Kutup girdabında şaşırtan değişim! Kış için kuraklık uyarısı geldi

Kuzey Kutbu çevresindeki kutup girdabında yaşanan alışılmadık değişim, kış mevsimine ilişkin endişeleri artırdı. Bilim insanları, ani stratosferik ısınmanın bazı bölgelerde daha soğuk ancak daha kurak hava koşullarına yol açabileceğini belirtirken, İngiltere'de su kaynakları için kritik bir döneme girilebileceği uyarısında bulundu.

Kuzey Kutbu çevresinde yüksek atmosferde dolaşan güçlü rüzgarlardan oluşan kutup girdabında bu yıl dikkat çekici değişiklikler yaşanıyor. Normal şartlarda kutup bölgesindeki soğuk havayı kuzeyde tutan bu sistemin zayıflaması veya parçalanması, soğuk hava kütlelerinin daha güneydeki bölgelere ilerlemesine neden olabiliyor.

Bilim insanları, bu değişimde Ani Stratosferik Isınma (SSW) olarak bilinen atmosfer olayının etkili olduğunu değerlendiriyor. KUTUP GİRDABI NEDEN DEĞİŞİYOR? Kuzey Kutbu ile daha güneydeki sıcak bölgeler arasındaki sıcaklık farkı, atmosferdeki hava hareketlerini etkiliyor.

Alt atmosferden yukarı doğru ilerleyen hava dalgaları, kutup girdabını oluşturan güçlü rüzgarları bozabiliyor. Bu süreçte stratosferde sıcaklıklar kısa sürede belirgin şekilde yükselebiliyor. Pasifik Okyanusu'nda etkili olan El Niño olayının da atmosfer dolaşımını değiştirerek bu süreçte rol oynayabileceği değerlendiriliyor.

Ancak bilim insanları, kutup girdabındaki mevcut değişimin doğrudan El Niño kaynaklı olduğunu söylemek için henüz yeterli veri bulunmadığına dikkat çekiyor. KAR BEKLENTİSİ YERİNE KURAKLIK TEHLİKESİ Reading Üniversitesi meteoroloji profesörü Andrew Charlton-Perez, ani stratosferik ısınmanın İngiltere'de daha soğuk hava koşullarının yanı sıra kuraklığı da beraberinde getirebileceğini söyledi.

İngiltere'nin bazı bölgelerinde yaz aylarında yaşanan aşırı sıcaklık ve kuraklık nedeniyle su kaynaklarının kritik seviyelere gerilediğini belirten Charlton-Perez, kış aylarında yeterli yağış alınamamasının ciddi sorunlara yol açabileceğini ifade etti. Profesöre göre bazı bölgelerin kuraklığın etkisinden çıkabilmesi için kış boyunca her ay normal yağış miktarının yüzde 120'sinden fazlasına ihtiyaç duyuluyor.

Yağışların yetersiz kalması halinde baraj ve rezervuarların kış boyunca yeterince dolamayabileceği belirtiliyor. Böyle bir senaryoda gelecek yaz evlerin, işletmelerin ve tarım sektörünün su ihtiyacının karşılanması daha da zorlaşabilir.

“DAHA ÖNCE BÖYLE BİR ŞEY GÖRMEDİK” Kutup girdabındaki değişimin zamanlaması da bilim insanlarının dikkatini çekti. Profesör Andrew Charlton-Perez, ani stratosferik ısınma olayının modern gözlem kayıtlarında şimdiye kadar karşılaşılan en erken dönemlerden birinde gerçekleştiğini belirtti.

1979'dan itibaren uydu gözlemlerinin, 1940'lı yıllardan bu yana tutulan çeşitli hava kayıtlarının incelendiğini aktaran Charlton-Perez, bu kadar erken bir tarihte benzer bir ani stratosferik ısınma olayına rastlanmadığını söyledi. Yaşanan gelişmenin alışılmışın dışında olduğunu vurgulayan profesör, “Daha önce böyle bir şey görmedik” ifadelerini kullandı.

Ani stratosferik ısınma olaylarının genellikle yaklaşık iki yılda bir meydana geldiğini belirten Charlton-Perez, bu yıl yaşanan değişimin kış mevsiminin geri kalanını nasıl etkileyeceğini değerlendirmek için henüz erken olduğunu kaydetti.