ABD'nin Sudan Ateşkes Planı Çıkmazda: Taraflar Arasında Şart Krizi

ABD yönetimi, Sudan'daki iç savaşı sonlandırmak ve bölgeye insani yardımların ulaşmasını sağlamak amacıyla yaklaşık üç aylık bir ateşkes planı önerdi. Ancak bu girişim, Sudan ordusunun temel güvenlik kaygılarıyla karşılaştı.

Ordu yönetimi, ateşkesin yürürlüğe girmesi için Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) işgal altında tuttuğu kentlerden çekilmesini şart koşuyor. Washington'ın sunduğu öneri ise bu çekilme konusunun ateşkes sonrası müzakerelere bırakılmasını öngörüyor.

Sudan ordusu, bu yaklaşımın mevcut askeri durumu donduracağını ve HDK'nin kontrol ettiği bölgelerde kalıcı bir nüfuz alanı oluşturmasına zemin hazırlayacağını savunuyor. Askeri kanat, bu durumun devlet dışı bir aktör olan HDK'yi meşrulaştırabileceği endişesini taşıyor.

ABD'nin taraflara yönelik izlediği diplomatik tutum da eleştirilerin odağında yer alıyor. Washington'ın her iki tarafı da aynı müzakere düzleminde ele alması, devlet kurumlarını temsil eden ordu ile devlet yapısı dışında hareket eden HDK arasındaki farkı fiilen zayıflatmakla suçlanıyor.

Bu durumun, HDK'ye haksız bir siyasi ve müzakere avantajı sağladığı ifade ediliyor. Diplomatik gerilim, üst düzey temaslara da yansımış durumda. Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı ve ordu komutanı Abdulfettah el-Burhan'ın, ateşkes planındaki anlaşmazlıklar nedeniyle Eylül 2026'da New York'taki BM Genel Kurulu'na katılmak için ABD vizesi alamadığı belirtiliyor.

Buna karşın, ABD'nin yaptırım listesinde bulunan HDK komutanının kardeşi Kouni Hamdan Dagalo'nun 2025 yılında Washington'daki görüşmelere dahil edilmesi, çifte standart iddialarını güçlendiriyor. ABD yönetimi ise iddiaları reddederek politikasının herhangi bir tarafı iktidara taşımayı hedeflemediğini savunuyor.

Washington, temel amaçlarının savaşı durdurmak ve Sudan'ın sivil yönetime geçişini sağlamak olduğunu vurguluyor. Ancak ateşkesin hangi şartlarla uygulanacağına dair süregelen uzlaşmazlık, barış sürecinin önündeki en büyük engel olarak varlığını koruyor.