Türkiye’de sanayinin üç aylık bilançosu açıklandı: Rakamlar dikkat çekti

Kapanan işletmelerin 979’unu şirket ve kooperatifler, 394’ünü ise gerçek kişi ticari işletmeleri oluşturdu. Aylık bazda değerlendirildiğinde temmuzda 516, ağustosta 387, eylülde ise 449 imalat işletmesinin kapandığı görüldü.

Sanayideki gerileme üretim göstergelerine de yansıdı. İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan Türkiye İmalat Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), eylül ayındaki 47,9 seviyesinden ekimde 47,3’e geriledi. Böylece endeks haziran ayından bu yana en düşük seviyesine inerken imalat sanayisindeki daralma 31’inci ayına taşındı.

Üretimdeki gerilemenin temel nedenleri arasında iç ve dış talepteki zayıflama, yeni siparişlerdeki düşüş ve artan maliyetler öne çıktı. Temmuz 2023’ten bu yana düşüş eğiliminde olan yeni siparişler, ekim ayında son üç ayın en belirgin gerilemesini yaşadı. Yurt dışından gelen siparişlerde de ivme kaybı kaydedildi.

İmalat sektöründe faaliyet gösteren işletmeler, ham madde, enerji ve döviz kaynaklı maliyet baskısıyla karşı karşıya kaldı. Petrol fiyatlarındaki artış ve döviz kurundaki yükseliş üretim giderlerini artırırken tedarik zincirinde yaşanan sorunlar da işletmelerin faaliyetlerini zorlaştırdı.

Deniz taşımacılığındaki aksamalar ve bazı ham maddelerin temininde yaşanan güçlükler nedeniyle teslimat süreleri uzadı. Artan girdi maliyetleri nihai ürün fiyatlarına da yansıdı.

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, imalat sanayisinde talep koşullarının zayıf seyrettiğini ve fiyat artışlarıyla tedarik sorunlarının üreticileri etkilemeye devam ettiğini belirtti. Harker, istihdamdaki daralma hızının yavaşlamasını ise olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.

İSO Türkiye Sektörel PMI araştırmasına göre ekim ayında incelenen 10 sektörün yalnızca birinde üretim artışı kaydedildi. Giyim ve deri ürünleri sektörü, üç aylık gerilemenin ardından yeniden büyüme gösterdi.

Gıda sektöründe üretim artış hızı yavaşlarken en belirgin daralma metalik olmayan mineral ürünler sektöründe yaşandı. Yeni siparişlerini artırabilen sektörler ise gıda ile giyim ve deri ürünleri oldu. İstihdam artışı da bu iki sektörle sınırlı kaldı.

Gıda ile kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektörleri, girdi maliyetlerindeki yükselişin en fazla hissedildiği alanlar arasında yer aldı.

İmalat işletmelerinin kapanması, siparişlerdeki gerileme, üretim kayıpları ve artan maliyetler, Türkiye sanayisinde yaşanan daralmanın farklı alanlarda etkisini sürdürdüğünü ortaya koydu.