Emekli maaşlarında yeni dönem mi başlıyor? İşte seçenekler

Altı ayda bir yapılan artışların yerine kalıcı bir sistem oluşturulması hedefleniyor. Yeni model için yasal düzenleme gerekecek.

Milyonlarca emekliyi ilgilendiren en düşük emekli aylığı uygulamasında değişiklik yapılması gündeme geldi. Mevcut sistemde altı ayda bir enflasyon oranına göre artırılan taban aylık için daha kalıcı bir model üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.

Değerlendirilen seçenekler arasında asgari ücretin ölçüt alınması, gelir tamamlama desteği, kök maaşların yeniden hesaplanması ve bütçe imkânlarına göre artış yapılması bulunuyor.

EN DÜŞÜK EMEKLİ AYLIĞI İÇİN DÖRT MODEL Yeni Şafak'ta , emeklilik sistemindeki sorunların giderilmesi ve düşük aylık alan emeklilerin gelirlerinin iyileştirilmesi amacıyla dört farklı formül değerlendiriliyor.

Çalışmada maaş artışlarının belirli kurallara bağlanması ve emeklilerin gelecek dönemlerde alacakları aylıklara ilişkin öngörülebilirliğin artırılması hedefleniyor.

ASGARİ ÜCRET ÖLÇÜT OLARAK KULLANILABİLİR İlk seçenek, en düşük emekli aylığının asgari ücrete veya başka bir ekonomik göstergeye bağlanmasını içeriyor. Bu modelin uygulanması halinde taban aylık, her altı ayda bir yeni kanun çıkarılmasına gerek kalmadan yasada belirlenecek formüle göre güncellenebilecek.

Ancak asgari ücretin hangi oranının esas alınacağı ve modelin bütçeye getireceği maliyet henüz açıklanmadı.

DÜŞÜK MAAŞ ALANLARA GELİR DESTEĞİ İkinci modelde, belirlenen gelir seviyesinin altında kalan emeklilere aradaki fark kadar ödeme yapılması değerlendiriliyor.

Modelde, prim ödemelerine bağlı olarak kazanılan emekli aylığı ile sosyal destek kapsamında verilecek ödemenin ayrı değerlendirilmesi öngörülüyor.

KÖK MAAŞLAR YENİDEN HESAPLANABİLİR Üçüncü seçenek, emeklilerin kök aylıklarının yeniden düzenlenmesini kapsıyor. Kök maaşı düşük olan ve yapılan artışları aylığında yeterince hissedemeyen emeklilerin durumunun iyileştirilmesi için aylık bağlama sisteminin gözden geçirilmesi değerlendiriliyor.

Bu kapsamda prim gün sayısı, prime esas kazanç ve aylık bağlama oranlarının maaş hesaplamasına etkisi yeniden ele alınabilecek. Böyle bir değişiklik mevcut emeklilerin yanı sıra ilerleyen yıllarda emekli olacak kişileri de ilgilendirecek.

ZAMLARDA BÜTÇE İMKÂNLARI DİKKATE ALINABİLİR Dördüncü modelde en düşük emekli aylığındaki artışların belirlenmesinde bütçe dengeleri ve ekonomik koşulların esas alınması öngörülüyor.

Bu seçenekte artışların doğrudan enflasyon oranına eşitlenmesi yerine ekonomik göstergeler ve kamu maliyesinin imkânları dikkate alınabilecek. Emeklilere belirli bir asgari artış güvencesi verilmesi de değerlendirilen başlıklar arasında bulunuyor.

YENİ SİSTEM İÇİN KANUN DEĞİŞİKLİĞİ GEREKECEK Değerlendirilen modellerden hangisinin uygulanacağı henüz kesinleşmedi. Mevcut sistemde değişiklik yapılabilmesi için yasal düzenleme gerekiyor.

Bu kapsamda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda değişiklik yapılarak taban aylığın belirlenme yöntemi, artış dönemleri ve finansman esasları yeniden düzenlenebilir. Kök maaş sisteminde değişikliğe gidilmesi halinde ise daha kapsamlı bir mevzuat çalışması yapılması gerekecek.

Yeni modelin kaç emekliyi kapsayacağı, kamu bütçesine maliyeti ve mevcut hakların nasıl korunacağı düzenlemenin şekillenmesinde etkili olacak. Hangi formülün tercih edileceği yapılacak değerlendirmelerin ardından belli olacak.

IŞIKHAN, AÇIKLAMA İÇİN ERDOĞAN'I İŞARET ETMİŞTİ Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, daha önce yeni emeklilik modeliyle ilgili açıklamanın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından yapılacağını belirtmişti.