Marketten peynir alanlar dikkat! Etiketlerde artık bu ifadeler yazamayacak

Tarım ve Orman Bakanlığı peynir tebliğini değiştirdi. Etiketlerden üretim koşullarına kadar birçok yeni kural getirildi; işletmelere uyum için 30 Nisan 2027’ye kadar süre tanındı.

Türkiye’de peynir üretimi ve satışına ilişkin kurallar sil baştan düzenlendi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, 10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Yeni düzenlemeyle peynir etiketlerinde kullanılabilecek ifadeler sınırlandırılırken, üretimde kullanılabilecek bileşenler, olgunlaştırma süreleri, saklama sıcaklıkları ve tüketicinin bilgilendirilmesine ilişkin önemli değişiklikler yapıldı.

Özellikle “köy peyniri”, “doğal peynir” ve “geleneksel peynir” gibi ifadelerin etiketlerde kullanılamayacak olması dikkat çekti.

PEYNİR ETİKETLERİNDE BAZI İFADELER ARTIK KULLANILAMAYACAK Tarım ve Orman Bakanlığının 2026/24 sayılı Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, peynirlerin üretiminden tüketiciye sunulmasına kadar birçok aşamayı kapsıyor.

Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddelerinden biri etiketleme kuralları oldu. Tebliğe göre peynirlerin etiketlerinde “köy peyniri”, “geleneksel peynir”, “doğal peynir” ve “çiftlik peyniri” gibi ibarelere veya nitelemelere yer verilemeyecek.

Böylece tüketicinin satın aldığı ürünün niteliğine ilişkin algısını etkileyebilecek bu tür ifadelerin kullanımına sınır getirildi. Peynirler, tebliğde tanımlanan ürün adlarıyla, coğrafi işaret olarak tescil edilmiş isimleriyle veya uygun olduğu durumlarda yöresel ve ülkesel adlarıyla piyasaya sunulabilecek.

Düzenleme, peynir ambalajlarında ürünün gerçek niteliğinin daha açık biçimde belirtilmesini amaçlayan yeni bir etiketleme çerçevesi oluşturuyor.

PEYNİRİN YAĞ ORANI VE OLGUNLAŞMA DURUMU ETİKETTE YAZACAK Yeni tebliğle peynirlerin yağ miktarına göre sınıflandırılması ve bu sınıfın etikette ürün adıyla birlikte belirtilmesi zorunlu hale getirildi.

Yağlılık sınıfının, ürün adıyla aynı yüzde ve aynı puntoda, tüketicinin kolaylıkla görebileceği şekilde yazılması gerekecek. Böylece tüketiciler satın aldıkları peynirin yağ oranına ilişkin sınıflandırmayı ambalaj üzerinde daha kolay görebilecek.

Peynirlerin olgunlaştırılmış veya olgunlaştırılmamış olma durumu da genel kural olarak etiketlerde belirtilecek. Ancak taze peynirler, eritme peynirleri ve tulum peyniri gibi bazı ürünler için özel istisnalar getirildi.

En az 120 gün süreyle olgunlaştırılarak üretilen kaşar peynirlerinde ise “eski” ibaresinin kullanılmasına izin verilecek. Olgunlaştırılarak piyasaya sunulan peynirlerde olgunlaştırma süresinin de “üretim tarihinden itibaren en az... gün olgunlaştırılarak piyasaya arz edilmiştir” şeklinde belirtilmesi gerekecek.

ÇİĞ SÜTTEN ÜRETİLEN PEYNİRLER İÇİN 4 AY ŞARTI Tebliğde çiğ süt kullanılarak üretilen peynirlerle ilgili de önemli hükümler yer aldı.

Çiğ sütten veya termizasyon işlemi uygulanmış sütlerden üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirler taze olarak piyasaya arz edilemeyecek. Bu ürünlerin üretimden sonra en az dört ay uygun koşullarda olgunlaştırılması gerekecek.

Olgunlaştırılmadan piyasaya sunulacak peynirlerde ise kullanılan çiğ sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işleme tabi tutulması zorunlu olacak.

Ayrıca pastörizasyona eşdeğer bir ısıl işlem uygulanmadan çiğ sütten veya termizasyon işlemi görmüş sütten üretilen ve telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketinde “çiğ sütten üretilmiştir” ifadesi bulunacak. Bu ibarenin ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre x-yüksekliğine sahip karakterlerle yazılması gerekecek.

PEYNİR ÜRETİMİNDE KULLANILABİLECEK MADDELER SINIRLANDIRILDI Yeni düzenlemeyle peynir üretiminde kullanılabilecek bileşenlere ilişkin kurallar da netleştirildi.

