Anadolu'nun 102 yöresel değerine coğrafi işaret koruması

TÜRKPATENT verilerinden yaptığı derlemeye göre, Türkiye'nin dört bir yanında kuşaktan kuşağa aktarılan yöresel lezzetler, geleneksel üretim yöntemleri ve el sanatları coğrafi işaret tesciliyle koruma altına alınıyor.

Türkiye'nin tescilli coğrafi işaret sayısı yılın 10 ayı itibarıyla 1912'ye ulaşırken, 805 başvuruya ilişkin işlemler devam ediyor.

Söz konusu dönemde 102 ürüne coğrafi işaret verildi. Bu dönemde tescillenenler arasında yöresel yemeklerden tatlılara, meyve ve sebzelerden el sanatlarına kadar geniş bir ürün yelpazesi yer aldı.

Anadolu'nun farklı lezzetleri tescil listesinde Zengin mutfak kültürüyle öne çıkan Hatay, söz konusu dönemde 15 coğrafi işaret tescili aldı.

Antakya kerebici, Antakya sasiço, Hatay abugannuş, Hatay Arap kebabı, Hatay haytalı, Hatay müşebbek tatlısı ve Hatay zahterli kahkesi, tescillenen ürünler arasına girdi.

Çorum'da ise Çorum simidi, su böreği, Üyük sarımsağı, Osmancık domates kavurması ve İskilip tepsisinin de aralarında bulunduğu 7 ürün coğrafi işaret tescili aldı.

Gaziantep'te, avrat salatası, diş hediği, leblebili kıtır helva, sakız helva ve yemeni tescillenen ürünler arasında bulunuyor.

Ankara'dan Haymana sucuğu ve yoğurdu ile Polatlı işkembe çorbası ve Çubuk tandır böreği, Bilecik'ten Bozüyük kuzu kokoreci, Pazaryeri bozası ve Kızıldamlar kestane kabağına coğrafi işaret verildi.

Kayseri purov mantısı ve pöç kebabı, Erzurum paça çorbası, Kars erişte pilavı, Siirt pırtike çorbası ve Trabzon dondurması da Türkiye'nin tescilli yöresel lezzetleri arasına katıldı.

Bu dönemde tescil edilen ürünler arasında Çanakkale meşe balı, Erzincan geven balı, Şemdinli balı ve Zonguldak kestane balı da yer aldı.

Geleneksel el sanatları da koruma altında Coğrafi işaret tescilleri yalnızca gastronomi ürünleriyle sınırlı kalmadı.

Adana burma bileziği, Gaziantep yemenisi, Karapınar halısı, Çamlıyayla iğne oyaları, Tokat iğne oyası, Trabzon fanilası ve Vakfıkebir kara kilidi de tescil edilerek koruma altına alınan coğrafi işaretli ürünler arasına katıldı.

Böylece Anadolu'nun yöresel üretim kültürünü yansıtan el sanatlarının korunması ve gelecek nesillere aktarılması yönünde yeni adımlar atıldı.

Türk kahvesi geleneksel ürün adı olarak tescillendi Türk kahvesi de Türkiye'de geleneksel ürün adı kapsamında tescillendi. Geleneksel ürün adı tesciliyle, en az 30 yıldır kullanılan ve belirli geleneksel üretim yöntemleri, bileşimleri veya ham maddeleriyle öne çıkan ürün adlarının korunması amaçlanıyor.

Coğrafi işaret tescilleri, ürünlerin yöreleriyle özdeşleşen özelliklerinin korunmasının yanı sıra üreticilerin haklarının gözetilmesi, taklitlerin önlenmesi ve tüketicilerin doğru bilgilendirilmesi açısından önem taşıyor.

Tescilli ürünlerin tanıtılması, markalaşması ve ticarileştirilmesiyle yerel üretimin desteklenmesi, kırsal kalkınmanın güçlendirilmesi ve geleneksel üretim kültürünün gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.