelkit Nehrinin antik çağdaki'Lykos' یعنی kurt adından ve Ermenicedeki'Gail-Get' yani Kurt Irmağı tanımından türediğini öne sürmektedir. Geç Bakır Çağı'na, MÖ 3000'li yıllara uzanan buluntular, bu vadide insan sesinin hiç susmadığının en net kanıtıdır.

Tarih sayfalarında Hititlerden Urartulara, Perslerden Büyük İskender'in Makedonya İmparatorluğu'na kadar birçok devleti ağırlayan Kelkit, özellikle Roma İmparatorluğu döneminde zirve noktasına ulaşmıştır. Sadak köyü yakınlarında bulunan antik Satala kenti, Roma ordusunun XV.

Apollinaris Lejyonu'na ev sahipliği yapan devasa bir askeri üs konumundaydı. Bugün British Museum'da sergilenen ünlü tunç Artemis büstü de bu topraklardan çıkarılmış paha biçilmez hazinelerden sadece biridir. Bizans, Emevi, Abbasi ve Selçuklu mücadelelerine sahne olan vadi, Malazgirt Zaferi'nin ardından Türk yurdu haline gelmiş, Çepni Türkmenlerinin yerleşimiyle tamamen yeni bir kimlik kazanmıştır.

Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran Seferi sonrasında ise kesin olarak Osmanlı topraklarına katılmıştır.

Doğu Karadeniz ile Doğu Anadolu arasında bir geçiş iklimine sahip olan Kelkit; yazları sıcak ve kurak, kışları ise oldukça sert ve soğuk bir karaktere bürünür. Çimen, Akdağ ve Gümüşhane dağlarıyla çevrili olan ilçe, Kelkit ırmağının can suyu verdiği verimli ovalara sahiptir.

Özlüce, Horançor ve Koşmaşat vadileri, bölgenin tarımsal zenginliğinin kalbini oluşturur. Yüksek kesimlerdeki Ernek, Pernek ve Sipikor gibi yaylalar ise yaz aylarında hem hayvancılıkla uğraşan yer halkı hem de şehrin gürültüsünden kaçıp doğayla baş başa kalmak isteyen doğaseverler için eşsiz bir sığınaktır.

Kelkit'in kültürel mirası sadece tarihi kalıntılarla sınırlı kalmamış, halk oyunlarından mutfağına kadar zengin bir mozaik oluşturmuştur. Davul ve zurna eşliğinde coşkuyla oynanan Dello, Tamzara, Hançer Barı ve Sıksaray gibi geleneksel oyunlar, yöre düğünlerinin ve şenliklerinin vazgeçilmezidir.

Hıdırellez ve Mayıs'ın Beşi gibi kültürel etkinlikler, halkın doğayla olan kadim bağını günümüzde de yaşatmaya devam etmektedir. Tarih boyunca'Çiftlik' olarak anılan bu bereketli topraklar, hayvancılık ürünlerinin bolluğu sayesinde adeta bir lezzet üssüne dönüşmüştür.

Yöresel mutfak denince akla gelen Siron, Haşıl, Fırın Erişte, Mantı Çorbası, Lemis, Babuko ve Lor Dolması gibi sayısız lezzet, Osmanlı saray mutfağından izler taşımaktadır. Özellikle sığırcılık ve organik tarım faaliyetlerinin geliştiği ilçede, Doğan Organik Süt Sığırcılığı İşletmesi gibi modern yatırımlar bölge ekonomisine yön vermektedir.

Bunun yanı sıra zilli kilim dokumacılığı, yöreye özgü dericilik ve el sanatları Kelkit'in kültürel kimliğini geleceğe taşıyan diğer unsurlardır.

Birinci derecede deprem bölgesinde yer alması ve tarihi boyunca geçirdiği büyük depremlere rağmen her defasında küllerinden yeniden doğan Kelkit, bugünkü modern mahalleleri, güçlü spor altyapısı ve misafirperver halkıyla Gümüşhane'nin parlayan yıldızıdır. Bölgesel Amatör Lig'de mücadele eden Kelkit 1954 SK ve uluslararası başarılar elde eden sporcuları ile ilçe, gençliğin ve dinamizmin de merkezidir.

Tarihin, doğanın ve lezzetin kusursuz bir uyumla harmanlandığı Kelkit Vadisi, keşfedilmeyi bekleyen devasa bir kültürel hazine olarak tüm ihtişamıyla akmaya devam etmektedir.

Şeffaflık ve Düzeltme Politikası Bu haberin içeriğinde maddi bir hata, eksiklik veya yayın ilkelerimize aykırı bir durum olduğunu düşünüyorsanız lütfen [email protected] adresine e-posta göndererek veya iletişim sayfamızdan bize bildiriniz. Talebiniz "Editoryal Masa" tarafından incelenip düzeltilecektir.

İçerikte hata veya eksiklik fark ederseniz lütfen [email protected] veya iletişim sayfası üzerinden bize bildirin. HABER EDİTÖRÜ Yerel Gündem & Bölge Masası Bölge Haberleri & Yerel Yönetimler Servisi Kelkit Vadisi Haber Masası Tüm Haberleri → Yorumlar 0 Yorum Yaz Yanıtlanıyor: × İptal Yorum Gönder Yorumlar yükleniyor...

'; html += ' ' + (c.likes ||'') + ''; html += ''; html += ''; html += ' ' + (c.dislikes ||'') + ''; html += ''; html += ' Yanıtla'; html += ''; // Replies html += ''; if (hasReplies) replies[c.id].forEach(html += ''; html += buildAvatar(reply.name, true); html += ''; html += ' ' + escapeHtml(reply.name) + ' ' + rDate + ''; html += ' ' + escapeHtml(reply.text) + '