Hoşap Kalesi, yüzyıllara meydan okuyan tarihi dokusuyla dikkat çekiyor

Van’a yaklaşık 60, Gürpınar ilçe merkezine ise 40 kilometre uzaklıkta bulunan kale, Hoşap Suyu’nun kuzeybatısında sarp ve dik bir kaya kütlesi üzerine inşa edilmiş durumda. Kale, iç kale ve kuzeyinde yer alan dış kale olmak üzere iki bölümden oluşuyor.

Tarihi geçmişi Urartu dönemine kadar uzanan Hoşap Kalesi, bugünkü görünümünü ise Osmanlı Devleti’ne bağlı Mahmudi Beyleri döneminde kazandı. İç kale girişindeki kitabede yer alan bilgilere göre kale, Mahmudi Süleyman Bey tarafından Hicri 1052, Miladi 1643 yılında yaptırıldı. Surları ve gözetleme kulesiyle geçmişin izlerini taşıyor

Arazinin doğal yapısına uygun şekilde şekillendirilen dış kale, doğu, kuzey ve batı yönlerinden uzanan surlarla çevreleniyor. Surların doğu bölümü kısmen, batı bölümü ise büyük ölçüde yıkılmış durumda. Buna karşın surları destekleyen bazı burçlar günümüze kadar ulaşmayı başardı.

Dış kalenin doğu ve batı yönlerinde bulunan kapılar ise tamamen yıkılmış durumda. Kuzeydoğu bölümünde yer alan gözetleme kulesi ise kalenin savunma geçmişine ilişkin önemli izlerden biri olarak dikkat çekiyor. Dış kale içerisinde ayrıca bir cami kalıntısı ve köy evleri bulunuyor. İç kalede Mahmudi Sarayı'nın izleri

Güney tarafı sarp, kuzey yönü ise eğimli bir kaya kütlesi üzerine kurulan iç kale; kuzey, doğu ve batı yönlerinde beden duvarları, burçlar ve kulelerle güçlendirilmiş. Kuzeydoğu bölümünde ise ikinci bir tahkimat bulunuyor.

Kaleye kuzey tarafta, ortaya yakın konumda bulunan giriş burcuna açılan kapıdan geçilerek giriliyor. Taç kapı biçiminde düzenlenen giriş burcunun batı cephesindeki kitabe, kör pencere ve aslan kabartmaları yapıya dikkat çekici bir görünüm kazandırıyor. Kaleye ait orijinal demir kapı kanatlarının ise günümüzde hâlâ işlevini koruduğu belirtiliyor.

İç kale içerisinde Mahmudi Sarayı olarak nitelendirilen yapı topluluğu da yer alıyor. Kalenin güney bölümünde sıralanan bu yapıların en üst ve doğu kesiminde seyir köşkü, hemen batısında harem, en batı bölümünde ise selamlık bulunuyor.

Mescit, zindan, fırın ve sarnıç da iç kalenin diğer önemli yapıları arasında yer alıyor.

Yüzyıllara rağmen ayakta

yüzyılın ortalarında terk edildiği belirtilen Hoşap Kalesi, bünyesindeki birçok yapıyla birlikte günümüze büyük ölçüde sağlam ulaşmış durumda.

Urartu dönemine uzanan geçmişi, Osmanlı döneminden kalan mimari unsurları ve sarp kayalıklar üzerindeki konumuyla Hoşap Kalesi, yalnızca Gürpınar'ın değil, Van'ın da dikkat çeken tarihi ve kültürel simgelerinden biri olmayı sürdürüyor.