Bilmediğiniz Hakkınız Cebinizden Gitmesin!

Erzincan Ticaret İl Müdürü ve Tüketici Hakem Heyeti Başkanı Recai Palabıyık, tüketicilerin alışveriş sırasında ve sonrasında sahip olduğu haklara ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Mağazadan alınan kusursuz ürünlerin iadesi, internet alışverişlerinde cayma hakkı, ayıplı ürünlerde izlenecek yol ve Tüketici Hakem Heyetinin kararlarının bağlayıcılığı gibi konulara değinen Palabıyık, vatandaşların hak kaybı yaşamaması için bazı önemli ayrıntılara dikkat çekti.

Tüketici hakları konusunda toplumda doğru bilinen yanlışların bulunduğunu belirten Palabıyık, özellikle mağazadan alınan ürünlerin iadesi konusunda tüketicilerin dikkatli olması gerektiğini ifade etti. Mağazada görülerek ve beğenilerek satın alınan bir üründe herhangi bir kusur bulunmaması halinde, yalnızca tüketicinin fikir değiştirmesinin yasal bir iade hakkı doğurmadığını aktaran Palabıyık, ürünün ayıplı olması durumunda ise tüketicinin yasal haklarını kullanabileceğini söyledi.

Mağazadan Alınan Kusursuz Ürünlerde İade Hakkı Bulunmuyor

Mağazadan satın alınan ürünlerin kısa süre sonra iade edilmek istenmesi konusunda yanlış bir algı bulunduğunu belirten Palabıyık, ürünün kusursuz olması halinde satıcının iade talebini kabul etmek zorunda olmadığını dile getirdi. Tüketicinin ürünü beğenmemesi ya da satın aldıktan sonra vazgeçmesinin tek başına iade gerekçesi sayılamayacağını kaydetti.

Ancak satın alınan ürünün sipariş edilen özellikleri taşımaması halinde durumun değiştiğini belirten Palabıyık, beden örneği üzerinden açıklamada bulundu. Mağazadan large beden tişört istenmesine rağmen tüketiciye farklı beden ürün verilmesi halinde bunun kusurlu teslimat kapsamında değerlendirilebileceğini ifade etti.

İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde ise farklı bir uygulamanın bulunduğunu hatırlatan Palabıyık, mesafeli satışlarda tüketicilerin 14 gün içerisinde herhangi bir gerekçe göstermeden cayma hakkını kullanabildiğini belirtti.

Senetle Yapılan Taksitli Satışlarda 7 Günlük Süreye Dikkat

Palabıyık, mağazadan görülerek alınan ürünlerde genel olarak cayma hakkı bulunmadığını ancak senetle ve taksitle yapılan bazı satışlarda farklı bir düzenlemenin geçerli olduğunu söyledi. Senet karşılığında taksitli yapılan alışverişlerde tüketicilerin 7 gün içerisinde sözleşmeden cayma hakkı bulunduğunu aktardı.

Bu süreçte ürünün olağan şekilde kontrol edilmesi gerektiğine dikkat çeken Palabıyık, satın alınan bilgisayara program yüklenmesi gibi işlemlerin ürünün kabul edildiği anlamına gelebileceğini ifade etti. Bu nedenle tüketicilerin ürünü teslim aldıktan sonra kullanım ve kontrol aşamasında dikkatli davranması gerektiğini vurguladı.

Tüketici Hakem Heyeti Kararları Bağlayıcı Nitelik Taşıyor

Tüketici Hakem Heyetinin oluşumu ve karar süreçleri hakkında da bilgi veren Palabıyık, heyette tüketici derneği, belediye, ilgili meslek odaları ve baro temsilcilerinin yer aldığını belirtti. Erzincan’da heyet başkanlığını kendisinin yürüttüğünü kaydeden Palabıyık, şikâyet edilen tarafın durumuna göre esnaf odası veya ticaret odası temsilcisinin de heyete katıldığını ifade etti.

Kararların tarafsız biçimde alınması için gerekli hassasiyetin gösterildiğini dile getiren Palabıyık, üyelerin yakınlarıyla veya bağlantılı oldukları kişilerle ilgili başvurularda karar sürecine katılmadığını söyledi. Bu uygulamayla olası çıkar çatışmalarının önüne geçildiğini ve kararların objektif şekilde verilmesinin amaçlandığını belirtti.

2026 yılı için Tüketici Hakem Heyetinin görev ve yetki sınırının 186 bin lira olduğunu aktaran Palabıyık, bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemelerine başvurulması gerektiğini kaydetti. Heyetin yetki alanına giren başvurular sonucunda verilen kararların ise yalnızca tavsiye niteliğinde olmadığını, mahkeme kararı hükmünde ve bağlayıcı olduğunu vurguladı.

Palabıyık, heyet kararına karşı tarafların 15 gün içerisinde itiraz edebildiğini, itiraz edilmemesi ve kararın yerine getirilmemesi durumunda ise icra yoluyla tahsilat yapılabildiğini ifade etti.

