İklim krizine karşı halkların itirazı: ‘İklim krizinin asıl mağdurları zirvede buluşuyor’

Türksat: 4A Frekans: 12457,5 Sembol: 30000 Polarizasyon: V(Dikey) FEC: 2/3

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’e ev sahipliği yapan Antalya’da, hükümetlerin ve şirketlerin iklim politikalarına karşı halkların taleplerini bir araya getirmeyi amaçlayan Halkların İklim Zirvesi, bugün başladı. Zirve öncesinde İlke TV’ye konuşan koordinasyon ekibinden Halime Şaman ve Haluk Özsoy, COP süreçlerinin bağlayıcılıktan uzak olduğunu belirterek şirketlerin iklim politikaları üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Halime Şaman da bu zirveyi, COP zirvelerinde temsil edilmeyen iklim krizinin gerçek mağdurlarının düzenlediğini söyledi.

Müzeyyen Yüce Yayınlanma: 14 Kasım 2026 15:28 Güncellenme: 14 Kasım 2026 15:29 ANTALYA- Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında Antalya’da hükümetler ve şirketler iklim politikalarını tartışırken, iklim krizinden doğrudan etkilenen halkların taleplerini gündeme taşımayı amaçlayan Halkların İklim Zirvesi başlıyor.

14-18 Kasım tarihleri arasında sürecek zirve, iklim krizinin nedenlerini, sonuçlarını ve çözüm yollarını halkların katılımıyla tartışmaya açıyor.

Zirve öncesinde İlke TV’ye konuşan Halkların İklim Zirvesi Koordinasyon Ekibi’nden Halime Şaman, COP süreçlerinin yaklaşık 30 yıldır devam etmesine rağmen iklim krizine karşı bağlayıcı kararlar alınamadığını söyledi. Şaman, şirketlerin ve devletlerin çıkarlarının halkların yaşam hakkının önüne geçtiğini belirterek, Halkların İklim Zirvesi’nin iklim krizinden etkilenen kesimlerin kendi sözlerini söyleyebilecekleri bir mücadele ve tartışma alanı olduğunu ifade etti.

Şaman: İklim krizinin gerçek mağdurları COP’larda temsil edilmiyor

COP31’in ortaya çıkış amacını anlatan Şaman, Birleşmiş Milletler tarafından düzenlenen Taraflar Konferansı’nın başlangıçta iklim krizi karşısında ortak bir yaklaşım oluşturma amacı taşıdığını söyledi. Şaman, sürecin zamanla enerji şirketlerinin ve fosil yakıt lobilerinin etkisi altına girdiğini belirterek şöyle konuştu:

“COP31, Birleşmiş Milletler tarafından iklim krizi karşısında alınacak önlemleri konuşmak ve bu konuda ülkeler arasında ortak bir yaklaşım oluşturmak amacıyla hayata geçirilen Taraflar Konferansı’dır. İyi niyetle başlayan bir çalışma.

Çünkü bilimsel olarak iklim krizinin canlılığın devamı açısından ciddi bir tehdit oluşturduğu ortaya konulduğunda, bu tehdide karşı bir araya gelme ihtiyacı doğdu. Temel amaç, iklim krizinden sorumlu olan fosil yakıtların tüketimini azaltmak, başka bir ifadeyle atmosfere salınan karbon miktarını düşürmek konusunda ortak bir kararlılık oluşturmaktı.

“Şiketler, COP hedefleri doğrultusunda kararlar alınmasını engelledi”

Ancak fosil yakıtlar söz konusu olduğunda enerji şirketleri devreye giriyor. Buna, artık temiz enerji başlığı altında değerlendirilen ancak gerçekte her zaman temiz olmadığını bildiğimiz rüzgâr ve güneş enerjisi gibi sektörler de.

Bütün bu yapılar, COP’ların hedeflediği doğrultuda kararlar alınmasının önünde engel oluşturdu. Şirketler, fosil yakıt kullanımının azaltılmaması için yoğun lobi faaliyetleri yürüttüler. Devlet yöneticileri de bu baskılara teslim oldular.”

“Bu zirve, şirket-devlet düzenini değiştirecek bir başlangıç niteliğinde”

Halkların İklim Zirvesi’nin Türkiye’de üçüncü kez düzenlendiğini belirten Şaman, COP’larda bugüne kadar bağlayıcı nitelikte kararlar alınmadığını vurgulayarak, alınan kararların da uygulanması gereken takvimlerin gerisinde kaldığını belirtti.

“Bu nedenle Brüksel’den bu yana, bu yıl üçüncüsü Türkiye’de düzenlenen Halkların İklim Zirveleri gerçekleştiriliyor” diyen Şaman şöyle devam etti:

“Çünkü iklim krizinin gerçek mağdurları COP’larda temsil edilemiyor. Şirketler oraya girebiliyor. Tercih edilen bazı sivil toplum kuruluşları da katılım sağlayabiliyor. Ancak iklim krizinden doğrudan etkilenen kadınlar, yoksullar, emekçiler ve çocuklar, kendi yaşamlarıyla ilgili kararların alındığı yerlerde söz sahibi olamıyor.

