ATATÜRK'ÜN BOLU'DA ALDIĞI KARAR DÜNYA SİYASİ TARİHİNE GEÇTİ! Türk kadınına seçme ve seçilme hakkının verilmesine Bolu'da karar verdi

Türkiye’de kadınların siyasi hayatta söz sahibi olmasının önünü açan en önemli adımlardan biri 1934 yılında atıldı. Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanıyan yasal düzenleme, 5 Aralık 1934 tarihinde Anayasa ve Milletvekili Seçimi Kanunu’nda yapılan değişiklikle hayata geçirildi. Bu tarihi kazanımın temeli ise Atatürk'ün Bolu ziyaretinde atıldı.

Türkiye, kadınlara siyasi haklar tanıma konusunda birçok Avrupa ülkesinden önce adım attı. İsviçreli kadınlardan 36, Fransız kadınlardan 11, Belçikalı kadınlardan ise 14 yıl önce milletvekili seçme ve seçilme hakkına kavuşan Türk kadınları, böylece ülkenin geleceğinde de söz sahibi oldu.

Yapılan düzenlemeyle kadınlara 22 yaşında seçme, 30 yaşında milletvekili seçilme hakkı verildi. Bu hakkın kullanılacağı ilk genel seçimler ise 8 Şubat 1935 tarihinde gerçekleştirildi. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 5. Dönem seçimlerinde 17 kadın milletvekili Meclis’e girdi. Ara seçimlerle birlikte bu sayı 18’e yükseldi.

TEMELİ BOLU'DA ATILDI

Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkının tanınmasına giden sürecin Bolu ile bağlantısı ise 17 Temmuz 1934 tarihine uzanıyor. Mustafa Kemal Atatürk, Bolu ziyaretinde Bahire Bediz Morava ile görüştü. Atatürk ile Morova arasında Bolu Halkevi'nde gerçekleşen görüşme, sonradan dünya tarihine geçecek önemli bir kararın Bolu'da alınmasına vesile oldu.

Ata'nın Bolu ziyaretinin ardından 5 Aralık 1934 tarihinde kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı. Atatürk’ün teşvikiyle siyasi hayatta aktif rol üstlenen Bahire Bediz Morova ise 1935 yılında yapılan seçimlerde Konya milletvekili seçildi.

Böylece Bolu’da Atatürk’le görüşme fırsatı bulan Bahire Bediz Morova, Türkiye’nin ilk kadın milletvekilleri arasında yer alarak tarihe geçti.

BOLU'DA YETİŞEN BİR KADIN DÜNYA SİYASİ TARİHİNE GEÇTİ

Bahire Bediz Morova, Bosna’da dünyaya geldi. Babası Bedi Bey, annesi Hasbi Esma Hanım’dır. Ailesinin Bosna’dan göç ederek Bolu’ya yerleşmesinin ardından ilk ve orta öğrenimini Bolu’da tamamladı. Meslek hayatına Bolu Kız Sanat Okulu’nda resim öğretmeni olarak başlayan Morova, 1927 yılında gözlerindeki rahatsızlık nedeniyle öğretmenlik görevinden ayrıldı.

Daha sonra Cumhuriyet Halk Fırkası (CHF) ve Halkevi bünyesinde çalışmalarda bulundu. Eşiyle birlikte Mustafa Kemal Atatürk’ü sık sık ziyaret eden Morova Ailesi, Atatürk’ün Bolu ziyaretlerinde de kendisiyle görüşme fırsatı buldu.

Atatürk, aileye duyduğu yakınlık nedeniyle 17 Temmuz 1934 tarihindeki ziyaretinde Bahire Hanım’a'Bediz' adını verdi. Morova, bu ziyaretin anısını yaşatmak amacıyla vefatına kadar her yıl 17 Temmuz tarihinde Bolu’nun ileri gelenlerine yemek verdi.

Atatürk’ün teşvikiyle 1935 yılında gerçekleştirilen seçimlerde Konya milletvekili seçilen Bahire Bediz Morova, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne giren ilk kadın milletvekillerinden biri oldu. Eczacı Faik Bey ile evliliğinden Mehmet Hulusi adında bir oğlu bulunan Morova, 10 Kasım 1965 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti.

Aradan geçen yıllara rağmen 17 Temmuz 1934 tarihinde Bolu’da yaşanan bu buluşma, Türk kadınının kazandığı ve dünyaya örnek olan siyasi hakların kazanım sürecinde dikkat çeken bir hatıra olarak önemini koruyor.