TBMM’de turizm bütçesi görüşüldü: Denetim eksikliği eleştirisi

Paylaş Kaydet En Son Dakika Google'da tercih edilen kaynak TBMM’de turizm bütçesi görüşüldü: Denetim eksikliği eleştirisi Ekonomi Haber — TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda milletvekilleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı nın 2027 yılı bütçesi üzerinde görüşlerini dile getirdi.

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Bakanlığın bütçesinde turizmin geliştirilmesine ayrılan payın geçen yıla göre yüzde 13,6 artmasının "çok düşük bir artış olduğunu" söyledi.

Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı'nın turizm faaliyetleri için "rahat harcama yapılan bir kurum" olduğunu anlatan Akay, "Örneğin pazarlama giderleri 2025 yılı için 9,7 milyar lira. Reklam tanıtım giderleri kamu ihale mevzuatının dışında rahatlıkla yapılabiliyor.

Bir de üstüne Sayıştay denetiminin tablolar üzerinde olduğu dikkate alındığı zaman burada keyfî harcamalar söz konusu, rahat harcamalar söz konusu. O zaman ne gerekiyor? TGA'yla ilgili gelir gider durumunun ayrıntılı olarak açıklanması gerekiyor." dedi.

Kültürel yaşama erişimde ciddi eşitsizlikler bulunduğunu savunan Akay, şöyle konuştu:

"Yoksulluktan dolayı insanlar yeme içmesini, kirasını, faturalarını ödemeye çalıştığından dolayı nüfusun yüzde 85,3'ü sinemaya gitmemiş mesela, yüzde 93'ü canlı gösterilere maalesef katılmamış. Bununla ilgili de genel olarak, sadece sizin Bakanlığınızın değil ama iktidarın bir oturup düşünmesi, bu sorunun nasıl ortadan kalkacağının tespit edilmesi gerekiyor."

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya, Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesinin yüzde 34,3'ünün cari transferlere, yüzde 26'sının ise turizm yatırımlarına ayrılırken kültürel üretim ve sanatsal faaliyetlere ise yalnızca yüzde 4,1 pay ayrılmasının doğru olmadığını kaydetti.

Bağımsız sanatsal üretimin "sansürlendiğini ve baskılandığını" iddia eden Kaya, şu ifadeleri kullandı:

"Anadolu ve Mezopotamya kültürüne kendi çok dilli mirasına ve özgür sanatçısına kaynak ayırmayan dar bir anlayış ülke için bir stratejik yumuşak gücü kendi eliyle zayıflatıyor. Kamusal kültür yerine sermayeyi, kültürel çeşitlilik yerine ne yazık ki tekçi anlayışı, yerel değerler yerine rant odaklı turizmi büyüten bir bütçeyle ancak bu kadar oluyor."

Kaya, turizm işçilerine yeterince destek verilmediğini savunarak, "Mevsimlik turizm emekçileri yüksek kiralarla, sağlıksız lojmanlarla, uzun çalışma saatleri ve güvencesizlikle karşı karşıya." dedi.

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, Samsun'un özellikle turizm açısından çok ciddi potansiyel barındırdığını, bu konuda çevresindeki illere kıyasla çok geride kaldığını söyledi.

Samsun'un Milli Mücadele şehri özelliğinin ön plana çıkarılmasını isteyen Usta, "Bütün ilçelerinin her birinde ayrı güzellik var. İnsanlara hoş vakit geçirebilecek veya tarihini öğretecek, rahatlatacak unsurlar var ama buna rağmen biz Samsun'a maalesef turist çekemiyoruz. Böyle bir gayret var mı, onu da bilmiyorum işin doğrusu." diye konuştu.

Samsun'un turizm hikayesinin tanıtılması gerektiğini anlatan Usta, şunları kaydetti:

"Kurtuluş Mücadelesi, Milli Mücadele'nin başladığı yer. Türkiye Cumhuriyeti devletinin kuruluş hikayesi bu bölgede yazılıyor. Atatürk Samsun'a çıkıyor, 4 gün civarında Samsun'da kalıyor ama 18 gün Havza'da kalıyor. Bakanlık olarak Havza'da Atatürk'ü anlatan bize siz ne yaptınız mesela? Hiçbir şey yok."

Pek çok insanın haftalık tatil ihtiyacını karşılayamadığını anlatan Usta, "Bunları görmek lazım. Biraz turizm politikalarımızın, kültür politikalarımızın buna göre çeşitlendirilmesi, değiştirilmesi lazım. Kaynak ihtiyacı varsa bunları ifade etmeniz lazım." dedi.

Yeni Parti Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, Kültür Yolu Festivali'nin maliyetinin çok yüksek olduğunu savunarak, festivale bu yıl harcanan, gelecek yıl da harcanacak rakamın kendileriyle paylaşılmasını istedi.

"Turizm Data Bankın verilerine göre turizm sektöründe ücretli çalışan sayısı 2026 yılının ilk 8 ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,1 oranında azalmış. En büyük azalma konaklamada söz konusu. Yüzde 18'lik bir azalma var.

Bunun sebebi nedir?" diyen Bakırlıoğlu, bunun nedeninin kapanan otel sayısı ile alakası olup olmadığını sordu.

RTÜK'e eleştiriler yönelten Bakırlıoğlu, "Gündüz programlarındaki o toplumu yozlaştıran programlar, o çarpık ilişkilerin yayınlandığı programlar halen devam ediyor. Televizyon ekranlarında şiddet devam ediyor." dedi.

