Masonlar birbirine girdi! Genel kurulda kriz

Türkiye Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Derneği’nde yönetim tartışmaları yargıya taşındı. Dernek Başkanı Remzi Sanver’in tutukluluğu döneminde olağanüstü genel kurul çağrısı yapan 42 yıllık kıdemli üye Ali Rıza Aral, loca faaliyetlerinden men edilmesi üzerine dava açtı.

Taraflar arasındaki hukuki süreç devam ediyor. GENEL KURUL TALEBİNİN ARDINDAN LOCA YASAĞI Oda TV'nin haberine göre Türkiye Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Derneği Başkanı ve İstanbul Bilgi Üniversitesi eski rektörü Remzi Sanver, Can Holding hesaplarında bulunduğu öne sürülen 88 milyar liralık şüpheli mali hareketliliğe ilişkin soruşturma kapsamında Ekim 2025’te tutuklandı.

Hakkındaki suçlamaları reddeden Sanver, üniversiteyi yönetme yetkisinin bulunmadığını ve holding ile ticari ilişkisinin olmadığını savundu. Sanver’in tutuklu bulunduğu dönemde dernek yönetiminde yaşanan belirsizlik üzerine, 42 yıllık kıdemli üye Ali Rıza Aral olağanüstü genel kurul yapılması için İstanbul 12.

Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurdu. Aral’ın hukuki girişimleri sürerken Sanver, Haziran 2026’da tahliye edildi. ARAL KARARA İTİRAZ EDEREK DAVA AÇTI Yüksek Haysiyet Kurulu üyeliği de dahil olmak üzere dernek bünyesinde çeşitli görevler üstlenen Ali Rıza Aral hakkında, Büyük Görevliler Kurulu 18 Temmuz 2026’da karar aldı.

Aral, İstanbul Vadisi Haysiyet Kurulu’na sevk edildi. Dernek Büyük Sekreteri Umur Çolgar’ın imzasını taşıyan yazıyla, inceleme tamamlanıncaya kadar Aral’ın loca çalışmalarına katılması ve dernek lokallerine girmesi yasaklandı.

Karara karşı hukuki yollara başvuran Aral, İstanbul 47. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde dava açtı. Dilekçesinde, olağanüstü genel kurul çağrısı yapılması için başlattığı girişimlerin ardından kendisine yönelik yaptırım uygulandığını ileri sürdü.

Aral, ayrıca hakkında karar alınırken savunma hakkının tanınmadığını iddia etti. Mahkeme, dernek tüzüğünün yanı sıra taraflar arasındaki yazışmaların ve soruşturma dosyasına ilişkin belgelerin ivedilikle sunulmasını istedi.

Aral’ın ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesi için üç kişilik bilirkişi heyeti görevlendirildi. Davanın ilk duruşması 6 Ocak 2027 tarihine ertelendi. MASON LOCASINDAKİ ESKİ YÖNETİM TARTIŞMALARI Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası’nda yönetim kaynaklı anlaşmazlıklar geçmiş yıllarda da gündeme geldi.

Kaya Paşakay’ın 2003-2005 dönemindeki büyük üstatlık görevi, Aralık 2005’te Prof. Dr. Mustafa Asım Akin’in seçilmesiyle sona erdi. Akin’in talimatıyla başlatılan incelemeler ve mülkiye müfettişlerinin raporları sonrasında, locada bütçe aşımları ve usulsüzlükler bulunduğu iddiaları ortaya atıldı.

Bu gelişmelerin ardından Kaya Paşakay, Genel Sekreter Koray Darga ve Genel Sayman Prof. Dr. Ali Sait Sevgener, Mart 2006’da “masonik ilkelere aykırı davranış” gerekçesiyle locadan ihraç edildi. Masonlukla ilgili tartışmalar yalnızca yönetim meseleleriyle sınırlı kalmadı.

9 Mart 2004’te Kartal Yakacık Şubesi’ne düzenlenen silahlı ve bombalı saldırıda iki kişi yaşamını yitirirken altı kişi yaralandı. Mason örgütlenmesindeki yönetim çekişmeleri de sonraki yıllarda yargı süreçlerine ve kamuoyu gündemine yansıdı.

TÜRKİYE’DE MASONLUĞUN GEÇMİŞİ Masonluğun tarihsel kökenleri, Orta Çağ İngiltere’sindeki taş ustalarının loncalarına dayandırılıyor. Modern masonluğun başlangıcı ise 1717’de dört yerel locanın birleşmesiyle Londra Büyük Locası’nın kurulması olarak kabul ediliyor.

Avrupa üzerinden Osmanlı topraklarına ulaşan masonluğun, 18. yüzyılda İzmir, Halep ve İstanbul gibi kentlerde faaliyet gösterdiği belirtiliyor. Localar, I. Mahmut döneminde 1748’de yayımlanan fermanla kapatılırken ilerleyen yıllarda faaliyetler yeniden başladı.

Osmanlı’nın son döneminde varlığını sürdüren mason örgütlenmesinde, Türkiye Büyük Locası 1909’da kuruldu. Türkiye’deki locaların faaliyetleri 1935’te İçişleri Bakanlığı’nın emriyle durduruldu, 1948’de yeniden başladı. 1966’da yaşanan ayrılığın ardından Türkiye’de mason kuruluşları farklı yapılar altında faaliyet göstermeye başladı.

Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası ile Özgür Masonlar Büyük Locası, ülkedeki mason örgütlenmesinin iki ayrı yapısı olarak varlığını sürdürüyor.