İşte Halkların İklim Zirvesi, onların sözlerini söyleyebilecekleri bir meclis, bir mücadele ve tartışma alanı olarak ortaya çıktı. Halkların İklim Zirvesi’nde hem iklim krizinin ve iklim adaletsizliğinin yarattığı etkileri tartışıyoruz hem de bunlara yönelik gerçek çözümlerin neler olduğunu bilimsel veriler ışığında ortaya koyuyoruz.

Bu açıdan son derece kıymetli buluşmalar gerçekleştiriyoruz. Aslında bu zirve, dünyada şirket-devlet düzenini değiştirecek, halkların bir araya gelmesini sağlayacak ve mevcut sistemi dönüştürecek girişimler açısından da çok önemli bir başlangıç niteliği taşıyor”

“İklim krizinin asıl özneleri COP’larda kendilerine yer bulamıyor”

İklim krizinin ve bu krizin emek üzerindeki etkilerinin asıl öznelerinin, COP’larda kendilerine yer bulamadığını belirten Şaman, “Biz de bugün itibarıyla 18 Kasım’a kadar Antalya’da olacağız. Bugün büyük bir yürüyüş ve miting gerçekleştireceğiz.

Antalya’daki iklim krizinden etkilenen bütün yurttaşları Mimar Sinan Kongre Merkezi’ne bekliyoruz. Gelip kendi yaşamlarına sahip çıksınlar. Çünkü ne şirketler yaşam alanlarımıza sahip çıkıyor ne de bizi temsil ettiğini düşündüğümüz devlet yöneticileri” çağrısında bulundu.

COP31 kapsamında alınan kararların ve imzalanan anlaşmaların ne ölçüde bağlayıcı olduğu sorusunu da yanıtlayan Şaman, öncelikle kararların nasıl alınacağına ilişkin ortak bir sistem kurulamadığını, bu nedenle karar alma süreçlerinin ilerleyemediğini söyledi.

Şaman, alınan kararlara uyulmaması durumunda ülkeleri sorumlu tutacak bir yaptırım mekanizmasının da bulunmadığını belirterek şöyle dedi:

“Aslında öncelikle kararların nasıl alınacağına ilişkin bir sistem kurulamadı. Kararların nasıl alınacağı belli olmayınca karar almak da mümkün olmadı. Örneğin güçlü bir devlet ya da lobi faaliyetlerinin yoğun olduğu herhangi bir ülke, alınması önerilen bir karara itiraz ettiğinde ortak bir karar ortaya çıkmıyor.

Sistem bu nedenle ilerleyemedi. Diyelim ki bazı kararlar alındı. Peki, bu kararlara uyulmadığında ne oluyor? Bununla ilgili herhangi bir yaptırım mekanizması da bulunmuyor. Her yıl halkların bütçelerinden milyarlarca dolar, iklim krizine çözüm üretmek amacıyla harcanıyor.

Ancak atmosfer sıcaklığındaki artışı 1,5 dereceyle sınırlama hedefinden uzaklaşmış durumdayız. Şu anda 2,5 dereceye doğru ilerliyoruz. İnsanlar, kendi yaşamlarıyla ilgili nasıl bir geleceğin hazırlandığını ve bu süreçte ne kadar samimi olunduğunu yaşadıkları üzerinden görebilirler.”

Şaman, COP31’e ilişkin değerlendirmelerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın politikalarını da eleştirdi. Şaman, Bakan’ın TOKİ geçmişine ve bakanlık dönemindeki yapılaşma politikalarına dikkat çekerek, COP31’in ekoloji ve doğal dengenin korunması konusunda bir farkındalık yaratmasını umduğunu söyledi.

Özsoy: COP31’de tamamen bir tiyatro oynanıyor

Halkların İklim Zirvesi Koordinasyonu’ndan Haluk Özsoy ise COP31’i “tiyatro” olarak nitelendirdi. Uluslararası anlaşmaların yaptırım gücünün bulunmadığını söyleyen Özsoy, karbon piyasaları üzerinden yürütülen uygulamaların iklim krizine gerçek bir çözüm üretmediğini, aksine ülkelerin ve şirketlerin yeşil bir görüntü oluşturmasına hizmet ettiğini savundu.

“Uluslararası ortam, yaptırım gücü oldukça sınırlı bir ortam. Kimsenin kimseye yaptırım uygulayamadığı bir düzenden söz ediyoruz. Ancak aslında sorduğunuz soru, Halkların İklim Zirvesi olarak burada bulunmamızın da temel nedeni.

