Türkiye'nin dijital çocuk haritası: Her 10 çocuktan biri siber zorbalık mağduru
- TÜİK'in 2026 yılı araştırmasına göre Türkiye'de çocukların yüzde 92,7'si internet kullanıyor
- Artan ekran süresi çocukları kitaplardan uzaklaştırırken, siber zorbalık okul devamsızlığını tetikliyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), "2026 Yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması"nın sonuçlarını yayımladı. Geçmiş yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırma, bu yıl ilk kez 6-17 yaş grubuna genişletilerek Türkiye'deki çocukların dijital alışkanlıklarına dair en kapsamlı tabloyu ortaya koydu.
Araştırmaya bu yıl ilk defa eklenen "üretken yapay zeka kullanımı" ve "siber zorbalık" verileri ise dijitalleşmenin hem fırsatlarını hem de karanlık yüzünü gözler önüne seriyor. Resmi verilere göre Türkiye'de çocuklarda internet kullanımı 2026 yılı itibarıyla yüzde 92,7 seviyesine ulaştı.
İlkokul çağındaki 6-10 yaş grubunda bu oran yüzde 86,6 iken, 11-17 yaş grubundaki gençlerde neredeyse tam kapsama ulaşarak yüzde 96,9 olarak ölçüldü. İNTERNET EĞLENCE İÇİN, TELEFON ELDEN DÜŞMÜYORÇocukların yüzde 80,1'i kendine ait veya düzenli kullandığı bir akıllı telefona sahip.
Akıllı telefon kullanım amacı yaşa göre keskin bir değişim gösteriyor; 6-10 yaş grubu telefonu ağırlıklı olarak oyun oynamak için kullanırken, 11-17 yaş grubu yüzde 87,8 oranla internette gezinmeyi tercih ediyor. Dikkat çeken bir diğer veri ise ekran bağımlılığının boyutları oldu.
Düzenli telefon kullanan 11-17 yaş grubundaki her iki çocuktan biri, telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol etme ihtiyacı hissediyor. İnternette geçirilen sürenin ana motivasyonu ise yüzde 86,2 ile "video izlemek" olurken, ders çalışma ve ödev hazırlama yüzde 80,3 ile ikinci sırada yer aldı.
EKRAN SÜRESİ UZADI, KİTAPLAR KAPANDITÜİK verileri, artan ekran süresinin çocukların gerçek hayatla bağını ve akademik gelişimini doğrudan etkilediğini kanıtlıyor. "Ekran başında geçirdiğiniz süre hayatınızı nasıl etkiliyor" sorusuna çocukların verdiği yanıtlar, aileler için uyarı niteliğinde: Yüzde 48,3'ü daha az kitap okuduğunu, Yüzde 42,2'si derslerine daha az vakit ayırdığını, Yüzde 33'ü ailesiyle daha az zaman geçirdiğini, Yüzde 25,4'ü ise uyku düzeninin bozulduğunu kabul ediyor.
Erkek çocukların yüzde 77,4'ü, kız çocukların ise yüzde 58,2'si dijital oyun oynuyor. Tür olarak en çok macera-aksiyon oyunları tercih ediliyor. ÜRETKEN YAPAY ZEKADA KIZ ÇOCUKLARI ÖNDEBu yılın araştırmasına damga vuran en yenilikçi veri, ChatGPT benzeri üretken yapay zeka teknolojilerinin kullanım oranları oldu.
11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63'ü yapay zeka araçlarını aktif olarak kullanıyor. Bu alanda kız çocuklarının yüzde 65,5'le, yüzde 60,6 oranla üretken yapay zeka kullanan erkek çocuklarını geride bırakması dikkat çekti.
Yapay zekayı kullanan gençlerin yüzde 88,1'i bu teknolojiden okuldaki eğitimleri ve ödevleri için faydalandığını belirtiyor. Yapay zeka kullanmayan çocukların yüzde 68,9'u ise henüz bu teknolojinin varlığından haberdar değil.
SİBER ZORBALIĞIN ADRESİ: WHATSAPP VE SMSAraştırmanın en çarpıcı bölümlerinden biri siber zorbalık üzerine oldu. Türkiye'de çocukların yüzde 10,2'si dijital ortamlarda zorbalığa maruz kalıyor. Yüzde 23,6'lık kesim ise zorbalığa tanıklık ediyor.
Zorbalığın en çok yaşandığı yerler, yetişkinlerin aksine açık sosyal medya platformlarından ziyade, yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları ve yüzde 51,1 ile SMS'ler oldu. Gençlerin yüzde 73,3'ü, kendilerine internet üzerinden kırıcı mesaj atan veya asılsız dedikodu yayan kişilerin, aslında "yüz yüze tanıdıkları okul veya mahalle arkadaşları" olduğunu ifade etti.
Siber zorbalık, çocukların eğitim hayatına da doğrudan zarar veriyor. İnternette zorbalığa uğrayan kız çocuklarının yüzde 10,5'i bu durumun okula gitmek istememelerine veya devamsızlık yapmalarına neden olduğunu belirtiyor. Bu oran erkeklerde yüzde 5,3 seviyesinde kaldı.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Ekonomi
Yayın: 20 Kasım 2026 08:17 · Kaynak: yeniankara.com.tr