Ankaray neden yerin altına yapıldı? İşte projenin nedeni

Ankara'nın kent içi ulaşımında önemli bir yere sahip olan Ankaray, güzergâhının büyük bölümünde yer altından ilerliyor. AŞTİ ile Dikimevi arasında ulaşım sağlayan hat, kentin yoğun trafik akslarını birbirine bağlarken yüzeydeki ulaşım düzeninin korunmasına da katkı sunuyor. ANKARAY HANGİ GÜZERGÂHTAN GEÇİYOR? Ankara'nın ilk hafif raylı toplu taşıma sistemlerinden biri olan Ankaray, kentin önemli ulaşım noktalarını birbirine bağlamak amacıyla projelendirildi. EGO'nun resmi verilerine göre hattın güzergâhında AŞTİ, Beşevler, Tandoğan, Maltepe, Kızılay, Kurtuluş ve Dikimevi gibi yoğun ulaşım noktaları bulunuyor. Yapımına 1992 yılında başlanan Ankaray, 30 Ağustos 1996 tarihinde hizmete açıldı. Hat, özellikle şehir merkezindeki yoğun yolcu hareketliliğinin karşılanmasında önemli bir rol üstlendi. ANKARAY NEDEN YERİN ALTINA YAPILDI? Ankaray'ın büyük bölümünün yer altından ilerlemesinin temelinde, kent merkezindeki ulaşım düzenini koruma ve raylı sistemin güvenli şekilde işletilmesini sağlama amacı bulunuyor. Hattın geçtiği bölgeler, Ankara'nın yoğun araç ve yaya trafiğine sahip önemli ulaşım koridorları arasında yer alıyor. Raylı sistemin tamamen yüzeyde inşa edilmesi durumunda mevcut yolların daraltılması, kavşakların yeniden düzenlenmesi ve araç trafiğinde çeşitli kısıtlamalara gidilmesi gerekebilirdi. Bu nedenle güzergâhın önemli bir bölümünde tünel çözümüne başvuruldu. Böylece raylı sistemin kent merkezindeki ulaşım akışını mümkün olduğunca etkilemeden hizmet vermesi hedeflendi. YOĞUN YOLCU TRAFİĞİNE YER ALTINDAN ÇÖZÜM Ankaray'ın inşa edilmesindeki temel hedeflerden biri de Ankara'nın artan toplu taşıma ihtiyacını karşılamaktı. Özellikle AŞTİ, Kızılay ve çevresindeki ulaşım yoğunluğu, yüksek kapasiteli bir raylı sistem ihtiyacını ortaya çıkaran önemli unsurlar arasında yer aldı. EGO'nun paylaştığı bilgilere göre Ankaray, tek yönde saatte 27 bin yolcu taşıma kapasitesine sahip. Yer altındaki güzergâh sayesinde trenler, karayolu trafiğinden bağımsız bir koridorda hareket edebiliyor. Bu durum, raylı sistemin yüksek yolcu talebine cevap vermesine ve kent içi ulaşımda alternatif bir seçenek sunmasına olanak sağlıyor. TRENLER İLE KARAYOLU TRAFİĞİ BİRBİRİNDEN AYRILIYOR Ankaray'ın yer altına alınmasının bir diğer önemli nedeni, raylı sistem ile karayolu ulaşımının aynı seviyede kesişmesini önlemek. Yüzeyde ilerleyen raylı sistem hatları, güzergâh üzerindeki araç trafiği ve yaya geçişleriyle çeşitli noktalarda kesişebiliyor. Bu durum, hem trafik düzenlemelerini hem de ulaşım planlamasını zorlaştırabiliyor. Ankaray'ın tünel bölümlerinde ise trenler, otomobillerin ve otobüslerin kullandığı yollardan bağımsız bir güzergâhta ilerliyor. Böylece şehir merkezindeki ulaşım akışının daha düzenli yürütülmesi amaçlanıyor. Bununla birlikte, sefer düzenliliği yalnızca hattın yer altında olmasına bağlı değil. Sinyalizasyon, bakım çalışmaları, işletme koşulları ve istasyon yoğunluğu da raylı sistemin performansını etkileyen unsurlar arasında bulunuyor. ANKARAY'IN TAMAMI YER ALTINDA DEĞİL Ankaray hakkında en çok merak edilen konulardan biri de hattın tamamının tünellerden oluşup oluşmadığı. Ancak Ankaray'ın bütün güzergâhı yer altından geçmiyor. EGO'nun teknik verilerine göre, toplam 8,527 kilometrelik güzergâhın farklı bölümleri çeşitli yapım yöntemleriyle inşa edildi. Hattın bölümlerine ilişkin dağılım şöyle: Delme tünel: 1.757 metre Aç-kapa tünel: 4.920 metre Hemzemin hat: 215 metre Yarma hat: 410 metre Bu verilere göre Ankaray'ın yaklaşık 6,68 kilometrelik bölümü tünel olarak inşa edildi. Güzergâhın kalan kısımlarında ise hemzemin ve yarma çözümleri kullanıldı. ANKARAY'IN YAPIMINDA FARKLI MÜHENDİSLİK YÖNTEMLERİ KULLANILDI Ankaray güzergâhında kullanılan yapım yöntemleri, hattın geçtiği bölgenin koşullarına göre değişiklik gösterdi. Delme tünel yöntemi, yer altındaki kazı çalışmalarının yüzeydeki ulaşım faaliyetlerini mümkün olduğunca sınırlı etkileyecek şekilde yürütülmesini sağlayan yöntemlerden biri olarak öne çıkıyor. Aç-kapa tünel yöntemi ise yüzeyin kazılması, tünel yapısının oluşturulması ve ardından üzerinin yeniden kapatılması esasına dayanıyor. Bu yöntem, uygun zemin ve şehircilik koşullarının bulunduğu alanlarda tercih edilebiliyor. Hemzemin ve yarma bölümleri ise güzergâhın yüzeye yakın veya yüzey seviyesinde ilerlemesine imkân tanıyor. Bu nedenle Ankaray, bütünüyle yer altına alınmış bir metro hattından ziyade, farklı mühendislik çözümlerinin bir arada kullanıldığı bir raylı sistem olarak değerlendiriliyor.