2025 Sayıştay Denetim Raporu'na göre Kültür ve Turizm Bakanlığının yıllık denetim takvimini oluşturmadığını ve bazı tesisleri 5 yıldır yerinde denetlemediğini iddia eden Bakırlıoğlu, "Bu rapora göre, Bakanlık tesisler için yıllık rutin denetim takvimi hazırlamadı. Denetimleri ağırlıklı olarak yeni belge başvuruları ve şikayetler üzerine yürüttü.

Bakanlık, ayrıca, belgeli tesislerde son 5 yıl içinde hiç yerinde denetim yapmadı." ifadelerini kullandı.

MHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili İsmail Faruk Aksu, Türkiye'nin kültürel faaliyetleri öne çıkan, turizm açısından küresel pazarda dünyanın en çok tercih edilen ülkeleri arasında yer aldığını söyledi.

Türkiye'nin uluslararası turizmde lider bir aktör konumunda bulunduğunu anlatan Aksu, şöyle konuştu:

"Kültürel mirasımızı geleceğe taşırken turizm gelirlerindeki payımızı artırmak için istihdama güç katacak ve ülkemizin kalkınma hedeflerine ulaşmasında öncü bir rol oynayacak şekilde bunların tanıtılması ve daha çok kişiye ulaştırılması gerekmektedir. Bize göre Türkiye, kültür ekonomisinde küresel çekim merkezi olma potansiyeline sahiptir.

Bu doğrultuda katma değeri yüksek kültür turizmine yapılacak yatırımlar desteklenmeli ve daha fazla özel sektör katkısı sağlanmalıdır."

"Şiddeti özendiren, ahlaki değerleri tahrip eden, çocukları bağımlılığa, kumara, çeteleşmeye, cinsiyetsizliğe, sapkın akımlara teşvik eden dizi, film, oyun gibi yapımların tahrip edici etkisini azaltmak için RTÜK tarafından denetlenip sonradan ceza vermek yerine ilgili tüm kurumlarla eş güdüm içinde önleyiciliğe odaklı bir sistem inşa edilmelidir." ifadelerini kullanan Aksu, "Terörsüz Türkiye" sayesinde bir zamanlar terörle anılan bölgelerin turizmle buluşturulmasının bölgesel kalkınma hedeflerine ulaştırılmasına da katkı sağlayacağının altını çizdi.

AK Parti İzmir Milletvekili Yaşar Kırkpınar, 2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi'nin makroekonomik istikrarı tahkim eden, ülkenin küresel rekabet gücünü de zirveye taşıyan bir dayanıklılık, refah ve dönüşüm bütçesi olduğunu ifade etti.

Türkiye ekonomisinde Kültür ve Turizm Bakanlığının faaliyetlerinin payının önemine işaret eden Kırkpınar, "Turizm sektörü sadece bir ekonomik faaliyet değildir. Ülkemizin cari dengesini fonlayan, döviz rezervlerimizi tahkim eden ve istihdamı oluşturan en dinamik güçlerimizden birisidir.

Bakanlığımızın 2027 yılı için önerilen 95 milyar 153 milyon lira tutarındaki bütçe teklifi bir önceki yıla göre yüzde 35,9'luk güçlü bir ödenek artışını ifade etmekte ve bu stratejik yürüyüşe verilen sarsılmaz desteği de gözler önüne sermektedir." dedi.

AK Parti Adıyaman Milletvekili Resul Kurt, kültür ve turizm alanındaki her yatırımın ülkenin ekonomisine, milletin hafızasına, gençlerin geleceğine katkı sunduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde Türkiye'nin, kültür ve turizm alanında güçlü bir birikim oluşturduğunu belirten Kurt, şöyle konuştu:

"Türkiye 2025 yılında 64 milyon ziyaretçiye, 65 milyar doların üzerinde bir turizm gelirine ulaşmıştır. 2026 yılının ilk altı ayında 25,8 milyar dolar turizm geliri elde edilmiş, ziyaretçi başına gecelik gelir 109 dolara yükselmiştir.

Kültür, inanç, gastronomi ve sağlık turizmini geliştiren çalışmalar Anadolu şehirlerinin sahip olduğu imkanları daha görünür hale getirmektedir."

Yeni Yol Partisi Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, Adana'nın Akdeniz'e 160 kilometre kıyısı bulunduğunu, bu kıyılarda 4 ve 5 yıldızlı otel olmadığını belirtti. Bu sorunun çözülmesi gerektiğini anlatan Kısacık, şunları kaydetti:

"Biz hep Antalya'ya mı sığacağız? Siz buralara niye sahip çıkmıyorsunuz Sayın Bakanım, niye sahip çıkmıyorsunuz? Yarın'gelen turist sayısını iki katına çıkaralım' desek Antalya, Alanya yetmeyecek. Niye Mersin'e, Adana'ya...

Mersin de bitmiş zaten, Mersin'de de dip dibe siteler ama Karataş, Yumurtalık, Ceyhan'da bakir bir alan var."

Adana'da denize sıfır mesafede bir antik tiyatro keşfedildiğini anımsatan Kısacık, "Çok güzel yeri, oraya nefes aldırır, şehrin turizmini bu anlamda geliştirir. Master planlar var ama master planlar sadece kağıt üzerinde kalıyor." dedi.

Komisyonda Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, milletvekillerinin soru ve eleştirilerini yanıtlıyor.