Fâtıma el-Fihri: Dünyanın ilk üniversitesini kuran kadın

Fas'ın Fes şehrinde bulunan Karaviyyin Üniversitesi'nin kuruluşu, 9. yüzyılda yaşayan Müslüman bir kadının girişimine dayanıyor. Fâtıma el-Fihri, babasından kendisine kalan mirası kişisel servetini büyütmek yerine ilim ve eğitimin gelişmesi için kullanmayı tercih etti.

Fâtıma el-Fihri, 859 yılında Karaviyyin Camii'ni inşa ettirdi. Ancak burası yalnızca ibadet edilen bir mekân olarak kalmadı. Zaman içerisinde farklı ilim dallarının okutulduğu, bilginlerin yetiştiği ve dünyanın çeşitli bölgelerinden öğrencilerin geldiği bir eğitim merkezine dönüştü.

Karaviyyin'de felsefeden astronomiye, tıptan farklı bilim dallarına kadar geniş bir alanda eğitim veriliyordu. İbn Haldun, İbnü'l-Arabî, İdrisî ve İbn Hazm gibi önemli isimler de bu ilim merkeziyle ilişkilendirilen şahsiyetler arasında yer aldı.

Üstelik Karaviyyin'in eğitim faaliyetleri yalnızca Müslümanlarla sınırlı değildi; Hristiyan ve Yahudi öğrenciler de burada eğitim görüyordu. Fâtıma el-Fihri'nin 859 yılında attığı temeller üzerinde gelişen Karaviyyin, bugün de Fas'ın Fes şehrinde varlığını sürdürüyor.

Bir cami olarak başlayan ve zamanla üniversiteye dönüşen bu kurum, dünyanın en eski yükseköğretim merkezlerinden biri olarak tarihteki yerini koruyor.