Türkiye geleceğe yürüyor, siyaset hala dünle kavga ediyor

Türkiye zor dönemlerden geçmeye alışkın. Ama bugün karşı karşıya olduğumuz sorun yalnızca ekonomik kriz, siyasi kutuplaşma veya dış dünyadaki belirsizlikler değil.

Asıl sorun, geleceği konuşma yeteneğimizi kaybetmeye başlamamız.

Dünya yapay zekâ, enerji dönüşümü, biyoteknoloji, yeni ticaret koridorları ve teknolojik üstünlük için yarışırken biz hâlâ kimin hangi partiden ayrılacağını, kimin lider olacağını, kimin tasfiye edileceğini tartışıyoruz.

Oysa gençler iş, aileler geçim güvencesi, yatırımcılar öngörülebilirlik, emekliler insanca yaşam, üreticiler istikrar istiyor.

Türkiye’nin sorunu yalnızca kimin yönettiği değil; nasıl yönetildiği, hangi hedefe yürüdüğü ve sonuçların hesabını kimin verdiği.

AK Parti, uzun iktidarının en zorlu sınavlarından biriyle karşı karşıya.

Bir dönem reform, büyüme, altyapı ve uluslararası açılımla geniş kesimlere umut veren hareket, bugün aynı yenilenme enerjisini üretmekte zorlanıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan hâlâ siyasetin belirleyici aktörü. Ancak bir ülkenin ve siyasi hareketin geleceği tek kişinin liderliğine bağlanamaz.

Erdoğan sonrası döneme ilişkin belirsizlik, yalnızca parti içi mesele değil; Türkiye’nin kurumsal geleceği bakımından da önemli.

Kim gelecek sorusundan önce, nasıl bir yönetim anlayışı gelecek sorulmalı.

Uzun iktidarların en büyük tehlikesi eleştiri duyma kapasitesini kaybetmeleridir. Sadakat liyakatin, propaganda gerçeklerin, siyasi çıkar kamu yararının önüne geçtiğinde kurumlar zayıflar.

Güçlü lider, çevresinde kendisini alkışlayanları değil, gerektiğinde yanlışını söyleyebilenleri tutabilendir.

CHP’nin toplumsal tabanı, yerel yönetim deneyimi ve değişim potansiyeli var. Ancak parti içi rekabet, hukuki süreçler ve liderlik tartışmaları, ülkeye sunulması gereken kapsamlı yönetim programını gölgeliyor.

Ekrem İmamoğlu’nun hukuki süreci, Özgür Özel’in liderliği ve Mansur Yavaş’ın siyasi konumu önemli. Hukuk elbette bağımsız işlemeli; siyasi rekabet mahkeme salonlarında belirlenmemeli.

Ama muhalefet de yalnızca mağduriyet ve tepki siyasetiyle yetinemez.

Enflasyonu nasıl kalıcı biçimde düşürecek? Üniversiteleri nasıl dünya ligine taşıyacak? Gençlerin göçünü nasıl tersine çevirecek? Kamu yönetimini hangi kadrolarla dönüştürecek?

Seçmeni yalnızca iktidardan uzaklaştırmak başka, ülkeyi yönetebileceğine inandırmak başka.

Türkiye’nin ihtiyacı iktidarın el değiştirmesinden ibaret değil; yönetim kalitesinin yükselmesi.

Türkiye’nin siyasi tarihi bölünmelerle dolu.

Sağ bölündü, sol bölündü. Milliyetçi hareketler ayrıştı, muhafazakâr siyaset yeni partiler çıkardı. CHP de tarih boyunca kopuşlar ve yeniden yapılanmalar yaşadı.

Bugün MHP, İYİ Parti, Zafer Partisi, Anahtar Parti, Yeniden Refah ve diğerleri farklı kulvarlarda ilerliyor. Kürt siyasetinde DEM Parti çevresinde de farklı yaklaşımlar bulunuyor. Sol hareketler kendi aralarında parçalı.

Yeni partiler kuruluyor, yeni isimler sahneye çıkıyor.

Bunların hepsini siyasi mühendislikle açıklamak kolaycılık olur. Gerçek toplumsal farklılıklar, liderlik ihtirasları, temsil boşlukları ve değişen seçmen beklentileri de var.

Ancak her ayrışma yeni fikir üretmiyor. Bazen yalnızca eski anlaşmazlıkları yeni tabelalara taşıyor.

Asıl eksiklik parti sayısı değil, ortak gelecek fikri.

Ben Türkiye’nin önüne on yıllık, partilerüstü bir dönüşüm hedefi konulması gerektiğine inanıyorum.

Adı Türkiye 2036: Şampiyonlar Ligi’ne Yükseliş Programı olabilir.

Bu bir seçim sloganı değil; takvimi, finansmanı, sorumluları ve ölçülebilir sonuçları olan ulusal bir başarı programı olmalı.

Birincisi, hukuk ve güven. Bağımsız yargı, öngörülebilir kurallar, şeffaf ihaleler ve liyakat olmadan ne yatırım gelir ne toplumsal huzur kalıcı olur.

İkincisi, eğitim. Ezberleyen değil sorgulayan, diploma taşıyan değil değer üreten kuşaklar yetiştirmeliyiz. Öğretmen niteliği ve üniversite özgürlüğü vazgeçilmez.

Üçüncüsü, teknoloji ve üretim. Savunma sanayiindeki başarıları yapay zekâya, ileri malzemelere, biyoteknolojiye ve sivil sanayiye yaymalıyız.

Dördüncüsü, enerji dayanıklılığı. Karadeniz gazı, yenilenebilir enerji, nükleer teknoloji, depolama ve verimlilik birlikte ele alınmalı. Hedef yalnızca ithalatı azaltmak değil, rekabetçi enerjiyle sanayiyi güçlendirmek.

Beşincisi, tarım ve bölgesel kalkınma. Karaburun’un zeytini, Urla’nın üzümü, Konya’nın tarımı, Gaziantep’in sanayisi küresel değer zincirlerine bağlanmalı.

Altıncısı, akıllı dış politika. Türkiye, Avrupa ile bütünleşmesini güçlendirirken ABD, Çin, Rusya, Orta Asya, Afrika ve Orta Doğu ile dengeli, çıkar odaklı ilişkiler geliştirmeli.

Yedincisi, profesyonel devlet. Kamu kurumları siyasi sadakatle değil ehliyetle yönetilmeli. Her büyük projenin maliyeti, takvimi ve getirisi açıklanmalı.

Böyle bir dönüşümün ilk yüz gününde yargı reformunun takvimi açıklanabilir, kamu ihalelerinde şeffaflık güçlendirilebilir, ekonomik istikrar için güvenilir bir çerçeve ortaya konabilir.

Eğitim ve teknoloji için bağımsız uzmanların katıldığı bir dönüşüm platformu kurulabilir. Büyük yatırımların maliyet-fayda analizleri yayımlanabilir.

Gençlerin, kadınların ve uluslararası deneyim sahibi profesyonellerin kamu yönetimine katılımı kolaylaştırılabilir.

Bunlar mucize değil. İyi yönetimin temel gerekleri.