Çünkü COP31’de tamamen bir tiyatro oynanıyor. Ülke liderleri karşılıklı oturup anlaşmalar yapıyor. Örneğin karbon piyasaları üzerinden şöyle bir mekanizma işletiliyor: Bir ülke, ‘Benim karbon kotamda biraz boşluk var. Senin karbon salımının bir kısmını kendi kotamdan karşılayayım.

Bunun karşılığında da senden belirli bir bedel alayım’ diyor. Biz buna yeşil badana diyoruz.

“Akbelen’i mahveden Limak’ı COP31’e baş sponsor olarak alıyorlar”

Ülkeler ve bürokratlar, sanki gerçekten iklim değişikliği konusunda kaygılıymış gibi bir görüntü yaratıyor. Oysa ortada büyük bir gösteri var. Bir düşünün; Akbelen’i mahveden Limak’ı COP31’e baş sponsor olarak alıyorlar.

Kaz Dağları’nı mahveden Cengiz’i de başka bir baş sponsor olarak kabul ediyorlar. Gerçekten gözümüzün içine baka baka bizimle dalga geçiyorlar. Hadi gelin, bunu Akbelen köylülerine anlatalım. ‘Bakın, COP31 var. Burada iklim değişikliğini önlemeye çalışıyorlar.

Ama sponsorları sizin yaşam alanlarınızı yok eden şirketler’ diyelim. Bu işin tutulacak, savunulacak bir tarafı yok.”

Geçen haziran ayında Meclis’ten madencilik faaliyetlerinin önünü açan ‘süper izin’ olarak nitelediği yasanın çıktığını ifade eden Özsoy, “Türkiye ne diyor şimdi? Birkaç ay önce sermayeye ‘Her yeri talan edebilirsiniz’ demişsin.

Ardından COP masasına oturuyorsun. Gerçekten orada ne anlattığını çok merak ediyoruz. Buradaki bütün arkadaşlarımız da bunu merak ediyor. İşte biz tam da bu tiyatronun, bu gösterinin alternatifi olarak buradayız. İklim değişikliğinden doğrudan etkilenen insanlarla birlikteyiz.

Tayland’da tsunami geldiğinde adasını kaybeden insanlarla, Deştin’den ve Akbelen’den yaşam alanları yok edilen insanlarla yan yanayız. Biz burada gerçeği söylemek istiyoruz. Bu tiyatroyu, sorunun kaynağı olan uluslararası anlaşmaları ve gözümüzün içine baka baka oynanan bu oyunları açıkça teşhir etmek, bunları yapanların yüzüne haykırmak için bir araya geldik.

Bizim söylediğimiz çok açık: Kâr amaçlı üretim sistemi devam ettiği sürece iklim konusunda gerçek anlamda bir adım atamazsınız. Çünkü sorun sistemin kendisinde” dedi.

“Temiz enerjiye geçiş de tek başına çözüm değil”

Temiz enerji politikalarının da mevcut üretim ve tüketim sistemi içinde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Özsoy, yenilenebilir enerji yatırımlarının tek başına iklim krizine çözüm olmayacağını söyledi. Özsoy, temiz enerji teknolojilerinin üretiminde kullanılan ham maddelerin çıkarılmasının da yeni bir kaynak sömürüsüne yol açabileceğine dikkat çekti.

Özsoy, şirketlerin çevreci reklam kampanyalarının gerçek bir iklim mücadelesi olarak sunulmasına da tepki göstererek sözlerini şöyle sürdürdü:

“Örneğin temiz enerjiye geçişten söz ediyoruz. Türkiye, yenilenebilir enerjinin payını yüzde 35’in üzerine çıkarmayı hedefliyor. Ancak kâr amaçlı üretim sisteminin yarattığı enerji sömürüsü devam ettiği sürece, temiz enerjiye geçiş de tek başına çözüm olmayacak.

Çünkü bu kez de temiz enerji teknolojilerinin üretiminde kullanılan ham maddeler ve materyaller için çok ciddi bir kaynak sömürüsüyle karşı karşıya kalacağız. Dolayısıyla mesele yalnızca bir şirketin çıkıp ‘Biz çok yeşiliz, çevreye duyarlıyız’ demesi değil.

Bir bankanın, ‘Artık makbuzlarımızı basmıyoruz, hepsini dijital olarak gönderiyoruz’ diyerek kendisini çevreci ilan etmesi de değil. Bu, gerçek bir iklim mücadelesi değildir. İklim meselesini birkaç çevreci uygulamaya, şirketlerin reklam kampanyalarına ve yeşil söylemlere indirgememek gerekiyor. Bunu artık herkesin anlaması lazım.”

İlke TV'yi, Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin İlke TV’nin özel haberlerini ve güncel gelişmeleri anında takip etmek için tıklayarak WhatsApp kanalımıza abone olabilirsiniz.