Samsun Büyürken Kişi Başı Gelir Neden Düşük!

Samsun'un toplam ekonomik hacmi ve ihracatı artış gösterse de kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasılası 11.253 ABD doları ile 15.325 dolar olan Türkiye ortalamasının gerisinde kaldı.

15,6 milyar dolarlık şehir ekonomisinin oluşturduğu değerin bireysel refaha tam olarak dönüşmemesinin temelinde yapısal üretim, nüfus hareketliliği ve gelir dağılımında dengesizlik olarak gösteriliyor.

Toplam Büyüklük Güçlü, Kişi Başı Gelir Düşük

TÜİK verilerine göre Samsun, toplam GSYH’de Türkiye’nin ilk 20 ili arasında yer alıyor.

Karadeniz’in en kalabalık ili olması, büyük limanı, OSB yatırımları ve tarım-sanayi kombinasyonu toplam ekonomik hacmi yukarı çekiyor.

İhracat son 15 yılda belirgin şekilde arttı; OSB’lerde istihdam ve alan genişlemesi özellikle 2023 sonrasında hız kazandı.

Buna rağmen kişi başı GSYH Türkiye ortalamasının yaklaşık yüzde 70-73’ü seviyesinde kalıyor ve sıralamada 39. civarında yer alıyor.

Ekonomide hizmetler sektörünün payı yüzde 60 oranında, sanayi ise henüz Marmara’daki gibi yüksek katma değerli ve yoğun değil.

Tarımın payı Türkiye ortalamasının üzerinde

Türkiye ortalamasını İstanbul, Ankara, Kocaeli, Bursa gibi yüksek verimli iller yukarı çekiyor.

Sadece yaklaşık 11 il ülke ortalamasının üzerinde.

Samsun’da doğurganlık hızı Türkiye ortalaması 1,48 iken Samsun’da 1,33 civarında seyrediyor.

2019’da 15.700 civarında olan yıllık doğum sayısı 2024’te 12.560’a geriledi.

Ortanca yaş 38,3-38,8’e yükselerek Türkiye ortalamasının yaklaşık 4 yaş üzerine çıktı.

Yaşlanma hızı da ülke ortalamasının üzerinde.

Eğitim düzeyi yükseldikçe doğurganlık düşüyor

Kentleşme ve yaşam maliyetleri çocuk sayısını azaltıyor.

Nitelikli genç nüfus büyük şehirlere göç ediyor; bu hem doğurgan çağdaki nüfusu azaltıyor hem de yaşlı oranını yükseltiyor.

Karadeniz bölgesinin genel demografik dönüşümü daha erken tamamlanmış durumda.

Samsun’un özellikle Atakum ve merkez ilçelere gelen göç sayesinde toplam nüfusu hâlâ artıyor, ancak bu artış doğal nüfus artışından değil, göçten kaynaklanıyor.

Samsun, bölgesel ölçekte ekonomik ve lojistik güç olarak öne çıkıyor.

Ancak kişi başı gelirin düşük kalması ve hızlı yaşlanma, işgücü, sağlık ve sosyal hizmetler açısından orta-uzun vadede baskı yaratabilecek yapısal sorunlar olarak öne çıkıyor.

OSB yatırımlarının devam etmesi ve sanayi katma değerinin artması kişi başı geliri destekleyebilir; demografik trendin ise kalıcı bir politika konusu haline geldiği ve bu hususun henüz asıl sorumluların ilgi alanına giremediği görülüyor.

Bu haber Samsun Haber - Son Dakika Samsun Haberleri - Akasyam.com tarafından yayımlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, alıntılarda kaynak gösterilmesi zorunludur.

Yorumunuz incelendikten sonra yayın ilkelerimize uygun bulunması hâlinde yayınlanır. Hakaret, iftira ve reklam içeren ifadeler reddedilir.

Günün Özeti E-Postanıza Gelsin Öne çıkan haberleri, analizleri ve köşe yazılarını her sabah gelen kutunuzda bulun.