Halkların İklim Zirvesi öncesi dünyanın dört bir yanından 100 örgütten ortak bildiri: “Nükleer enerji iklim krizine çözüm değil”

Antalya'da düzenlenecek Halkların İklim Zirvesi öncesinde dünyanın farklı ülkelerinden 100 sivil toplum örgütü, nükleer enerjinin iklim krizine çözüm olarak sunulmasına karşı ortak bildiri yayımladı. Örgütler, nükleer kapasitenin 2050'ye kadar üçe katlanması hedefinin terk edilmesini ve kamu kaynaklarının yenilenebilir enerjiye aktarılmasını istedi.

Açıklamada Akkuyu, Sinop ve Trakya nükleer santral projelerinin ekolojik risklerine de dikkat çekildi.

Paylaş Paylaş WhatsApp Kopyala Kısa Dalga - Antalya'da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) devam ederken, dünyanın farklı ülkelerinden 100 çevre örgütü, iklim adaleti hareketi, Yerli halk temsilcileri ve halk sağlığı savunucusu 13 Kasım'da ortak bir bildiri yayımladı.

“Nükleer enerji iklim değişikliğine çözüm sunmaz, aksine sorun getirir” başlıklı bildiride, nükleer endüstrinin iklim politikaları üzerindeki artan etkisine tepki gösterildi.

Örgütler, 2023 yılında Dubai'de düzenlenen COP28 sırasında 20'yi aşkın ülkenin açıkladığı, küresel nükleer enerji kapasitesini 2050 yılına kadar üçe katlama hedefinin terk edilmesini istedi.

Bildiride, söz konusu hedefin ekonomik açıdan yıkıcı, toplumsal bakımdan adaletsiz ve nükleer santrallerin uzun inşa süreleri nedeniyle iklim krizine karşı acil emisyon azaltımı ihtiyacıyla uyumsuz olduğu savunuldu.

Ortak açıklamada COP31 delegelerine ve hükümetlere, nükleer enerji yatırımlarına sağlanan kamu desteklerinin, iklim fonlarının ve yeşil yatırım teşviklerinin durdurulması çağrısı yapıldı.

Bu kaynakların güneş, rüzgâr ve jeotermal enerjiye, enerji verimliliğine, depolama teknolojilerine ve elektrik şebekelerinin dönüşümüne yönlendirilmesi istendi.

Enerji ve kaynaklara ilişkin kararlarda Yerli halkların haklarının korunması, yaşam alanlarını etkileyen projelerde özgür, önceden ve bilgilendirilmiş rızalarının esas alınması gerektiği vurgulandı.

Bildiride görüşlerine yer verilen nukleersiz.org'dan Pınar Demircan, iklim değişikliğinin nükleer santrallerin soğutma sistemleri üzerinde yarattığı risklere dikkat çekti.

Avrupa'da nehirlerden soğutma suyu alan bazı reaktörlerin aylarca devre dışı kaldığını hatırlatan Demircan, Akdeniz'deki deniz suyu sıcaklıklarının Akkuyu Nükleer Güç Santrali açısından risk oluşturduğunu belirtti.

Demircan, “Nükleer santraller iklim krizine çözüm değildir; aksine sorundur” diyerek Türkiye'deki nükleer santral projelerinin enerji güvenliğini de garanti etmediğini savundu.

Sinop ve Trakya projelerinin Karadeniz ekosistemi üzerindeki olası etkilerine değinen Demircan, santrallerden bırakılacak sıcak deşarj sularının biyolojik çeşitliliği olumsuz etkileyebileceğini, iki projenin birlikte hayata geçirilmesinin ise kümülatif etki yaratarak denizde ısı adaları oluşturabileceğini ifade etti.

Trakya'daki projenin nadir longoz ormanlarını kurutma riski taşıdığını belirten Demircan, nükleer yatırımların ekolojik güvenlik açısından da tehdit oluşturduğunu söyledi.

Japonya'dan Friends of the Earth (FoE) temsilcisi Ayumi Fukakusa da 2011 yılında yaşanan Fukuşima nükleer felaketinin etkilerinin sürdüğünü vurguladı.

Fukakusa, felaketin ardından radyoaktif maddelerle kirlenmiş su ve toprağın yeni sorunlar yaratmaya devam ettiğini, santralin söküm sürecinin ise belirsizliğini koruduğunu belirtti.

Yüksek seviyeli radyoaktif atıklar için kalıcı bir depolama çözümü bulunmadığına dikkat çeken Fukakusa, Japon hükümetinin buna rağmen nükleer enerjiyi genişletme politikasını sürdürdüğünü söyledi.

Fukakusa, nükleer kazaların herhangi bir ülkede yaşanabileceğini, kaza yaşanmasa bile radyoaktif atık ve radyasyona maruz kalma risklerinin devam ettiğini ifade etti.

Filipinler'den Nuclear Free Bataan Movement temsilcisi Derek Cabe, nükleer santrallerin yenilenebilir enerji seçeneklerine göre daha pahalı olduğunu ve inşalarının uzun yıllar sürdüğünü belirtti.

Nükleer atık yönetimi ve santrallerin sökümünün çözülemeyen sorunlar arasında bulunduğunu söyleyen Cabe, kamu kaynaklarının nükleer yatırımlardan çekilmesi gerektiğini savundu.

Güney Kore'den Korea Federation for Environmental Movements (KFEM) temsilcisi Esther Yu ise ülkesinin nükleer kapasiteyi artırma politikalarını eleştirdi.

Küçük modüler reaktör (SMR) teknolojilerine yapılan büyük yatırımlara rağmen projelerin hayata geçirilmesinde ciddi gecikmeler yaşandığını belirten Yu, nükleer enerji yatırımlarının yapay zekâ veri merkezlerinin artan elektrik ihtiyacına da kısa vadede çözüm sunamayacağını ifade etti.

Bildiride paylaşılan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, 32 ülkede toplam 413 gigavat kurulu nükleer enerji kapasitesi bulunuyor.

Küresel nükleer kapasitenin 2050 yılına kadar üçe katlanması hedefinin gerçekleşebilmesi için 2030'lu ve 2040'lı yıllar boyunca her yıl yaklaşık 40 gigavat yeni kapasitenin devreye alınması gerekiyor.

Ortak bildiriyi yayımlayan örgütler, bu hedefin iklim krizine karşı acil emisyon azaltımı ihtiyacını karşılamadığını belirterek hükümetleri nükleer enerji yerine yenilenebilir kaynaklara dayanan adil bir enerji dönüşümünü benimsemeye çağırdı.