Şekib Avdagiç’ten 2027 ekonomisi için dört öncelik

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, 2027’ye girerken enflasyonu düşürme çabasının üretim kapasitesini zayıflatmaması ve makroekonomik istikrarın korunması gerektiğini belirtti. Avdagiç, küresel dönüşümün sunduğu fırsatların yatırıma dönüştürülmesini hedef göstererek iş dünyasının önündeki dört başlığı enflasyonla mücadele, sanayide teknoloji ve verimlilik, enerji bağımlılığını azaltma ve finansal sistemin güvenilirliğini artırma olarak sıraladı.

İTO’nun 22’nci dönemin ilk Meclis toplantısında konuşan Avdagiç, sözlerine Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü anarak başladı. Avdagiç, “Türkiye devletinin banisi, Milli Mücadelemizin muzaffer başkomutanı, Cumhuriyet’in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, aramızdan ayrılışının 88’inci sene-i devriyesinde minnetle yâd ediyorum.

Millî Mücadelemizi zaferle taçlandırmasından tam 16 yıl sonra 10 Kasım 1938’de vefat eden Gazi Paşa, Türkiye’nin tam bağımsızlığının sembol ismidir.” ifadelerini kullandı. Türkiye’nin dezenflasyon sürecini sürdürmeye çalıştığını belirten Avdagiç; yüksek finansman maliyeti, üretim ve rekabet gücündeki sıkıntılar, enerji ithalatına bağlı dış kırılganlık ve sermaye piyasalarındaki son gelişmelerin de gündemde olduğunu söyledi.

Ekonomide kalıcı biçimde düşürülemeyen enflasyonun ve finansman maliyetlerinin üretim üzerindeki baskısının reel sektörü zorladığını kaydetti. ÜRETİM VE FİNANSMAN BASKISIAvdagiç, para politikasının güvenilirliğini korurken kamu harcamalarında verimlilik ile mali disiplinin güçlendirilmesini önerdi.

Kredilerin genel talep artışından çok ihracat, teknoloji, verimlilik ve yeşil dönüşüm yatırımlarına yöneltilmesi gerektiğini söyledi. Sanayide maliyet baskısı ve verimlilik açığının rekabet gücünü aşındırdığını belirten Avdagiç; otomasyon, dijitalleşme, Ar-Ge, nitelikli iş gücü ve yerli ara malı üretiminin desteklenmesi çağrısı yaptı.

Ölçek ekonomilerini destekleyecek uzun vadeli yatırım ortamının da tesis edilmesi gerektiğini ifade etti. Enerji ithalatı ve dış finansman ihtiyacının küresel şoklardan etkilenmeye yol açtığını kaydeden Avdagiç; yenilenebilir enerji, depolama ve şebeke yatırımlarının hızlandırılmasını, enerji verimliliğinin artırılmasını, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesini ve uzun vadeli doğrudan yatırımların çekilmesini önerdi.

Bu adımların dış kırılganlığı azaltabileceğini belirtti. Ekonomide hassas bir denge bulunduğunu vurgulayan Avdagiç, “Erken ve hızlı gevşeme, kur ve fiyatlama davranışı üzerinden dezenflasyon kazanımlarını aşındırabilir. Uzun süren yüksek faiz ise kredi maliyetlerini, yatırım ve işletme sermayesi yükünü artırıp üretim kapasitesini zorluyor.

Reel sektördeki görünüm, sıkı finansal koşulların üretim üzerindeki etkisinin giderek daha da belirginleştiğine işaret ediyor.” dedi. Merkez Bankası’nın ekim ayı faiz kararını hatırlatan Avdagiç, TCMB’nin 22 Ekim’de politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çektiğini söyledi.

Finansmana erişimin yalnızca faiz oranının düşürülmesine bağlı olmadığını belirterek kredi büyüme sınırları sürdükçe faiz indirimlerinin etkisinin sembolik kalacağını ifade etti. Reel sektörün beklentisinin KOBİ kredilerinde büyüme sınırını artırmak değil, ilk aşamada ihracatçı firmalar için bu sınırı kaldırmak olduğunu aktardı.

FAİZ VE KUR DENGESİAvdagiç, Merkez Bankası’nın faiz indirim kararında enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlamaya ve iç talepteki zayıflamaya işaret ettiğini belirtti. Jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerinden enflasyon için yukarı yönlü risk oluşturduğunu da hatırlattı.

Faiz indirimlerinin devamının yıllık enflasyonun düşmesinin yanı sıra aylık fiyat artışlarının, beklentilerin ve kur geçişkenliğinin birlikte kontrol altına alınmasına bağlı olacağını söyledi. Enflasyon ile kur arasındaki makasın temel sorunlardan biri olduğunu belirten Avdagiç, 2026 yılının ilk 10 ayında TÜFE’nin yüzde 27,5, Yİ-ÜFE’nin yüzde 25,4 arttığını kaydetti.

İki endeksin ortalama artışının yüzde 26,5’e ulaştığını, aynı dönemde doların yüzde 16,1, Euro’nun yüzde 10,8 yükseldiğini söyledi. Kur sepetindeki ortalama artışın yüzde 13,4’te kaldığını belirterek, “Yani kur, enflasyonun neredeyse yarısı kadar arttı.” dedi.

Avdagiç, 2024’ün ilk 10 ayında fiyatların ortalama yüzde 33,5 arttığını, kur sepetinin ise yalnızca yüzde 14,4 yükseldiğini ve arada 19 puanlık fark oluştuğunu söyledi. 2025’te Euro’nun parite etkisiyle yüzde 33’e yakın arttığını, doların yüzde 18,8’de kaldığını aktardı.

Kur sepeti ortalamasının yine yüzde 27,2’lik enflasyon ortalamasının altında gerçekleştiğini belirtti. Maliyetlerin Türk lirası cinsinden kurdan çok daha hızlı arttığını söyleyen Avdagiç, bu durumun döviz cinsinden üretimi her geçen yıl pahalılaştırdığını ifade etti.

Dış pazarlardaki rekabet gücünü korumak için kur ile enflasyon arasındaki dengenin sağlanması gerektiğini vurguladı. Hizmet ihracatının önemine de değinen Avdagiç, bu ihracatın 2025’te 124,9 milyar dolara yükseldiğini, 2026 Ekim ayı itibariyle yıllıklandırılmış hizmet ihracatının 127,4 milyar dolar olduğunu söyledi.

Avdagiç, hizmet ihracatının toplam ihracatın yukarı yönlü ivmelenmesine en üst düzeyde katkı sağladığını belirtti.