KAMU GÖREVLİLERİNE "DİJİTAL İÇERİK" KISKACI: HER İÇERİK ÜRETİMİ DİSİPLİN SUÇU OLUŞTURUR MU?

Devlet memurları ile öğretim elemanlarının YouTube, sosyal medya platformları, internet siteleri ve mobil uygulamalar üzerinden içerik üretmelerine ilişkin yasal yaptırımlar, kamuoyunda ve dijital mecralarda sıklıkla dezenformasyona uğramakta ve yanlış yorumlanmaktadır. A. Ticari Kazanç Unsuru Bulunmayan İçerik Üretiminin Hukuki Boyutu Bir devlet memurunun veya öğretim elemanının, herhangi bir maddi menfaat veya ücret temin etmeksizin; YouTube, sosyal ağlar, kişisel web siteleri ya da mobil uygulamalar vasıtasıyla içerik üretmesi, yasal olarak disiplin cezasına sebebiyet vermemektedir. Maddi kazanç gayesi gütmeyen bu faaliyetlerin yasaklanması hukuken mümkün değildir; zira aksinin kabulü halinde, kamu görevlilerinin sosyal mecralarda yaptıkları her türlü bilgi paylaşımı veya anlık ileti gönderimi de teknik olarak bir "içerik" teşkil ettiğinden, tüm sosyal medya kullanımının hukuka aykırı addedilmesi gibi anlamsız bir hukuki sonuç doğacaktır. Diğer taraftan, üretilen dijital içeriğin yapısal olarak "ticari kazanç elde etme potansiyeli" veya “para kazanma altyapısı" barındırması, söz konusu faaliyetin idare tarafından inceleme veya soruşturmaya tabi tutulması için haklı bir gerekçe olduğu iddia edilse de, hukukun temel ilkeleri uyarınca, potansiyelin varlığı, ticari kazancın fiilen elde edildiğine dair tek başına bir karine ya da kesin delil teşkil etmez. Pozitif hukukumuz ve mer’i mevzuat hükümleri, kamu görevlilerinin ticari bir gelir elde etmemek kaydıyla fikir ve sanat ürünleri veya dijital içerik üretmelerinin önünde yasal bir engel teşkil etmemektedir. Eğer bu tür faaliyetlerin bütünüyle sınırlandırılması ya da yasaklanması arzu ediliyorsa, anayasal hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması ilkeleri gereğince, mutlaka bu yönde açık bir kanuni düzenleme yapılması zaruridir. Özellikle akademisyenlerin en önemli görevlerinden biri de bilgi üretmek ve bilgiyi kamulaştırmaktır . Bu doğrultuda, toplumsal sorunlara sessiz kalmayıp bilimsel veriler ışığında çözüm üretmek, medya ya da konferanslar aracılığıyla fildişi kuleden çıkıp toplumu aydınlatmak ve kamu yararını savunmaktır. Dolayısıyla, fiilen gerçekleşmemiş ve unsurları oluşmamış bir ticari kazanç varsayımıyla, sırf içerik üretme eyleminden dolayı kamu görevlisine "ticaret yapıyormuş gibi" haksız bir disiplin cezası tesis edilemez. B. Gelir Getirici Dijital Faaliyetlerin Disiplin Hukukundaki Yaptırımı YouTube ve diğer sosyal medya ağları üzerinden içerik üreterek düzenli veya süreklilik arz edecek şekilde gelir elde eden kamu görevlilerinin bu eylemleri, mevzuatta yer alan "ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı" kapsamında disiplin suçunu oluşturmaktadır. Ancak bu fiilin hukuki yaptırımı, bazı basın kuruluşları ve sosyal medya platformlarında iddia edilenin aksine doğrudan doğruya "kamu görevinden çıkarma" veya "öğretim mesleğinden ihraç" değildir.