AYM'den emeklilikte sigorta başlangıcı kararı! Yeniden yargılama yapılacak

Emeklilik koşullarını doğrudan etkileyen sigorta başlangıç tarihine ilişkin Anayasa Mahkemesi’nden (AYM) dikkat çeken bir karar geldi. Yüksek Mahkeme, aynı koşullarda çalışan kişilerin sigorta başlangıç tarihlerinin kabul edildiğini gösteren Yargıtay kararlarının başvurucunun davasında dikkate alınmamasını adil yargılanma hakkının ihlali olarak değerlendirdi.

AYM İkinci Bölümü’nün Kadriye Şendir’in başvurusuna ilişkin 5 Mayıs 2026 tarihli kararı, 30 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Kararla birlikte dosyanın yeniden yargılama yapılması için Kırklareli İş Mahkemesine gönderilmesine hükmedildi.

Kadriye Şendir, 11 Eylül 1989 tarihinde çalışmaya başladığı işyerindeki bir günlük çalışmasının sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesi talebiyle 19 Eylül 2016’da SGK aleyhine dava açtı.

Kırklareli İş Mahkemesi, 8 Aralık 2017’de başvurucunun talebini kabul etti. SGK’nin istinaf başvurusu da reddedildi. Ancak dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 4 Mart 2020’de kararı bozdu.

Yargıtay, uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’ndaki el halıcılığı dokuma işlerine ilişkin istisnai düzenlemeyi gerekçe gösterdi. Söz konusu düzenleme kapsamında bu işlerde çalışanların zorunlu sigortalılıklarının uzun vadeli sigorta kollarını kapsamadığına dikkat çekildi. Yargıtay, başvurucunun yaptığı işin bu kapsamda olup olmadığının araştırılmasını istedi.

Bozma kararının ardından davayı yeniden inceleyen Kırklareli İş Mahkemesi, işyerinin el halıcılığı dokuma faaliyeti yürüttüğünü belirterek 5 Kasım 2020’de davayı reddetti. Yargıtay da 21 Nisan 2021’de bu kararı onadı.

Başvurucu, kendisiyle aynı koşullarda çalışan kişilerin sigorta başlangıç tarihlerinin kabul edildiğini gösteren Yargıtay kararlarını yargılama sırasında mahkemeye sundu. Ancak yerel mahkeme ve Yargıtay, benzer davalarda verilen kararların neden farklı değerlendirildiğine ilişkin başvurucunun itirazlarına gerekçeli bir yanıt vermedi.

Başvuruyu inceleyen AYM, mahkemelerin delilleri değerlendirme ve hukuk kurallarını yorumlama yetkisi bulunduğunu ancak davanın sonucunu etkileyebilecek önemli itirazların gerekçeli şekilde karşılanması gerektiğini vurguladı.

Yüksek Mahkeme, başvurucunun sunduğu benzer Yargıtay kararlarının neden dikkate alınmadığının açıklanmamasını gerekçeli karar hakkının ihlali olarak değerlendirdi.

AYM, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Kırklareli İş Mahkemesine gönderilmesine hükmetti. Ayrıca başvurucuya toplam 40 bin 487 lira 60 kuruş yargılama gideri ödenmesine karar verildi.

Öte yandan AYM’nin ihlal kararı, başvurucunun sigorta başlangıç tarihinin kesin olarak 1989 yılı olarak kabul edildiği anlamına gelmiyor. Yeniden yargılamada delillerin değerlendirilmesi ve ve davanın sonucuna karar verilmesi yerel mahkemenin yetkisinde olacak.