Kas Ağrısı Sanmayın: Stres Kırığı Belirtileri ve Korunma Yolları

Medicana Konya Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Harun Kütahya, kemiklerin kapasitelerini aşan baskılara maruz kaldığında tıpkı bir binanın kolonlarındaki görünmez çatlaklar gibi stres kırıkları oluşturabileceğini belirtti.

Kemiğin yapısındaki hücrelerin sürekli yenilendiğini ifade eden Kütahya, yoğun fiziksel aktivite veya mekanik stresin kemik yıkımını, yapım hızının üzerine çıkardığını ve bunun sonucunda mikromimarinin zayıflayarak çatlaklara yol açtığını açıkladı. Stres kırıkları, oluşum nedenlerine göre yorgunluk ve yetmezlik kırıkları olarak ikiye ayrılıyor.

Yorgunluk kırıkları, sağlıklı kemiklere uygulanan aşırı mekanik stres sonucu sporcu, dansçı ve askerlerde görülürken; yetmezlik kırıkları, osteoporoz veya D vitamini eksikliği gibi nedenlerle zayıflamış kemiklerde günlük aktiviteler sırasında meydana geliyor. Özellikle kaval ve ayak tarak kemikleri gibi alt ekstremite bölgeleri, biyomekanik yük aktarımının merkezinde yer aldığı için bu riskten daha fazla etkileniyor.

Uzmanlar, bu kırıkların genellikle basit kas ağrılarıyla karıştırıldığına dikkat çekiyor. Aktivite sırasında başlayıp dinlenince azalan ağrı, noktasal hassasiyet ve hafif şişlik en belirgin işaretler arasında yer alıyor.

Klasik kırıklardaki gibi şiddetli morarma görülmediği için hastaların durumu ihmal edebileceğini vurgulayan Op. Dr. Kütahya, ilk 2-3 haftalık süreçte normal röntgenlerin yanıltıcı olabileceğini, bu nedenle kesin tanı için MRG (Emar) görüntülemenin altın standart olduğunu belirtiyor.

Tedavi sürecinde cerrahi müdahale nadiren gerekse de, temel yaklaşım kemiğin kendini tamir etmesine olanak tanıyacak biyomekanik istirahattir. Hastaların 4 ile 6 hafta boyunca ağrıya neden olan aktivitelerden uzak durması, yüzme gibi yük bindirmeyen sporlara yönelmesi ve gerekirse özel yürüme botları kullanması öneriliyor.

Ayrıca, kalsiyum ve D vitamini takviyeleriyle kemik iyileşmesinin desteklenmesi, femur boynu gibi riskli bölgelerde ise cerrahi sabitleme gerekebileceği ifade ediliyor. Op. Dr. Harun Kütahya, stres kırıklarından korunmak için egzersiz yoğunluğunun haftalık yüzde 10'u geçmeyecek şekilde kademeli artırılmasını öneriyor.

Yanlış ayakkabı seçimi, sert zeminlerde uzun süreli koşular ve düz tabanlık gibi anatomik faktörlerin riski artırdığını belirten uzman, vücudun verdiği ağrı sinyallerinin bir 'imdat çağrısı' olarak görülmesi ve ciddiye alınması gerektiğini hatırlatıyor.