Sayıştay’ın İBB raporu: Kefen bezinde bile yolsuzluk yapılmış

Sayıştay'ın İstanbul Büyükşehir Belediyesine (İBB) ilişkin 2025 yılı denetim raporunda, cenaze malzemesi ve tatlı alımları, metro finansmanı, personel yapılanması ile Cebeci Maden Bölgesi'ndeki hafriyat faaliyetlerine yönelik bulgular yer aldı. Kefen bezi alımındaki fiyat farkı rapordaki başlıklardan biri oldu.

Rapora göre 334 milyon 702 bin 641 TL tutarındaki cenaze malzemesi ihalesinde kefen bezinin metre fiyatı 149 TL olarak belirlendi. Bu kalemin sözleşmedeki toplam tutarı 184 milyon 849 bin 400 TL'ye ulaştı.

Kefen bezi için 152 milyon 593 bin 800 TL fark hesaplandı

Sayıştay'ın aynı yıl başka kamu idarelerinin yaptığı alımları karşılaştırdığı incelemede kefen bezinin metre fiyatlarının 26 TL, 31,68 TL ve 53,86 TL olduğu kaydedildi. Metre fiyatının 26 TL olması halinde toplam maliyetin 32 milyon 255 bin 600 TL olacağı hesaplandı.

Rapordaki hesaplamaya göre İBB'nin ödediği tutarla bu fiyat arasındaki fark 152 milyon 593 bin 800 TL oldu. İhalenin katılım koşulları da denetim kapsamında ele alındı.

Dokümanı 17 firmanın indirdiği ancak 4 firmanın teklif sunduğu belirtildi. Geçerli teklif veren 3 firmanın, belediyenin önceki cenaze malzemesi ihalelerini alan firmalar olduğu kaydedildi.

Raporda katılımı sınırladığı belirtilen koşullar şöyle sıralandı:

Dar kapsamlı iş deneyimi şartı

Özel üretim koşulları

60 günlük teslim süresi

Kısmi teklif verilmesine izin verilmemesi

Tatlı alımlarında fiyatlar yükseldi

Mart-Nisan 2025 dönemi için pazarlık usulüyle yapılan şerbetli tatlı sözleşmesinin tutarı 94 milyon 815 bin 200 TL olarak kaydedildi. Önceki dönemde kilogramı 370 TL olan soğuk baklava için 1.200 TL fiyat belirlendi.

Cevizli kadayıfta ise önceki alımdaki 300 TL'lik kilogram fiyatı 572 TL'ye çıktı. Raporda farklı dönemlerdeki bu fiyatlar karşılaştırıldı.

Ürün

Önceki fiyat

Sonraki fiyat

Soğuk baklava

370 TL/kg

1.200 TL/kg

Cevizli kadayıf

300 TL/kg

572 TL/kg

Metro finansmanının başka harcamalarda kullanıldığı belirtildi

Metro projelerine ilişkin denetimde, yurt dışından kredi ve tahvil yoluyla temin edilen finansmanın farklı harcamalara aktarıldığı tespit edildi. Ümraniye-Ataşehir-Göztepe Metro Hattı için sağlanan kaynağın bir bölümünün başka alanlarda kullanılması nedeniyle yüklenicinin hak edişlerini alamadığı belirtildi.

Bunun sonucunda projenin yavaşladığı ve bazı imalatların tamamen durduğu kaydedildi. Mahmutbey-Bahçeşehir-Esenyurt Metro Hattı için sağlanan tahvil gelirinin bir kısmının da başka harcamalara yönlendirildiği ve projenin durma noktasına geldiği aktarıldı.

30 daire başkanlığına karşılık 47 daire başkanı

Personel yapılanmasına yönelik incelemede belediye meclisi kararıyla oluşturulmuş 30 daire başkanlığı bulunmasına rağmen 47 daire başkanının görev yaptığı belirlendi. 122 birim müdürlüğüne karşılık müdür sayısının ise 141 olduğu tespit edildi.

Denetim raporunda 17 daire başkanı ile 19 müdürün, unvanlarına karşılık gelen yöneticilik görevini fiilen yürütmediği halde bu unvanlara bağlı maaşları aldığı belirtildi. Yerlerine görevlendirilen personele de şartları sağlamaları halinde yönetici vekalet aylığı ödendiği kaydedildi.

Cebeci'deki izin miktarı ilk yılda 47 kat aşıldı

Cebeci Maden Bölgesi için 178 bin 401 metreküp nitelikli dolgu izni bulunmasına rağmen yalnızca 2021 yılında yaklaşık 8 milyon 431 bin metreküp hafriyat için taşıma ve kabul belgesi düzenlendi. Böylece izin miktarının ilk yılda 47 kat aşıldığı tespit edildi.

2021-2025 döneminde bölgeye yönlendirilen hafriyat için düzenlenen belgelerin toplamı 133 milyon 815 bin metreküpe ulaştı. Bu miktarın İstanbul genelindeki toplamın yaklaşık yüzde 44'üne karşılık geldiği belirtildi.

Sayıştay, izin miktarı ve niteliğini aşan dökümlerin engellenmediğini, bölgenin fiilen hafriyat döküm alanına dönüştüğünü ve İSFALT'ın hasılat sözleşmesinden gelir elde etmediğini kaydetti. Cebeci'deki hafriyat faaliyetlerinin İBB davasında kaçak döküm, suç geliri ve kamu zararı iddiaları kapsamında yargılamaya konu olduğu da aktarıldı.