Uzmanlardan Çağrı: Türkiye'de Kadavra Bağışı Artırılmalı

Türkiye Organ Nakli Kuruluşları Koordinasyon Derneği (TONKKD), 5-8 Kasım 2026 tarihlerinde Denizli'de gerçekleştirilecek Transplantasyon 2026 Kongresi öncesinde bir basın toplantısı düzenledi. Toplantıda, Türkiye'deki organ nakli istatistikleri ve toplumun bu konudaki bakış açısı kapsamlı bir şekilde ele alındı.

Uzmanlar, ülkedeki nakil merkezlerinin Avrupa standartlarında başarı gösterdiğini belirtirken, kadavradan bağış oranlarının düşüklüğünün kritik bir sorun olduğuna işaret etti. Prof. Dr. Hasan Taşçı, Türkiye'deki organ nakillerinin yüzde 80'inin canlı vericilerden karşılandığını, gelişmiş ülkelerde ise bu tablonun tam tersi olduğunu belirtti.

Gelişmiş ülkelerde nakillerin yüzde 80'inin kadavradan yapıldığını hatırlatan Taşçı, Türkiye'nin de bu yönde bir dönüşüm yaşaması gerektiğini vurguladı. Prof. Dr. Mahmut Çarin ise sadece böbrek nakli bekleyen 30 binin üzerinde hasta bulunduğunu belirterek, milyon nüfus başına düşen bağış sayısında Türkiye ile İspanya gibi ülkeler arasında büyük bir uçurum olduğunu ifade etti.

Uzmanlar, organ bağışının önündeki en büyük engelin bilgi eksikliği ve yanlış algılar olduğunu savundu. Prof. Dr. Kamil Yalçın Polat, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın organ bağışını bir hayır olarak tanımlayan net fetvalarına rağmen toplumda dini çekincelerin devam ettiğini belirtti.

Bu durumun aşılması için çocukluktan itibaren eğitim süreçlerinin başlatılması, sinema ve televizyon gibi mecralarda daha fazla bilinçlendirici mesaj kullanılması gerektiği vurgulandı. Geçmiş dönemdeki saha çalışmalarının önemine değinen Prof.

Dr. Ekrem Kaya, özellikle pandemi öncesinde Samsun, Bursa, İzmir ve Antalya gibi bölgelerde Sağlık Bakanlığı ile yürütülen başarılı organizasyonları hatırlattı. Kadavra bağışının gerçekleşebilmesi için beyin ölümü raporunun önemine dikkat çeken uzmanlar, sürecin tıbbi bir zorunluluk olduğunu ve anatomi derslerinde kullanılan kadavralarla karıştırılmaması gerektiğini belirtti.

Sağlık Bakanlığı'nın son dönemdeki adımları ise olumlu bir gelişme olarak değerlendirildi. Prof. Dr. Gökhan Ertuğrul, bağış dileğinin E-Devlet sistemine tanımlanmasının, ailelerin acılı anlarında yaşadığı kararsızlıkları ve organ kayıplarını azaltmayı hedeflediğini açıkladı.

Ayrıca, yoğun bakım hekimlerine yönelik düzenlenen düzenli beyin ölümü toplantılarının, nakil süreçlerinin iyileştirilmesi adına kritik bir rol oynadığı ifade edildi. Kongre kapsamında ele alınacak bu konuların, organ nakli sistemine olan güveni artırması ve toplumsal farkındalığı yükseltmesi hedefleniyor.

Uzmanlar, yasal düzenlemelerin yanı sıra eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarının, kadavradan bağış oranlarını artırarak binlerce hastanın hayata tutunmasını sağlayacak tek yol olduğu konusunda hemfikir.