Tebliğe göre peynir üretiminde süt proteini dışındaki proteinler, nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ve soya ürünleri, süt yağı dışındaki hayvansal yağlar ile bitkisel yağlar kullanılamayacak.

Bu kuralın istisnası ise çeşnili taze peynirler oldu. Bu ürünlerde stabilizör amacıyla, teknolojinin izin verdiği miktarda nişasta kullanılabilecek.

Peynir üretiminde sütün standardizasyonu amacıyla süt kreması, peyniraltı suyu kreması, yayık altı kreması, koyulaştırılmış süt, süt tozu, süt proteinleri, tereyağı ve sadeyağ gibi bileşenlerin kullanılmasına ise izin verildi.

Tebliğ ayrıca peynirlerde yabancı madde bulunamayacağını, telemenin doğrudan son tüketiciye sunulmak üzere piyasaya arz edilemeyeceğini ve eritme peynirinin dökme olarak satılamayacağını hükme bağladı.

ÇEŞNİLİ PEYNİRLERDE ORAN SINIRI GETİRİLDİ Farklı malzemelerle hazırlanan çeşnili peynirler için de belirli oranlar getirildi.

Yeni kurallara göre çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı en fazla yüzde 6 olabilecek. Çeşnili taze peynirlerde ise bu oran yüzde 15'e kadar çıkabilecek.

Çeşni amacıyla kullanılan fındık, fıstık, badem ve ceviz gibi sert kabuklu meyvelerin tane veya parça halinde kullanılması gerekecek. Susam ve çörek otu gibi baharatların da son üründe tane halinde bulunması şartı getirildi. Bu çeşniler ezme veya püre şeklinde kullanılamayacak.

Öte yandan susam hariç olmak üzere mısır ve ay çekirdeği gibi bitkisel yağ üretiminde kullanılan hububat ve yağlı tohumların çeşni maddesi olarak kullanılmasına izin verilmeyecek.

Şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde ise temel görüş alanında ağırlıkça “%... ilave şeker içerir” ifadesinin bulunması zorunlu olacak.

Ambalajlama konusunda da özel kurallar getirildi. Tulum peyniri üretiminde kullanılacak deri tulumların koyun, keçi veya buzağıdan elde edilmesi gerekecek. Bu tulumların zoonoz enfeksiyonlardan ari, temiz ve kuru olması, peynirde ağır metal veya yabancı madde bulaşmasına yol açmaması şartı aranacak.

Olgunlaştırılmış peynirlerin üretim veya tüketiciye sunulma aşamasında kaplanması halinde kullanılan malzemelerin gıda ile temas eden madde ve malzemelere ilişkin mevzuata uygun olması gerekecek.

PEYNİR AROMASI VEREN AROMA VERİCİLER KULLANILAMAYACAK Tebliğde aroma vericiler ve gıda enzimleriyle ilgili hükümler de yer aldı.

Yeni düzenlemeye göre peynirlerde süt ve süt ürünleri aroması veren aroma vericiler kullanılamayacak. Üretimde kullanılacak enzimler ise ilgili mevzuata uygun proteolitik enzimler, lipazlar ve laktaz enzimiyle sınırlandırıldı. Bunların dışında başka enzimlerin kullanılmasına izin verilmeyecek.

Ayrıca peynirlerdeki veteriner ilaç kalıntıları, pestisit kalıntıları, bulaşanlar ve diğer ilgili unsurlar bakımından yürürlükteki Türk Gıda Kodeksi hükümlerine uyulması gerekecek.

ESKİ TEBLİĞ KALDIRILDI, İŞLETMELERE 30 NİSAN 2027'YE KADAR SÜRE VERİLDİ 10 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemeyle 8 Mayıs 2015 tarihli Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (2015/6) yürürlükten kaldırıldı.

Ancak yeni kurallara geçiş için işletmelere süre tanındı. Tebliğin yayımlandığı tarihten önce faaliyet gösteren gıda işletmecilerinin 30 Nisan 2027 tarihine kadar yeni hükümlere uyum sağlaması gerekecek.

Ayrıca 30 Nisan 2027'den önce piyasaya arz edilen peynirler, raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilecek. Ancak dilimlenebilir eritme peynirleri bu istisnanın dışında tutuldu. 30 Nisan 2027 tarihinden sonra yeni tebliğe uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirleri piyasada bulunamayacak.

Yeni Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, yayımlandığı 10 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Düzenlemenin hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütecek.