Suriye’de Fransız militanlarla Şam güçleri çatıştı: Bir komutan ve 2 asker öldü

Suriye ‘nin İdlib kentinde Şam yönetimiyle Fransız militanlar arasında yeniden çatışma çıktı. Bir Fransız komutanın öldüğü olayın ardından Fua’daki ayrı saldırıda iki Suriye askeri hayatını kaybetti.

Suriye’nin kuzeybatısında yabancı silahlı gruplarla merkezi yönetim arasındaki gerilim yeniden tırmandı. İç Güvenlik güçleri, 28 Ekim’de Türkiye sınırına yakın Harem bölgesinde Fransız savaşçılarla karşı karşıya geldi.

Çatışmanın merkezinde Cemaat el-Ghuraba adlı yabancı silahlı grup bulunuyor. Firqat el-Ghuraba adıyla da bilinen örgüt, Harem yakınlarında bir kampı kontrol ediyor.

Fransız savaşçıların aileleri de bu kampta yaşıyor. Grubun liderliğini ise Omar Omsen adıyla tanınan Omar Diaby yürütüyor.

28 Ekim’deki çatışmada Ebu Aymen el-Fransi olarak bilinen komutan hayatını kaybetti. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, silahlı kişilerin komutanın bulunduğu araca ateş açtığını bildirdi.

Öte yandan yerel kaynaklar, Ebu Aymen’in uzun yıllardır Suriye’de faaliyet gösterdiğini aktardı. Komutanın Fransız yabancı savaşçıların örgütlenmesinde rol aldığı belirtiliyor.

Suriye makamları, çatışmanın başlangıcına ilişkin açıklama yaptı. İdlib İç Güvenlik Komutanlığı, Fransız grubun kamp dışına silahlı şekilde çıktığını bildirdi.

Yetkililere göre taraflar arasındaki anlaşma, militanların kamptan silahla ayrılmasını yasaklıyor. Ancak güvenlik devriyesi, Harem yönüne ilerleyen silahlı bir grup tespit etti.

Devriye, grubu durdurmak için harekete geçti. Suriye makamları, militanların güvenlik güçlerine ilk ateşi açtığını savundu.

Bunun üzerine güvenlik personeli karşılık verdi. Çatışmada bir silahlı grup üyesi öldü, bir sivil yaralandı. Ayrıca bir güvenlik aracında hasar meydana geldi.

Cemaat el-Ghuraba ise Şam yönetiminin açıklamasını reddetti. Grup, güvenlik güçlerinin üyelerine pusu kurduğunu ileri sürdü.

Militanların açıklamasına göre kamp sakinleri temel ihtiyaçlarını karşılamak için Harem’e gitti. Ancak güvenlik güçleri, alışverişten dönen kişilerin bulunduğu araçlara ateş açtı.

Grup, saldırıda Ebu Aymen el-Fransi’nin öldüğünü belirtti. Ayrıca olay sırasında yakınlarda çocukların bulunduğunu savundu.

Bununla birlikte militanlar, güvenlik güçlerinin kamera kayıtlarına el koyduğunu da iddia etti. Ancak bağımsız kaynaklar bu suçlamaları doğrulayamadı.

Fransız militanlar, Şam yönetimini kamp sakinlerine yönelik kısıtlamalar uygulamakla da suçladı. Gruba göre yetkililer, yaklaşık üç aydır gıda ve temel ihtiyaç malzemelerinin girişini zorlaştırıyor.

Bu nedenle kamp sakinlerinin alışveriş için Harem’e gitmek zorunda kaldığı öne sürüldü. Grup, son çatışmanın da böyle bir yolculuk sırasında yaşandığını savundu.

Ancak gıda kısıtlamasının kapsamı ve süresi henüz bağımsız biçimde doğrulanmadı. Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, iddiaların ayrıca araştırılmasını istedi.

