Moto kuryelik'çok tehlikeli işler' sınıfına alınsın

DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, moto kuryelerin çalışma statülerinden bağımsız olarak iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamına alınması ve sigorta primlerinin teslimat faaliyetini yürüten işletme veya platformlar tarafından ödenmesi amacıyla kanun teklifi verdi. Teklifte, moto kuryeliğin “çok tehlikeli işler” sınıfına dahil edilmesi de öngörülüyor.

Teklifin gerekçesinde, moto kuryelerin yoğun trafik, uzun ve düzensiz mesai saatleri, olumsuz hava koşulları ve teslimat baskısı altında çalıştığına dikkat çekildi. Çiçek, gerekçede, “Oysa çalışma biçimine verilen isim, iş kazası ve meslek hastalığı gibi temel sosyal güvenlik haklarına erişimin önünde engel oluşturmamalıdır” ifadelerine yer verdi.

Kuryelerin mesai sırasında yaşadığı kazaların yalnızca trafik kazası olarak değerlendirilmesinin, kazanın işle bağlantısını ve sosyal güvenlik haklarını görünmez hale getirebildiği belirtildi. Özellikle kendi adına ve hesabına çalışıyor olarak gösterilen kuryeler açısından temel sorunun, mevcut yasal güvencelerin uygulamada kullanılabilir haklara dönüşmemesi olduğu vurgulandı.

Riskin maliyeti kuryelere yüklenmesin

“Esnaf kurye” modelinde teslimatları organize eden işletme ve dijital platformların sorumluluğuna dikkat çeken Çiçek, teklifin gerekçesinde şu ifadeleri kullandı; “Teslimat faaliyetini organize eden ve bu faaliyetten ekonomik fayda sağlayan işletme veya platformun, yürütülen işten kaynaklanan riskin sosyal güvenlik maliyetine de katılması gerekmektedir.”

Kanun teklifine göre, işletmelerin veya dijital platformların organize ettiği sipariş, gönderi ve paket teslimatlarında görev yapan motosikletli kuryeler, çalışma statülerine bakılmaksızın bu faaliyetlerden doğan iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında değerlendirilecek. Söz konusu sigorta primlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi ve ödenmesinden teslimat işini organize eden işletme ya da platform sorumlu tutulacak.

İş kazası ve meslek hastalıklarının bildirilmesinde de bu işletme veya platform işveren kabul edilecek.

Teklifle, esnaf kuryelerin iş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle sosyal güvenlik haklarından yararlanmasının önündeki engellerin kaldırılması hedefleniyor. Buna göre geçici iş göremezlik ödeneği için prim borcunun bulunmaması ve yatarak tedavi görme şartları aranmayacak.

Sürekli iş göremezlik geliri ile ölüm halinde hak sahiplerine bağlanacak gelir açısından da prim borcu bulunmaması koşulu uygulanmayacak.

Moto kuryelik “çok tehlikeli işler” sınıfına alınsın

Çiçek, teklifin gerekçesinde mevcut tehlike sınıflandırmasının moto kuryelerin çalışma koşullarını karşılamakta yetersiz kaldığını belirterek, “Moto kuryeliğin fiili çalışma koşulları ve taşıdığı riskler, bu faaliyetin ‘çok tehlikeli işler’ sınıfında değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır” dedi.

Bu kapsamda İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na eklenecek bir hükümle motosikletli kurye faaliyetlerinin “çok tehlikeli işler” sınıfına dahil edilmesi öneriliyor. Düzenlemeyle moto kuryelere yönelik işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinde daha yüksek koruma standartlarının uygulanması amaçlanıyor.