“10 Yıl Garantili” Gibi Vaatlerde Belge İsteyin

Tüketicilerin alışveriş sırasında sözlü beyanlara fazla güvenmesinin mağduriyetlere neden olabildiğini belirten Palabıyık, özellikle garanti süresi konusunda yapılan açıklamalara dikkat çekti. Satıcıların ürünleri tanıtırken uzun garanti süreleri vaat edebildiğini ancak bu tür bilgilerin mutlaka yazılı belgelerle doğrulanması gerektiğini söyledi.

Palabıyık, tüketicilerin ürün satın almadan önce garanti belgesini incelemesini ve satıcının verdiği taahhütlerin belgede yer alıp almadığını kontrol etmesini istedi. Sözlü vaatlere dayanarak alışveriş yapılmasının ilerleyen süreçte hak aramayı zorlaştırabileceğine işaret etti.

İlk 6 Ayda Ortaya Çıkan Arızalarda Tüketicinin Seçimlik Hakları Var

Ayıplı ürünlerle ilgili süreçte ilk 6 aylık dönemin önemine değinen Palabıyık, tüketicinin kullanımından kaynaklanmayan bir arızanın bu süre içerisinde ortaya çıkması halinde farklı haklara sahip olduğunu belirtti.

Bu durumda tüketicinin ürünü tamir ettirmek zorunda olmadığını ifade eden Palabıyık, ürünün yenisiyle değiştirilmesini veya ücret iadesini talep edebileceğini söyledi. İlk 6 aylık sürenin ardından ortaya çıkan arızalarda ise tüketicinin durumuna göre tamir ve diğer yasal haklarını değerlendirebileceğini aktardı.

Ürünün servise veya satıcıya teslim edilmesi sırasında belge alınmasının önemine de dikkat çeken Palabıyık, tüketicilerin talebini mutlaka yazılı olarak kayıt altına aldırması gerektiğini vurguladı. Ürünün değişim ya da iade amacıyla teslim edildiğinin belgede açıkça belirtilmesini isteyen Palabıyık, yalnızca sözlü beyanla hareket edilmesinin ileride ispat sorunlarına yol açabileceğini kaydetti.

Serviste Bekleme Süresi 23 Günü Aşarsa Haklarınızı Kullanabilirsiniz

Arızalanan elektronik ürünlerin servis süreçlerine ilişkin de bilgi veren Palabıyık, özellikle cep telefonu gibi ürünlerde tamir süresinin önem taşıdığını söyledi. Servise teslim edilen cihazın 23 günlük süre içerisinde tamir edilerek tüketiciye teslim edilmemesi halinde tüketicinin seçimlik haklarını kullanabileceğini belirtti.

Bu durumda tüketicinin ürünün yenisiyle değiştirilmesini veya ücretinin iade edilmesini talep edebileceğini ifade eden Palabıyık, servis işlemlerinde teslim tarihlerinin ve yapılan işlemlerin belgelenmesi gerektiğini hatırlattı.

Kullanım Talimatlarına Uyulmaması Hak Kaybına Yol Açabilir

Özellikle giyim ürünlerinde yıkama ve bakım talimatlarına dikkat edilmesi gerektiğini aktaran Palabıyık, kuru temizleme yapılması gerektiği belirtilen bir ürünün makinede yıkanması sonucu zarar görmesi halinde sorumluluğun tüketiciye ait olabileceğini ifade etti. Bu nedenle ürünün etiketinde ve kullanım kılavuzunda yer alan uyarıların göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Her Çizik Veya Kusur Ayıplı Ürün Kapsamında Değerlendirilmiyor

Tüketici başvurularında her şikâyetin doğrudan ayıplı mal kapsamında değerlendirilmediğini belirten Palabıyık, ürünün kullanımına engel olmayan veya gözle görülür bir sorun oluşturmayan bazı durumların farklı şekilde ele alınabildiğini söyledi.

Mobilya ürünlerinde karşılaşılan çizik şikâyetlerini örnek gösteren Palabıyık, yalnızca belirli açılardan dikkatli bakıldığında fark edilebilen ve ürünün kullanımını etkilemeyen durumların her zaman ayıplı mal olarak kabul edilmediğini ifade etti. Başvuruların ürünün niteliği, kusurun boyutu ve kullanım üzerindeki etkisi dikkate alınarak değerlendirildiğini kaydetti.

Başvuru Masrafları Tüketici Aleyhine Yük Oluşturmayabiliyor

Tüketici Hakem Heyetine yapılan başvurularda inceleme ve bilirkişi süreçlerine de değinen Palabıyık, bazı uyuşmazlıklarda ürünün teknik açıdan değerlendirilmesi için bilirkişi incelemesine ihtiyaç duyulabildiğini belirtti.

Başvurunun tüketici lehine sonuçlanması halinde bilirkişi ve tebligat giderlerinin satıcıya yükletildiğini aktaran Palabıyık, tüketicinin başvuruyu kaybetmesi durumunda ise bu masrafların Bakanlık tarafından karşılandığını ifade etti. Böylece tüketicilerin hak arama sürecinde masraf endişesiyle başvuru yapmaktan vazgeçmemesinin amaçlandığını söyledi.

Palabıyık, son dönemde tüketici başvurularında artış yaşandığını belirterek bunun vatandaşların hakları konusunda daha bilinçli ve duyarlı hale geldiğini gösterdiğini ifade etti.