Yaşlılık Sapağı: Ruhun Hiç Yaşlanmayan Kumaşı

"Ruhun hiç yaşlanmayan kumaşına'nene' deseniz kırılır,'gelin' deseniz canlanır. Çünkü insan, gençliğin hırçın fırtınalarından geçip ömür kütüphanesinin kapısını aralasa da kalbi hep o ebedî otuz üç yaşın cennetine ayarlıdır."

1920'li yılların zor zamanları... Yokluk, yoksunluk ve kıtlık hüküm sürmektedir. Pertek'in bir köyünde, açlıktan bitkin düşmüş üç akraba bir evin kapısını çalar. Kapıyı açan yaşlı kadına Kürtçe, "Pire, nan heye?" (Nene, ekmek var mı?) diye sorarlar.

Nene, beklenmedik bir öfkeyle onları azarlar ve kapıdan kovar. Şaşkınlık içinde komşuya gidip durumu anlatırlar. Komşu, nenenin kendisine "pire" (nene) denilmesine alındığını söyler ve bir de tavsiyede bulunur: "Ona'büke' (gelin) diye hitap ederseniz sevinir."

Gençler yeniden kapıyı çalar. Bu kez, "Büke, nan heye?" (Gelin, ekmek var mı?) diye seslenirler. Nene bir anda değişir; taze bir gelin edasıyla onları içeri buyur eder, ağırlar, yedirir, içirir ve memnuniyetle uğurlar. Aynı insanın ruhunda, iki farklı kelimenin uyandırdığı hisler arasında geceyle gündüz kadar fark vardır.

İnsan psikolojisi işte böyledir. Peki, yaşlı nene, kendisine "gelin" diye hitap edilmesinin aslında zamanın geri döndürülemez akışı karşısında bir teselli olduğunu biliyor muydu?

Gençlik, insanı farkında olsun ya da olmasın ihtiyarlığa taşıyan bir rüzgâr gibidir. İnsan, gençliğin hırçın fırtınaları içinde ömrünü tüketirken yaşlılık sapağına ne zaman geldiğini çoğu kez fark edemez. Bir gün geriye dönüp baktığında ise keşke'lerle ve hayıflanmalarla yüzleşir.

Artık o yola girilmiştir; geriye dönüş yoktur. İnsana düşen, bu kaçınılmaz gerçeği kabullenmektir.

Ne var ki yaşlılık yalnızca kayıpların ve pişmanlıkların dönemi değildir. Bazen insanın önündeki manzarayı değiştirmesi, geçmişe başka bir pencereden bakması gerekir. Çünkü yaşlılıkla birlikte dinginlik, tecrübe ve bilgelik de gelir.

Gençliğin hırsları, gelecek kaygıları ve bitmek bilmeyen koşuşturması yerini anı anlamaya, hayatı olduğu gibi kabullenmeye bırakır.

Geçmiş, yalnızca bir hüzün kaynağı değil, koskoca bir ömrün inşa ettiği sessiz bir kütüphanedir. Her hatıra bir tecrübe, her tecrübe yeni bir ders taşır. Bu kütüphanenin kapısını açık tutan, geçmişinden beslenerek yoluna devam eder. Ona sırtını dönen ise hayatın öğrettiklerinden mahrum kalır.

Yaşlılık, bir bakıma bilgelik zirvesidir. Gençliğin göremediklerini, gözlerine zamanın pususu çökse de kalbinin gözüyle görebilmektir. Bedenin gücü azalırken ruhun ve zihnin derinliği artabilir. Gençliğin fırtınalarına kapılanlara tepeden bakan değil, onların hâlini anlayan; yargılayan değil, şefkatle tebessüm eden bir bilgeliktir bu.

Nitekim rivayet edilir ki bir gün yaşlı bir kadın, Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) gelerek kendisi için cennete girmesi yönünde dua etmesini ister. Efendimiz latifeyle, "Yaşlılar cennete giremez" buyurur. Bu söze üzülen kadın ağlayarak oradan ayrılmak üzereyken kendisine şu müjde verilir: Cennete yaşlı olarak değil, genç ve otuz üç yaşında girecektir.

Öyleyse gençlik de ihtiyarlık da hayatın değişmez duraklarıdır. Mühim olan, hangi yaşta olduğumuzdan ziyade o yaşı nasıl yaşadığımızdır. Bizim Pertekli nene de kendisine "büke" diye seslenen gençler gibi, inşallah cennette ebedî gençliğine kavuşmuştur.

Küçük bir not: Kısa bir dünya hayatını güzel görünme uğruna tüketenlere bir hatırlatma: İhtiyarlığın da kendine has bir güzelliği vardır. Ancak asıl gayret, geçici güzelliği korumaktan ziyade ebedî güzelliğe kavuşmak için gösterilmelidir. Zira cennette hep genç olmak, hem de ebediyen genç kalmak vardır.