Türkiye'de 'Ev Genci' Sayısı 4 Milyonu Aştı: Neden Çalışmıyorlar?

Türkiye genelinde hem eğitim sisteminin dışında kalan hem de herhangi bir işte çalışmayan gençlerin oluşturduğu nüfus, 4 milyon sınırını aşarak dikkat çekici bir boyuta ulaştı. Küresel ölçekte 15-24 yaş aralığında 257 milyon genci kapsayan bu durum, ülkemizde daha geniş bir yaş skalasında gözlemleniyor.

Şanlıurfa'nın Hilvan ilçesi gibi yerel örneklerden de yansıyan bu tablo, gençlerin iş gücü piyasasından neden uzaklaştığını gözler önüne seriyor. İş arayışındaki gençler, ekonomik ve sektörel birçok bariyerle karşı karşıya kalıyor.

Üniversite mezunu olan 32 yaşındaki M.O., mevcut maaş seviyelerinin ulaşım ve yemek gibi temel giderleri karşıladıktan sonra elde kalan miktarı anlamsız kıldığını belirterek, evde kalmanın finansal açıdan daha rasyonel bir tercih haline geldiğini savunuyor. Benzer şekilde, 22 yaşındaki bankacılık bölümü mezunu A.U. ise iş başvurularında sürekli olarak deneyim şartına takılmaktan yakınıyor.

Sektörel yorgunluk ve psikolojik faktörler de gençlerin iş hayatına küsmesine neden oluyor. İngilizce eğitimi almış olan A.K., beklentilerinin altında kalan işlerde çalışmanın yarattığı tükenmişlik hissiyle yeniden başlama motivasyonunu kaybettiğini ifade ediyor.

İletişim Fakültesi mezunu S.F. ise düşük ücret politikalarının yanı sıra çalışma ortamındaki mobbing ve psikolojik baskıların, kendisini mesleğinden tamamen uzaklaştırdığını ve yeni bir iş arama konusunda çekingen kıldığını belirtiyor. Akademik çevreler, bu durumun temelinde yükseköğretimin yaygınlaşmasıyla birlikte gençlerin kendi eğitim seviyelerine uygun pozisyon arayışının yattığını vurguluyor.

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sosyoloji Bölümü'nden Prof. Dr. Mahmut Hakkı Akın, beklentilerin karşılanmadığı durumlarda gençlerin çalışma hayatından koptuğunu, bu sürecin uzamasının ise bireylerde öz güven kaybı ve sosyal yalnızlaşma gibi ciddi riskleri beraberinde getirdiğini ifade ediyor.

Uzmanlar, iş piyasasından uzak kalınan sürenin artmasının, gençlerin gelecekte işe dönme ihtimalini zorlaştırdığı konusunda uyarıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, bu atıl iş gücünü ekonomiye kazandırmak ve gençlerin istihdam süreçlerine dahil olmalarını kolaylaştırmak amacıyla yeni projeler üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.

Gelinen noktada, gençlerin beklentileri ile piyasanın sunduğu imkanlar arasındaki makasın daraltılması, toplumsal ve ekonomik istikrar açısından kritik bir öneme sahip görünüyor.