MOL, Rus petrolünü 2027'ye kadar bırakmaya hazırlanıyor: AB'den fon istiyor

Macar petrol ve doğal gaz şirketi MOL, Rusya'dan petrol ithalatını 2027 sonuna kadar kademeli olarak sonlandırmaya teknik açıdan hazır olacağını söylüyor. Şirket, Rus enerjisinden uzaklaşma sürecini desteklemek için daha fazla AB finansmanı talep ediyor.

Euronews'e konuşan MOL İcra Kurulu Başkanı György Bacsa, Macaristan'ın Rus ham petrolüne bağımlılığının azaltılmasının enerji maliyetlerini artırabileceği, toplumsal huzursuzluğu tetikleyebileceği ve Macaristan ile Slovakya'da siyasi istikrarsızlığı körükleyebileceği uyarısında bulundu. Her iki ülke de Rus petrolüne büyük ölçüde bağımlı kalmaya devam ediyor.

Budapeşte'de yeni hükümetle birlikte MOL, enerji çeşitlendirmesi için ilk kez AB finansmanı arayacak. Bu değişim, Macaristan'ın Rus petrolüne büyük ölçüde bağımlı kaldığı ve bazı AB enerji girişimlerinin dışında kalmayı seçtiği Viktor Orbán döneminden bir kopuşu ifade ediyor.2025 tarihli bir IMF çalışmasına göre Rusya'dan enerji tedarikinin tamamen kesilmesi, Macaristan'ın enerji harcamalarını 2030'a kadar yaklaşık yüzde 15 oranında artırabilir ve ülkenin enerji güvenliği üzerindeki baskıyı daha da artırabilir.

Avrupa Komisyonu, Rusya'nın AB'nin petrol ithalatındaki payının 2021'deki yüzde 27'den sadece yüzde 2'ye düştüğünü belirtiyor. Macaristan ve Slovakya, Sovyet döneminden kalma Druzhba boru hattı üzerinden Rus ham petrolünü kayda değer miktarlarda ithal eden tek AB ülkeleri olmaya devam ediyor.

Macaristan'da benzin ve dizel fiyatları bu yıl keskin biçimde yükseldi ve bu durum muhalefet partilerinin eleştirilerine yol açtı. Bacsa, "Bu, söz konusu ekonomileri gerçekten geriye götürebilir, bu da siyasi krize yol açabilir ve siyasi krizin sonuçları öngörülemez olur, hatta tüm Avrupa politikasını etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir," dedi.

Rus petrolünün fiyatlandırmasına ilişkin daha fazla ayrıntı vermekten kaçındı. Urals türü ham petrol şu anda varil başına yaklaşık 60 dolar seviyesinde işlem görüyor, bu da Brent'in yaklaşık yüzde 34 altında. Bacsa, MOL'un tüm AB kurallarına ve yaptırımlarına uyduğunu ve enerji tedarikini çeşitlendirmeye bağlı kaldığını vurguladı.

Bacsa, "Mevcut kriz ortamında bu artık, sadece yeşil ya da Rusya dışı enerji için yüzde 10 ya da 20 daha fazla ödemeye istekli olduğunuz tali bir mesele değil," diye konuştu. MOL, boru hattı genişletme için AB finansmanı arıyorBacsa, fosil yakıt projelerine yönelik kısıtlamaların, tedariki çeşitlendirmek ve enerji güvenliğini güçlendirmek için gereken boru hattı ağını genişletmek amacıyla AB finansmanına erişmelerini engellediğini söyledi.

Bacsa, Orta ve Doğu Avrupa'nın boru hattı altyapısı konusunda Batı Avrupa'nın gerisinde kaldığını savundu. Bacsa, "Bu dezavantajın, bu eşitsizliğin bir yerde ele alınması gerekiyor. Tüm gaz, elektrik ve petrol ile petrol ürünlerinin altyapısal bağlantısı için hedefli Avrupa kaynaklarıyla yürütülecek hedefli bir Avrupa programından yanayım," dedi.

Avrupa Komisyonu Sözcüsü Itkonen, fosil yakıt altyapı projelerinin ele alınmasının tamamen dışlanmadığını, ancak Rus enerjisine bağımlılığın azaltılmasının Avrupa'nın önceliği olduğunu vurguladı. Itkonen, "Elimizde finansman olur mu, seçenekler neler olur, buna dair hazır bir yanıtım yok.

Ancak önceliğimiz, üye devletlerimizin enerji politikalarının çeşitlenmiş olması ve böylece Rusya'dan petrol, gaz ve LNG almamalarıdır," dedi. MOL'un çeşitlendirme stratejisinin önemli bir unsuru, Adria boru hattı. Bu hat, Hırvatistan'dan Macaristan'a uzanıyor ve Druzhba güzergahına alternatif sağlayabilir.

MOL ile Hırvatistan'ın devlete ait boru hattı işletmecisi JANAF, taşıma kapasitesi, transit ücretleri ve Rus ham petrolünün Macaristan ile Slovakya'ya taşınması konularında yıllardır anlaşmazlık yaşıyor. MOL, boru hattının Hırvatistan bölümünde kapasite testine ilişkin anlaşmazlıkta arabuluculuk yapması için Avrupa Komisyonu'na başvurdu.

Bacsa, "Janaf testinin şimdi bu engeli aşıp aşmayacağı sorusu bizim için son derece önemli," dedi. Bacsa, "Ancak o durumda bile, tek bir boru hattının ucunda olmak yerine birçok çeşitlendirilmiş boru hattı sisteminin merkezinde olma hedefimizden vazgeçmemeliyiz.

Janaf'ın daha önce testi gerçekleştirmeme kararı, bizim için özel bir sorun yarattı," diye ekledi. MOL ayrıca, Trieste'den Almanya'ya uzanan TAL boru hattı aracılığıyla Macaristan'ın bağlantı kurmasıyla ilgileniyor. MOL, Druzhba boru hattının Ukrayna'da Brody'den Odesa'ya uzatılmasını da memnuniyetle karşılayacağını belirtiyor.