Hataylı depremzede öğrencilerden hayat kurtaracak proje

Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından İskenderun Teknik Üniversitesi (İSTE) Endüstri Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Abdulla Sakallı, depremden etkilenen öğrencileriyle bir araya gelerek İSTEM Takımını kurdu.

Sakallı’nın danışmanlığında çalışmalara başlayan öğrenciler Akın Tanrıverdi, Abdulsamed Önder, Ali Attar, Berk Kılınç ve Vahit Can Ezircan, depremlerde yaşanan can kayıplarının önüne geçebilmek için binaların taşıyıcı sistemlerini takip edebilen bir cihaz geliştirmeye karar verdi.

Bu kapsamda hazırlanan AURACORE projesiyle bina kolonlarının nem seviyesini, gerilmesini, bükülmesini ve betonun mevcut durumunu ölçebilen yapay zeka destekli bir cihaz ortaya çıkarıldı.

Öğrenciler, geliştirdikleri projeyle 30 Eylül-4 Ekim tarihleri arasında Şanlıurfa GAP Havalimanı’nda düzenlenen TEKNOFEST’e katıldı. İSTEM Takımı, “Akıllı Şehirler ve Ulaşım” kategorisinde ikincilik elde ederek önemli bir başarıya imza attı.

Üniversite bünyesindeki Teknopark’ta çalışmalarını sürdüren ekip, cihazın prototipini geliştirerek daha işlevsel hale getirmeyi hedefliyor.

Taşıyıcı sistemlerdeki riskleri takip ediyor

Projenin danışmanı Prof. Dr. Abdulla Sakallı, cihazın binaların taşıyıcı sistemlerinde meydana gelen değişimleri takip ederek olası riskler hakkında bilgi verdiğini belirtti.

Cihazın çalışma prensibini anlatan Sakallı, taşıyıcı sistemlerde oluşan yorulma, korozyon ve nem artışının ölçüldüğünü, elde edilen verilerin yapay zeka yardımıyla değerlendirilerek binanın mevcut durumuna ilişkin risk katsayılarının hesaplandığını ifade etti.

Sakallı, sistemin özellikle riskli kolonların durumunu belirleyerek ilgili kişilerin gerekli önlemleri almasına yardımcı olabileceğini kaydetti.

6 Şubat depremlerinde yaşanan acıların yeniden tekrarlanmaması için projeyi geliştirdiklerini vurgulayan Sakallı, temel hedeflerinin depreme dayanıklı kentlerin oluşturulmasına katkı sunmak olduğunu dile getirdi.

Kolonlardaki değişimleri otomatik algılıyor

İSTE Endüstri Mühendisliği 2. sınıf öğrencisi Akın Tanrıverdi, cihazın yalnızca deprem kaynaklı riskleri değil, yağmur ve nem gibi çevresel etkenlerin binaların taşıyıcı sistemleri üzerindeki etkilerini de takip edebildiğini belirtti.

Sistemin sürekli veri topladığını anlatan Tanrıverdi, kolonlarda herhangi bir değişim meydana geldiğinde cihazın bunu otomatik olarak algıladığını ve risk seviyesini belirlediğini söyledi.

Tanrıverdi, belirlenen risk seviyesine göre gerekli müdahale veya tadilat süresinin değerlendirildiğini ve ilgili kişilere uyarı gönderildiğini ifade etti.

Depremde 5 yakınını kaybetti, hayat kurtarmak için çalışıyor

Projede görev alan öğrencilerin bir kısmı da 6 Şubat depremlerinde yakınlarını kaybetti.

Depreme Adana’da yakalanan Endüstri Mühendisliği öğrencisi Akın Tanrıverdi, felakette 5 yakınını kaybettiğini anlattı.

Samandağ’da depreme yakalanan ve 15 yakınını kaybeden İSTE 4. sınıf öğrencisi Ali Attar ise geliştirilen cihazın AFAD gibi yetkili kurumların sistemleriyle entegre çalışmasının önemli katkılar sağlayabileceğini belirtti.

Attar, böyle bir entegrasyon sayesinde deprem sonrasında yıkılan veya hasar gören yapıların durumunun daha hızlı tespit edilebileceğini vurguladı.

Depremde yaşadıkları kayıpları bilimsel bir çalışmaya dönüştüren öğrenciler, AURACORE projesini geliştirerek yapı güvenliğine ve gelecekte yaşanabilecek afetlerde can kayıplarının azaltılmasına katkı sunmayı amaçlıyor.