Çay ve ÇAY-KUR (4)

Önceki yazılarımda üreticileri konu etmedim. Bazı rakamları verip görüşlerimi dile getireceğim. Kesin olmayan rakamlar şöyle; Türkiye’de toplam yaş çay miktarı 1.400 bin ton. 750 bin dekar çay bahçesi. Dekara verim 1.800 kilogram civarında, 205.000 üretici…Dünya Ortalama Verimi: Dekar başına ortalama 666 kilogram yaş çay elde edilmektedir.

Bu kısa tablo bize çok şey anlatıyor. 10 kez toplanabilen çaylık alanlarının olduğu dünyada bu ortalamalar üreticilerimizin istenilen normlarda çay hasat etmediklerini gösteriyor. Elbette bu duruma fiyat politikalarının da etkisi var.

Az gelişmiş ülkelerin ürünü olan çay ülkemizin geldiği noktada üreticilerimizi memnun etmemekte, dolayısı ile norm dışı mahsul toplama eğilimi öne çıkmaktadır. Her ne olursa olsun fiyat 2,5 yaprak yaş çaya göre verilmektedir.

Kalitenin birinci ayağında yıllardır hep başarısız olmuşuz. Siyasetçiyi bu noktada gereği kadar eleştirdiğimi düşünüyorum. Abartı yoktu eleştirilerimde. Çünkü üreticilerimiz her hal ve şartta ilan edilen alım şekillerine uymaktadır.

Zalim, hain darbeci General “Türk milletinin hakkını Rizelilere yedirmem” demişti. O kadar ki, inanılmaz şekilde zor şartlar dayatılmasına rağmen üreticilerimiz bu talimatlara harfiyen uydu ve o sene çay krizi yaşanmış, çöpe ayrılan çaylar tekrar elenmek suretiyle piyasanın ihtiyacı karşılanmaya çalışılmıştı.

Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünün miktarı kesin olan bir kapasitesi var. Günlük çay işleme kapasitesi 9600 ton civarında. Bu serideki ilk yazımda vatandaşın toplama kapasitesinden bahisle“istenirse bugünün teknik gelişmeleri de hesaba katarsak bir günde 50 bin ton yaş çay toplayabilir.” Diye yazmıştım.

Kısaca şunu demek istiyorum. Kapasite oranında günlük sınırlandırılmış alımla sürgünü 35-40 güne yaymak suretiyle, kontrollü, kontenjanla yaş çay mubayaasını yapmak bir zorunluluktur. Gerekirse hafta tadili uygulanabilir.

Çiftçilik yapan, çayın istikbalini bir parça düşünen üreticilerimiz asla ve asla zorlama yapmaması lazımdır. Şahsi hesapları yüzünden “fabrika yapın” diyenleri asla ve asla dikkate almamak gerekiyor. Önceki yazılarımda belirttim, kapasite fazlamız var.

Dünyanın hiçbir işletmeciliğinde 365 günde toplam 60 gün çalışarak başarılı olunamaz. O nedenle de yeni çay fabrikalarına ihtiyaç yoktur. Kralların içeceği, uzun ömrün reçetesi, fiyatları binlerce dolar olan çayların üretmesi üreticilerimizin de aklının bir köşesinde olması lazım.

Yaratan, bu nadide iklimde, çok nadide bir ürünü bize bahş etmiş. Dekarda 1800 kilogram yükü taşıyacağımıza adeta zevkine muhteşem çay ürünleri yapabiliriz. Kilosundan da 5000 dolar alabiliriz. Yetkilileri üreticilerimizin zorlaması lazımdır.

Baki selam ve dua ile…