Şam yönetimi ile Fransız militanlar arasındaki gerilim yeni değil. Taraflar, 22 Ekim 2025’te de kamp çevresinde çatışmıştı.

Çatışmaların ardından taraflar arasında bir anlaşma sağlandı. Anlaşma, kampın ağır silahlardan arındırılmasını ve karşılıklı kışkırtıcı yayınların durdurulmasını öngörüyordu.

Ayrıca taraflar, anlaşmazlıkları şeriat mahkemesine taşımayı kabul etti. Böylece kamptaki silahlı faaliyetlere belirli sınırlamalar getirildi.

Ancak Cemaat el-Ghuraba, anlaşmanın sonraki süreçte geçerliliğini yitirdiğini ileri sürüyor. Grup, ağır silahlarını 26 Nisan 2026’da teslim ettiğini de savunuyor.

Militanlar, silah teslimini belgeleyen kanıtlara sahip olduklarını iddia ediyor. Buna karşılık bağımsız kaynaklar, teslim tarihini henüz doğrulamadı.

Grup ayrıca bir güvenlik yetkilisinin önceki anlaşmayı sözlü olarak iptal ettiğini ileri sürdü. Şam yönetiminin bu iddiayı doğrulayan bir açıklaması bulunmuyor.

Harem’deki çatışmanın yaşandığı 28 Ekim’de İdlib’in başka bir bölgesinden de ölüm haberi geldi. Kimliği belirsiz silahlı kişiler, Fua beldesinde iki Suriye askerini hedef aldı.

Suriye’nin resmî haber ajansı SANA, saldırının İdlib’in kuzeydoğu kırsalında gerçekleştiğini duyurdu. Silahlı kişiler, Savunma Bakanlığına bağlı iki askere ateş açtı.

Her iki asker de saldırıda hayatını kaybetti. Ancak yetkililer saldırganların kimliklerine ilişkin ayrıntı paylaşmadı.

Öte yandan SANA, Fua’daki saldırıyla Fransız militanların çatışması arasında bağlantı kurmadı. Dolayısıyla iki askerin ölümünü doğrulanmış bir misilleme olarak değerlendirmek mümkün değil.

Ancak diğer grupların son olaylara fiilen katıldığına ilişkin doğrulanmış bilgi bulunmuyor. Bu nedenle çağrılar ile sahadaki silahlı hareketlilik arasında ayrım yapmak gerekiyor.

Suriye’deki yeni yönetim, yabancı silahlı grupların geleceği konusunda uzun süredir çözüm arıyor. Yönetim, silahlı yapıların dağıtılmasını ve devlet kurumlarının denetimine girmesini hedefliyor.

Bazı yabancı savaşçılar yeni askerî yapılara katıldı. Ancak Fransız militanlardan oluşan Cemaat el-Ghuraba bu sürecin dışında kaldı.

Üstelik yabancı savaşçıların ülkelerine dönüşü de diplomatik ve güvenlik sorunları içeriyor. Birçok ülke, geçmişte Suriye’ye giden silahlı örgüt üyelerini geri alma konusunda çekinceler taşıyor.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi, Harem’deki çatışmanın bütün yönleriyle araştırılmasını istedi. Kuruluş, ilk ateşi kimin açtığının bağımsız incelemeyle belirlenmesi gerektiğini vurguladı.

Ayrıca gıda kısıtlamaları ve eski silah teslimi anlaşmasına ilişkin iddiaların araştırılmasını talep etti. SOHR, taraflara gerilimi artıracak açıklamalardan kaçınma çağrısı yaptı.

Gözlemevi, olası yeni çatışmalarda sivillerin korunmasının önemine de dikkat çekti. Özellikle kampta yaşayan kadınlar ve çocuklar için güvenlik önlemleri istedi.

Harem’deki ölümcül çatışmanın koşulları henüz kesinlik kazanmadı. Fua’da iki askerin ölümüne yol açan saldırının failleri de bilinmiyor.